From Wikipedia, the free encyclopedia
Paradinas de San Juan ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase dientro de la contorna de la Tierra de Peñaranda. Pertenez al partíu xudicial de Peñaranda y a la Mancomunidá de Peñaranda.[3]
![]() | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||
| |||||
Alministración | |||||
País | ![]() | ||||
Autonomía | ![]() | ||||
Provincia | ![]() | ||||
Tipu d'entidá | conceyu d'España | ||||
Alcalde de Paradinas de San Juan (es) ![]() | Miguel Hernández Franco | ||||
Nome oficial | Paradinas de San Juan (es)[1] | ||||
Códigu postal |
37318 | ||||
Xeografía | |||||
Coordenaes | 40°59′01″N 5°09′12″W | ||||
![]() | |||||
Superficie | 35.63 km² | ||||
Altitú | 851 m[2] | ||||
Demografía | |||||
Población |
394 hab. (2023) - 232 homes (2019) - 164 muyeres (2019) | ||||
Porcentaxe |
0% de provincia de Salamanca 0.02% de Castiella y Lleón 0% de España | ||||
Densidá | 11,06 hab/km² | ||||
![]() |
El so términu municipal ta formáu por un solu nucleu de población, ocupa una superficie total de 35,63 km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu 2017, cuenta con una población de 413 habitantes (234 homes y 176 muyeres).
Gráfica d'evolución demográfica de Paradinas de San Juan ente 1900 y 2017 |
![]() |
Fonte Institutu Nacional d'Estadística d'España - Ellaboración gráfica por Wikipedia. |
Anque nun se refuga un primer poblamientu romanu y visigodu de Paradinas, la fundación del actual Paradinas de San Juan obedez a la repoblación efectuada polos reis de Llión na Edá Media como forma de reforzar la frontera lleonesa frente a los territorios castellanos, quedando Paradinas integráu darréu como territoriu perteneciente a la Orde de San Juan, dientro del Reinu de Llión[4] El topónimu de Paradinas podría significar "corralada" nun refugándose que provenga direutamente de "parada",[5] pallabra a que se-y añadiría'l diminutivu -ino/-ina propiu de la llingua lleonesa.
Paradinas se documenta per primer vegada en 1113 cuando la reina Urraca I de Llión donar a la Orde de San Juan. El topónimu, que yá apaez documentáu na Edá Media como "Paradinas",[6] adoptó diversos nomatos: de Salamanca, de la Encomienda y l'actual de San Juan, dende'l Real Decretu de 1919[7] La Orde del Hospital y Militar de San Xuan de Xerusalén, una vegada recibiera de la monarquía lleonesa la llocalidá, instalar a principios del sieglu XII en Paradinas, integrándola dientro de la Encomienda del Guareña, dependiendo de Paradinas, Villaescusa y San Cristóbal,[8] dependientes del Prior de San Juan del Reinu de Llión, prioratu qu'entá esistía a finales del sieglu XVI,[9] fecha en que siguíen dependiendo del mesmu estes llocalidaes.
Pasaron por Paradinas, personaxes pernomaos de distintes dómines como Santa Teresa, Frai Luis de León, San Xuan de la Cruz, Vascu de Quiroga, Santu Tomás de Villanueva, etc. [ensin referencies].
