ghanaische Diplomat un UN-Generalsekretär From Wikipedia, the free encyclopedia
Dr Kofi Atta Annan (* 8. April 1938 z Kumasi, Goldkischte; † 18. August 2018 z Bärn, Schwyz) isch e ghanaische Diplomat gsii. Är isch vu 1997 bis 2006 dr sibt Generalsekretär vu dr Verainte Natione gsii. 2001 het er zäme mit dr Verainte Natione dr Friidesnobelbryys fir sy „Yysatz fir e besser organisierti un fridligeri Wält“.
Dr Kofi Annan isch am 8. April 1938 as Suhn vum Henry Reginald Annan un dr Rose Eshun in dr ghanaische Stadt Kumasi uf d Wält chuu un ai Dag speter daift wore. Ghana isch um die Zyt no unter em Name „Goldkischte“ ne britischi Kolony gsii. Sy Familie het zue dr Elite vum Land ghert un isch us dr Ethni vu dr Fante gsii. Syni beede Großväter un e Unkel sin sognännti Chiefs gsii. Sy Vater het langi Zyt as Exportmanager fir d Firma Lever Brothers gschafft. Mit syre 1991 verstorbene Zwillingsschweschter Efua Atta het er dr Zweetname Atta dailt, was in dr Akan-Sproch ‚Zwilling‘ haißt. Anne 1965 het er d Titilola Alakija ghyrote.[1] Us däre Eh het er zwai Chinder, dr Suhn Kojo un d Dochter Ama. Si hän si in dr 1970er Johr drännt, hän si aber erscht anne 1983 schaide loo.[2] In zwooter Eh isch dr Annan ab 1984 mit dr schwedische Aawälti un Chinschtleri Nane Maria Annan ghyrote gsii<name=":1" />, e Dochter vum schwedische Jurischt Gunnar Lagergren un Nichte vum schwedische Diplomat Raoul Wallenberg.
Vu 1954 bis 1957 isch dr Annan uf d Mfantsipim School gange, e methodistisch Internat z Cape Coast, Ghana. 1958 het er e Studium vu dr Wirtschaftswisseschafte am Kumasi College of Science and Technology aagfange. Mit Hilf vun eme Stipendium vu dr Ford-Stiftig het er syni Studie in dr USA am Macalester College z Saint Paul (Minnesota) furtgsetzt un het dert 1961 e Bachelor-Abschluss gmacht. Derno het dr fir ai Johr am Gämfer Hochschuelinschtitut fir internationali Studie vu dr Universitet Gämf studiert. 1972 het er au no e Master of Business Administration an dr Sloan School of Management vum Massachusetts Institute of Technology gmacht.[3]
1962 isch dr Kofi Annan in d Wältgsundhaitsorganisation vu dr Verainte Natione yydrätte. Vu 1974 bis 1976 het er z Ghana as Turismusdiräkter gschafft. Derno isch er wider retuurchuu zue dr Verainte Natione un het as Bygordnete Generalsekretär in drei Positione nochenander gschafft: Sicherhaitskoordinator Personalmanagement vu 1987 bis 1990, Program Planning, Budget and Finance, and Controller vu 1990 bis 1992 – unter anderem het dr Annan au iber d Freilossig vu weschtlige Gaisle im Irak in dr Zyt vum Zweete Golfchrieg verhandlet[3] – un Fridenssicherigsyysätz vu Merz 1993 bis Februar 1994.
1994 isch dr Annan fir dr Yysatz vu dr UN-Blauhelm-Soldate unter em General Roméo Dallaire zueständig gsii, wu em Velkermord z Ruanda holflos gegeniber gstande sin, wel si kai Unterstitzig dur d Wältgmainschaft ghaa hän.[4] In syne Memoire het dr Annan speter gschribe: „S isch aini vu dr erschitterndschte Erfahrige vu mym gsamte Beruefslääbe gsii, wu mi dief bregt het.“[5]
Dr Annan isch derno bis Oktober 1995 Undersecretary-General wore, wun er zum Sunderbeufdraite vum Generalsekretär fir s eemolig Jugoslawie ernännt wore. No fimf Monet in däre Ufgab isch dr Annan im April 1996 wider uf sy Poschte as Undersecretary-General retuurgchehrt.
Am 13. Dezämber 1996 isch dr Annan vum UN-Sicherhaitsrot uf Druck vu dr USA un gege dr Widerstand vu vyl Länder zum UN-Generalsekretär gwehlt wore as Noofolger vum Boutros Boutros-Ghali vu Egypte. Är het sy Amt aadrätte am 1. Jänner 1997 as erschte Generalsekretär, vu diräkt us dr Raie vu dr UN-Mitarbaiter gwehlt worten isch un as erschte schwarzafrikanische UN-Generalsekretär. Am 29. Juni 2001 isch er vu dr UN-Generalversammlig fir e zwooti fimfjehrigi Amtszyt bstetigt wore, wu bis zum 31. Dezämber 2006 gangen isch. Sy Noofolger isch dr bishärig sidkoreanisch Usseminischter Ban Ki-moon wore, wu sy Amt am 1. Jänner 2007 aadrätte het.
In syre Amtszyt as Generalsekretär het s e baar Berotige im Sicherhaitsrot zue dr Lag im Irak gee, as wichtige Punkt isch dischpetiert wore, eb dr Irak versuecht Massevernichtigswaffe z kriege. Dr Kofi Annan het 2004 gsait, ass syre Manig noo d Invasion im Irak illegal gsii sei.[6]
Im Septämber 2003 het dr Annan e 16-chepfig Gremium yygsetzt, wu Vorschleg fir e Reform vu dr Verainte Natione het solle mache, di sognännt „Hochrangig Gruppe fir Bedrohige, Rusforderige un Wandel“. Us dr Vorschleg vu däre Gruppe het er am 21. Merz 2005 sy 63-sytig Reform-Dokumänt In greßerer Freihait: Uf em Wäg zue Entwicklig, Sicherhait un Mänscherächt fir alli vorgstellt.
Am 60. Johressag vu dr Befreiig vum Konzentrationslager Auschwitz het dr Kofi Annan in ere Sundersitzig vu dr UN-Generalversammlig dytligi Wort gsait: Är het gmahnt, ass d UNO grindet wore sei as Antwort uf s „s Bees vum Nationalsozialismus“.[7] Un er het – in Abwandlig vun eme Zitat, wu em Edmund Burke zuegschribe wird – dr Satz bregt: „Alles, was s Bees brucht go trioumphiere, isch s Schwyyge vu dr Meehait.“[8]
Zletscht het si dr Annan fir e globali CO2-Styyr yygsetzt un het d Wältgmainschaft uf e Lesig vu dr Darfur-Krise drängt.