From Wikipedia, the free encyclopedia
Grodno (bielorrusu: Гродна, Hrodna; rusu: Гродно; llatín: Grodna, Grodnae; lituanu: Gardinas; polacu: Grodno; Plantía:Lang-yi) ye una ciudá de Bielorrusia. Ta asitiada cerca del ríu Neman, cerca de les fronteres con Polonia y Lituania (a unos 15 km y 30 km, respeutivamente). La población ye de 327 540 habitantes (estimación de 2009).[3] Ye la capital de la Rexón de Grodno y del Distritu de Grodno. Hai de solliñar que ye la ciudá natal del mafiosu Meyer Lansky y del mitu de la ximnasia artística Olga Kórbut.
![]() | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||
| |||||
Alministración | |||||
País | ![]() | ||||
Oblast of Belarus (en) ![]() | Provincia de Grodno | ||||
Tipu d'entidá | ciudá/pueblu[1] | ||||
Cabezaleru/a del gobiernu |
Andrey Khmel (en) ![]() | ||||
Nome oficial | Гродна (be) | ||||
Nome llocal | Гродна (be) | ||||
Códigu postal |
230000–230029 | ||||
Xeografía | |||||
Coordenaes | 53°40′N 23°49′E | ||||
![]() | |||||
Superficie | 142 km² | ||||
Altitú | 137 m y 119 m[2] | ||||
Demografía | |||||
Población | 361 115 hab. (1r xineru 2024) | ||||
Porcentaxe |
36.38% de Provincia de Grodno 3.94% de Bielorrusia | ||||
Densidá | 2543,06 hab/km² | ||||
Más información | |||||
Fundación | sieglu X | ||||
Prefixu telefónicu |
815 | ||||
Estaya horaria | UTC+03:00 | ||||
Llocalidaes hermaniaes |
Vólogda, Minden, Limoges, Wrocław, Nyírbátor (es) ![]() ![]() | ||||
grodno.gov.by | |||||
![]() |
![]()
![]() |
La moderna ciudá de Grodno anicióse como una pequeña fortaleza y un puestu comercial fortificáu calteníu polos príncipes Rúrikovich na frontera coles tierres de la unión tribal báltica de los yotvingios. El so nome deriva del verbu gorodit en antiguu eslavu oriental, esto ye, «zarrar», «abarganar».
La primer referencia a Grodno data de 1005.[4] Sicasí, l'añu oficial de fundación ye 1127. N'anguaño Grodno foi mentáu na Crónica de Néstor como Goroden' y asitiáu nun encruz de numberoses rutes comerciales, esti asentamientu eslavu, posiblemente d'orixe a finales del sieglu X, convertir na capital d'un principáu mal atestiguáu pero separáu, rexíu pol nietu de Yaroslav I el Sabiu y los sos descendientes.
Xunto con Navahrudak, Grodno foi considerada como la principal ciudá nel estremu oeste de la llamada Rutenia negra, una rexón fronteriza cola Lituania orixinal. Foi atacada con frecuencia por dellos invasores, especialmente los Caballeros Teutónicos. Nes décades de 1240-1250 la zona de Grodno, según la mayor parte de la Rutenia negra, foi controlada por príncipes d'orixe lituanu (Mindaugas y otros) pa formar l'estáu Bálticu —el Gran Ducáu de Lituania— nestos territorios. Dempués de los llevantamientos de Prusia una gran población de vieyos prusianos treslladar a la rexón. El famosu lituanu Gran Duque Vitautas foi príncipe de Grodno en 1376-1392, y quedóse ellí mientres los sos preparativos pa la Batalla de Grunwald (1410). Dende 1413, Grodno fuera'l centru alministrativu d'un powiat nel Voivodato de Trakai.
La clasificación climática de Köppen inclúi a Grodno na categoría de clima continental nidiu (Dfb),[5] con iviernos fríos y branos nidios, non tan estremos como na parte oriental del país.
![]() ![]() | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Mes | Xin | Feb | Mar | Abr | May | Xun | Xnt | Ago | Set | Och | Pay | Avi | añal |
Temperatura máxima absoluta (°C) | 11.8 | 15.0 | 22.2 | 29.2 | 32.0 | 32.2 | 35.3 | 35.4 | 32.0 | 25.0 | 17.2 | 12.8 | 35.4 |
Temperatura máxima media (°C) | -1.1 | -0.1 | 4.9 | 12.9 | 19.0 | 21.5 | 23.9 | 23.4 | 17.5 | 11.3 | 4.4 | -0.1 | 11.5 |
Temperatura media (°C) | -3.5 | -3.1 | 0.8 | 7.3 | 13.1 | 15.9 | 18.1 | 17.4 | 12.3 | 7.2 | 1.8 | -2.2 | 7.1 |
Temperatura mínima media (°C) | -5.8 | -5.7 | -2.5 | 2.5 | 7.5 | 10.6 | 12.7 | 12.0 | 8.1 | 3.8 | -0.2 | -4.4 | 3.2 |
Temperatura mínima absoluta (°C) | -33.9 | -36.1 | -27.2 | -9.0 | -6.1 | -1.0 | 2.8 | -2.2 | -4.0 | -12.8 | -20.0 | -32.2 | -36.1 |
Precipitación total (mm) | 34 | 29 | 32 | 33 | 55 | 66 | 75 | 57 | 52 | 36 | 42 | 41 | 552 |
Díes de lluvia (≥ 1 mm) | 10 | 7 | 10 | 12 | 14 | 15 | 15 | 13 | 14 | 14 | 13 | 11 | 148 |
Hores de sol | 43.4 | 59.3 | 136.4 | 177.0 | 232.5 | 261.0 | 263.5 | 248.0 | 177.0 | 99.2 | 39.0 | 27.9 | 1764.2 |
Fonte nº1: Pogoda.ru.net[6] | |||||||||||||
Fonte nº2: HKO (sun only 1961–1984).[7] |