From Wikipedia, the free encyclopedia
Andalucía ye una comunidat autonoma que ye localizata en a parti meridional d'Espanya, y que muga, principiando dende l'ueste, en dirección este, con Portugal, con Extremadura, Castiella-La Mancha y, a la fin, con a Rechión de Murcia. Por o sud a muga ye o mar, l'Oceano Atlantico y a Mar Mediterrania, con una costa de bels 910 km.
![]() |
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |
Andalucía | |||||
Comunidat autonoma d'Espanya | |||||
| |||||
Himno: Himno d'Andalucía | |||||
Entidat • Estato |
Comunidat autonoma Espanya | ||||
Capital | Sevilla[1] | ||||
Subdivisions | 8 provincias | ||||
Idioma oficial | Castellano | ||||
Superficie • Total |
Pos. 2 de 19 87 268 km² | ||||
Población • Total (2018) • Densidat |
Pos. 1 de 19 8 409 738 hab. 94,95 hab/km² | ||||
Chentilicio | Andaluz/a[2] | ||||
ISO 3166-2 | ES-AN | ||||
President | Juanma Moreno | ||||
Estatuto d'autonomía | 30 d'aviento de 1981 19 de marzo de 2007 | ||||
Fiesta nacional | 28 de febrero | ||||
![]() | |||||
Pachina web oficial |
Ye a segunda comunidat autonoma espanyola mes gran y ocupa o primer puesto en a lista d'as rechions por población.
O nombre Andalucía se deriva d'a parola arabe Al-Andalus (الأندلس).[3] Lo toponimo al-Andalus ye testimoniau per primera vegada per inscripcions en monedas cudidas en 716 per o nuevo gubierno musulmán d'Iberia. Istas monedas, clamadas dinars, yeran inscritas tanto en latín como en arabe. A etimolochía d'o nombre al-Andalus s'ha derivau tradicionalment d'o nombre d'os vandalos. Dende lo decenio de 1980, una serie de proposadas han desafiado ista afirmación. Halm, en 1989, derivó o nombre d'un termin gotico, *landahlauts,[4] y en 2002, Bossong suchirió la suya derivación d'un sustrato prerromán.[5]
O relieu d'Andalucía ye formau per tres unidaz fundamentals:
Andalucía ye adintro d'o dominio climatico mediterranio, con hibiernos pleviosos y veranos ixucaus y calidos. Lo relieu accidentau produz fuertes variacions, con islas de clima de montanya en as sierras mas elevadas (Sierra Nevada, Sierra de Gádor) y comarcas de tendencia mas continental (vega de Granada). As precipitacions disminuyen d'ueste enta l'este; o puesto que recibe mas precipitacions ye a Cordelera de Grazalema (2.218 mm anyals) y lo menos plevioso ye lo Cabo de Gata, que a la suya vegada ye lo puesto mas ixuto d'Europa (con 117 mm anyals). A temperatura meya anyal d'Andalucía ye superior a los 16 °C, encara que con variacions cheograficas, oscilando entre los 18,5 °C en Malaga dica los 15,1 °C en Baeza. Lo mes mas fredo ye chinero y lo mas caloroso ye agosto.
Andalucía ye dividita en ueito provincias:
A Chunta d'Andalucía ye la institución en que s'organiza l'autogobierno d'a Comunidat Autonoma d'Andalucía. Ye integrada per: o president d'a Chunta d'Andalucía que ye lo supremo representant d'a comunidat autonoma y lo representant ordinario de l'Estau en a mesma. A suya esleción tien puesto per o voto favorable d'a mayoría absoluta d'o Pleno d'o Parlamento d'Andalucía y lo suyo nombramiento corresponde a lo rei. O president actual d'a Chunta ye Juan Manuel Moreno Bonilla.