En 1183 tratar nesta villa les paces ente Fernandu II de Llión y Alfonsu VIII de Castiella. Celebróse Cortes nel palaciu asitiáu delantre de la Ilesia. Llamóse'l Tratáu de Fresno Llavandera, por tar cada unu de los reis nos sos reinaos, el lleonés en Fresno el Viejo y el castellán en Llavandera, güei despoblado, onde se robló finalmente'l tratáu foi en Castronuño cerca d'unos lavajos en 1185.[10]
Cola creación de les actuales provincies na división provincial de 1833, Paradinas quedó adscritu a la de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa, formando parte del partíu de Peñaranda de Bracamonte.[11]
Nesti pueblu de Paradinas nació l'Obispu Alfonso, o Alonso, de Paradinas, 1395- 1485, que finó a los 90 años, en Roma. Foi estudiante en San Bartolomé, llegó a Catedráticu na Universidá de Salamanca, Obispu'l 20-X-1469, de la "Orde Carmelita", foi un Preláu de munchos recursos. Participando en numberosos alcuentros en tiempos de Xuan II y el so valíu Álvaro de Luna. En 1423 yá taba en Roma desfaciendo entuertos como secretariu d'apostólicu, escritor y auditor del sacru Palaciu na Curia Pontificia. Mandó reformar en Paradinas la cabecera y arcos de la ilesia (güei ermita del Cristu), y asitió ellí'l so escudu d'armes.[12]
L'escudu del Preláu de Paradinas. Tienen la so armes: Un fondu doráu, "Oru" y el chevro del mesmu metal "oru", nel so vértiz lleva una concha". Les conches asitiar nel so sepulcru de Roma, nes bandes del sarcófagu funerariu na Capiya de Santiago y Monserrato podemos vela. L'escudu paez un mantelado el de la Orde Carmelita coles sos Estrelles enriba y una embaxo de color combináu blanques y marrones. Foi l'Obispu González de Paradinas partidariu de les idees renacentistes y manda construyir en Roma a Paolo Romanu la Ilesia de Santiago de los Españoles. Mercó a les sos espenses delles cases onde construyo la primer parte del edificiu del Hospital.[13] En 1803 dempués de munches intromisiones de Reyes, Príncipes xefes de diplomacia y de más comenenciudos fundiéronse los dos Ilesies de Santiago y la de los Catalanes Montserrat. La fundación del Hospital y dempués la Ilesia de Santiago atribuyida a Príncipes, que poques vegaes asistieron a esta Ilesia, sinón querer pa ellos. Foi'l nuesu Obispu'l Copista del Llibru del bon amor, d'Arcipreste de Hita.[14] Hai otru Primu d'esti Obispu, Canónigu, que'l so escudu d'armes tien dos Borlones. Vivió en Salamanca dempués de la muerte de Paradinas, solicitando parte del heriedu del so tíu.[15]
La ermita data de los Sieglos XII - XIII ta allugada pela rodiada del pueblu, asitiada a lo cimero d'un montículo del terrén, xixila y protexe col so mantu al pueblu y les sos xentes.
Ente la parte que ye güei Cámara de la Virxe y al empar presbiteriu, y la parte dedicada al pueblu, tenía un robezu arcu románicu de cal y lladriyu; pero al ser restaurada la ermita, foi baltáu, el 31 d'avientu de 1934. La ermita foi abandonada en 1870. La imaxe de la Stma Virxe del Hinojal foi treslladada a la Ilesia Parroquial, siendo asitiada, nel so propiu retablu de la ermita, adosáu a la paré norte del templu. Esti altar sumió al ser restaurada la Ilesia Parroquial (1975-1976). El pozu de l'agua milagroso (contra les viruelas) foi reconstruyíu en 1927 y ocho años más tarde daría empiezu la reconstrucción de la ermita.
La Ilesia ye d'estilu románicu-mudéxar. El templu ye de lladriyu y piedra, con tres naves, la central terminada n'ábside semicircular y les otres en capiyes rectangulares.
Sobre la meridional álzase una sólida torre de lladriyu. La portada meridional, de piedra, consta de dos arquivoltas de mediu puntu, sobre columnes de capiteles bien decoraos.
L'interior ye bien variáu, tantu en materiales como en decoración.
Los díes 29/30 de xunu celebren les fiestes patronales de San Pedro Apóstol.
L'últimu fin de selmana d'agostu celebra la romería de La nuesa Señora del Hinojal. Tradicionalmente celebrábase'l día 8 de setiembre, y que foi treslladada por qu'hubiera más arribación de xente.
Dende l'añu 2012 vien funcionando una Asociación cultural llamada "ParadineANDO", esta asociación surdió poles ganes de faer actividaes y dinamizar la vida de los sos habitantes. Anguaño cunta con un gran númberu de socios, ente los que s'atopen non solo los habitantes d'esti conceyu, si non de los conceyos cercanos. Esta asociación tien tamién fines benéficos.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.