From Wikipedia, the free encyclopedia
Dr Thomas Jefferson (* 13. April 1743 z Shadwell, Virginia; † 4. Juli 1826 z Monticello, Virginia) isch en amerikanische Politiker, Staatsdenker un Intellektuelle gsi.
Dr Jefferson isch in Virginia als Sohn vonere altiigsessene un wohlhabende Familie uf d' Welt cho. Er hätt s' College of William and Mary bsuecht un abgschlosse und hätt in de 1770er-Johr e politische Karriere agfange. Siini Heimetstaat hätt ihn als Abgsandte in den Kontinentalkongress gschickt, und dört isch er dezu usgsuecht worde, die amerikanische Unabhängigkeitserklärig z schriibe, wo am 4. Juli 1776 veröffentlicht worde isch.
Noch de amerikanische Unabhängigkeit isch Jefferson Botschafter in Frankriich gsi, dann amerikanische Usseminischter un Vizepräsident. 1800 isch er zum 3. Präsident vo de Vereinigte Staate vo Amerika gwählt worde. Während sinere Präsidentschaft hän d' USA s' Gebiet vo Louisiana ufkauft, und de Jefferson hät des Gebiet dann durch d Expedition von Lewis und Clark erforsche loh. 1809, noch zwei Amtsperiode, hät sich de Jefferson uf siim Landsitz Monticello in Virginia zruckzoge, wo er am 4. Juli 1826, also genau 50 Johr noch de Verkündigung vo de Unabhängigkeitserklärig, gstorbe isch.
De Jefferson isch en äußerscht viilseitig gebildete Ma gsi (so hätt er sowohl de Kleiderbügel als au e Vorläufer vom Kopierer erfunde). Siin Dänke isch vo de Ufklärig und vom klassische Liberalismus prägt gsi. Siini umfangriichi Privatbibliothek isch de Grundstock für die amerikanischi Library of Congress gsi.