蒙古歷(蒙古語:цаглабар,轉寫:tsaglabar或цаг тооны бичиг,轉寫:tsag toony bichig)在歷史上使用幾種不同的陰陽曆,蒙古帝國以來一直受藏曆影響。[1]目前在蒙古國使用的傳統曆法是清朝時基於《甘丹新算》(Tegus Buyantu zurkhai)的一種陰陽合曆,[2]由衛拉特僧侶伊希巴拉珠爾開發。蒙古歷的一年由12或13個朔望月組成,每個月以新月開始和結束。每兩三年增加一個第十三個月,這樣平均年就等於回歸年。[3]
蒙古傳統的新年慶祝活動是查干薩日(Tsagaan Sar),在冬至後的第二個新月慶祝。在2022年,蒙古的第二個新月是2月1日。
現代蒙古國使用公曆,傳統曆法僅用於以蒙古曆法為基礎的傳統慶典和活動。[1]起源於歐洲的公曆系統被稱為「方法年表」(Аргын тоолол,轉寫:Argyn toolol即陽曆),而蒙古傳統曆法系統稱為「智慧年表」(Билгийн тоолол,轉寫:Bilgiin toolol即陰曆)。
蒙古歷的月份及星期
蒙古歷中的月份名稱和中文類似,都是用數字來表示的,如一月、二月等。
中文名 | 蒙古語名 | ||
---|---|---|---|
西里爾蒙古文 | 傳統蒙古文 | 羅馬化 | |
一月 | Нэгдүгээр сар | ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠡᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Negdügeer sar |
二月 | Хоёрдугаар сар | ᠬᠣᠶᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Khoyordugaar sar |
三月 | Гуравдугаар сар | ᠭᠤᠷᠪᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Guravdugaar sar |
四月 | Дөрөвдүгээр сар | ᠳᠥᠷᠪᠡᠳᠦᠭᠡᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Dörövdügeer sar |
五月 | Тавдугаар сар | ᠲᠠᠪᠤᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Tavdugaar sar |
六月 | Зургадугаар сар | ᠵᠢᠷᠭᠤᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Zurgadugaar sar |
七月 | Долоодугаар сар | ᠳᠣᠯᠣᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Doloodugaar sar |
八月 | Наймдугаар сар | ᠨᠠᠢ᠌ᠮᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Naimdugaar sar |
九月 | Есдүгээр сар | ᠶᠢᠰᠦᠳᠦᠭᠡᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Yesdügeer sar |
十月 | Аравдугаар сар | ᠠᠷᠪᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Aravdugaar sar |
十一月 | Арван нэгдүгээр сар | ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠡᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Arvan negdügeer sar |
十二月 | Арван хоёрдугаар сар | ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠬᠣᠶᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ | Arvan khoyordugaar sar |
在口語中,一周的前5天被稱為第一天、第二天等。星期六被稱為「半美好的一天」(蒙古語:Хагас сайн өдөр,轉寫:Khagas sain ödör),星期日被稱為「美好的一天」(蒙古語:Бүтэн сайн өдөр,轉寫:Büten sain ödör);這是由於在共產主義時代的5個完整工作日和周六半工作日導致的結果。
源自藏語的名字用於更正式的場合,幾乎只出現在書面文件中,而梵語名字在現代用法中幾乎不存在。
中文名 | 口語 | 藏語起源 | 梵語起源 | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
西里爾蒙古文 | 傳統蒙古文 | 羅馬化 | 西里爾蒙古文 | 傳統蒙古文 | 羅馬化 | 西里爾蒙古文 | 傳統蒙古文 | 羅馬化 | |
星期一 | Нэг дэх өдөр | ᠨᠢᠭᠡᠳᠡᠬᠢ ᠡᠳᠦᠷ | Neg dekh ödör | Даваа гараг | ᠳᠠᠸᠠ ᠭᠠᠷᠠᠭ | Davaa garag | Сумъяа | ᠰᠤᠮᠢᠶᠠ | Sumyaa |
星期二 | Хоёр дахь өдөр | ᠬᠣᠶᠠᠳᠠᠬᠢ ᠡᠳᠦᠷ | Khoyor dakhi ödör | Мягмар гараг | ᠮᠢᠭᠮᠠᠷ ᠭᠠᠷᠠᠭ | Myagmar garag | Ангараг | ᠠᠩᠭᠠᠷᠠᠭ | Angarag |
星期三 | Гурав дахь өдөр | ᠭᠤᠷᠪᠠᠳᠠᠬᠢ ᠡᠳᠦᠷ | Gurav dakhi ödör | Лхагва гараг | ᡀᠠᠭᠪᠠ ᠭᠠᠷᠠᠭ | Lkhagva garag | Буд | ᠪᠤᠳ᠋ | Bud |
星期四 | Дөрөв дэх өдөр | ᠳᠥᠷᠪᠡᠳᠡᠬᠢ ᠡᠳᠦᠷ | Döröv dekh ödör | Пүрэв гараг | ᠫᠦᠷᠪᠦ ᠭᠠᠷᠠᠭ | Pürev garag | Бархасбадь | ᠪᠠᠷᠬᠠᠰᠪᠠᠳᠢ | Barkhasbadi |
星期五 | Тав дахь өдөр | ᠲᠠᠪᠤᠳᠠᠬᠢ ᠡᠳᠦᠷ | Tav dakhi ödör | Баасан гараг | ᠪᠠᠰᠠᠩ ᠭᠠᠷᠠᠭ | Baasan garag | Сугар | ᠱᠤᠭᠠᠷᠠ | Sugar |
星期六 | Хагас сайн өдөр | ᠬᠠᠭᠠᠰ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ | Khagas sain ödör | Бямба гараг | ᠪᠢᠮᠪᠠ ᠭᠠᠷᠠᠭ | Byamba garag | Санчир | ᠰᠠᠨᠢᠴᠠᠷ | Sanchir |
星期日 | Бүтэн сайн өдөр | ᠪᠦᠲᠦᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ | Büten sain ödör | Ням гараг | ᠨᠢᠮᠠ ᠭᠠᠷᠠᠭ | Nyam garag | Адъяа | ᠠᠳᠢᠶ | Adyaa |
註釋
參見
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.