From Wikipedia, the free encyclopedia
L'idioma yana (tamién yahi) ye una llingua aisllada estinguida dalguna vegada falada na zona centro-norte de California ente los ríos Feather y Pit no que güei son los condaos de Shasta y Tehama, pola etnia yana.
![]() | |
---|---|
Faláu en | ![]() |
Rexón | California. |
Falantes | estinguida (†, 1916) |
Familia | Hokana (?) Yana-Yahi |
Estatus oficial | |
Oficial en | Nengún país |
Reguláu por | Nun ta reguláu |
Códigos | |
ISO 639-1 | nengún |
ISO 639-2 |
|
ISO 639-3 | |
![]() Estensión del yana, yahi |
Los nomes yana y yahi son derivaos de pallabres yana (en 2 dialeutos) y signifiquen "xente".
L'idioma taba en peligru d'estinción dende finales del sieglu XIX. En 1916 morrió'l so postreru falante, Ishi que falaba la variante yahi y que viviera dellos años n'aislamientu completu hasta que foi prindáu pol xérif llocal de Oroville (California). A partir d'esi momentu treslladóse-y al muséu d'antropoloxía de la Universidá de California en San Francisco onde Alfred Kroeber, Edward Sapir y otros tuvieron ocasión d'estudiar esta llingua primeramente non documentada. Tres los trabayos de Kroeber y Sapir, l'idioma yana quedó bien documentáu (mayormente por Edward Sapir) comparáu a otres llingües estinguíes americanes.
Hai cuatro dialeuto yana conocíos:
Yana central
L'idioma yana ye bien de cutiu acomuñáu cola hipotética caña hokan d'idiomes. Sapir suxirió una agrupación del idioma yana dientro de la subfamilia d'idiomes hokan del norte colos idiomes karuk, chimariko, shastan, palaihnihan, y pomoan.
El yaho sería una llingua polisintética. Nel nome y nel verbu estremen dos formes según el xéneru gramatical (masculín y femenín). En dellos casos el yahi paez derivar el masiculino del femenín añadiendo'l sufixu -na, una situación que recuerda parcialmente al marcaje inversu del númberu gramatical. Dellos exemplos de la distinción ente masculín y femenín son:[1]
Masculín | Femenín | GLOSA |
---|---|---|
diwai-ja | diwai-tch | 'Mírame' |
t'en'na | t'et | 'osu grizzly' |
yana | yah | 'persona' |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.