From Wikipedia, the free encyclopedia
Hi François Maurice Adrien Marie Mitterrand ([fʁɑ̃swa mɔʁis mitɛˈʁɑ̃] ( pamati-a), 26 han Oktubre 1916 – 8 han Enero 1996) amo an ika-upat nga Mangulo han Fransya nga napili ha ilarom han ika-Lima nga Republika, nga nag-alagad tikang han 1981 tubtob han 1995.
François Mitterrand | |
---|---|
![]() Hi Francois Mitterrand han 1984 | |
ika-21 nga Mangulo han Fransya ika-4 nga Mangulo han ika-Lima nga Republika | |
Ha puwesto 21 han Mayo 1981 – 17 han Mayo 1995 | |
Primer Ministro |
Pierre Mauroy Laurent Fabius Jacques Chirac Michel Rocard Édith Cresson Pierre Bérégovoy Édouard Balladur |
Gin-unahan ni | Valéry Giscard d'Estaing |
Ginsundan ni | Jacques Chirac |
Igkasi-Prinsipe han Andorra | |
Ha puwesto 21 han Mayo 1981 – 17 han Mayo 1995 | |
Primer Ministro |
Òscar Ribas Reig Josep Pintat-Solans Òscar Ribas Reig Marc Forné Molné |
Representante | Jean-Yves Caullet |
Gin-unahan ni | Valéry Giscard d'Estaing |
Ginsundan ni | Jacques Chirac |
Ministro han Katadungan | |
Ha puwesto 31 han Enero 1956 – 12 han Hunyo 1957 | |
Mangulo | René Coty |
Primer Ministro | Guy Mollet |
Gin-unahan ni | Robert Schuman |
Ginsundan ni | Edouard Corniglion-Molinier |
Ministro han Interior | |
Ha puwesto 19 han Hunyo 1954 – 23 han Pebrero 1955 | |
Mangulo | René Coty |
Primer Ministro | Pierre Mendès-France |
Gin-unahan ni | Léon Martinaud-Deplat |
Ginsundan ni | Maurice Bourgès-Maunoury |
Ministro han Tabok-han-Dagat nga Fransya | |
Ha puwesto 12 han Hulyo 1950 – 11 han Agosto 1951 | |
Mangulo | Vincent Auriol |
Primer Ministro |
René Pleven ngan Henri Queuille |
Gin-unahan ni | Paul Coste-Floret |
Ginsundan ni | Louis Jacquinot |
Personal nga mga detalye | |
Natawo |
26 Oktubre 1916 Jarnac, Fransya |
Namatay |
8 Enero 1996 (edad 79) Paris, Fransya |
Partido nga politikanhon | Partido Sosyalista |
(Mga) Asawa | Danielle Gouze |
Mga anak |
Pascal Mitterrand Jean-Christophe Mitterrand Gilbert Mitterrand Mazarine Pingeot |
Alma mater |
Collège Saint-Paul, École Libre des Sciences Politiques |
Okupasyon | Abogado, politiko |
Pirma |
![]() |
Ha nakikita nga pag-influensar tikang ha pamilya, nagtikang hi Mitterrand han iya kinabuhi ha politika ha nasyonalista nga tuo. Nag-alagad hiya ha ilarom han Rehimen nga Vichy ha syahan nga mga tuig hini. Kundi ha sunod, inmapi hiya han Resistensya, binmalhin ha wala, ngan nagkapot hin puwesto ha ministeryo hin binalikbalik ha ilarom han Ika-Upat nga Republika. Ginpatok niya an pagtukod ni de Gaulle han ika-Lima nga Republika. Bisan man kon ha pira nga panahon, nag-usa hiya nga tawo ha politika, nakalupig hin pagmaneobra hi Mitterrand han iya mga ka-ribal ha pagin-kandidato han wala ha tagsa nga pinili-ay hin pagkamangulo tikang han 1965 tubtob han 1988, gawas han 1969. Napili hiya nga Mangulo han Mayo 1981 nga piniliay hin pagkamangulo, ngan napili hiya hin utro han 1988 ngan nagkapot hin puwesto tubtob han tuig 1995.
Gin-imbitar ni Mitterrand an Partido Komunista ngadto han iya syahan nga kagamhanan, usa nga kontrobersyal nga buhat hadto nga panahon. Ha hini nga panhinabo, nagapos an mga Komunista nga mga ilarom nga kapadis ngan, imbis nga makakuha hin bentaha, an ira suporta na-iban. Binmaya hira han gabinete han tuig 1984. Ha syahan nga bahin han iya una nga panahon hin pagkamangulo, nagsunod hi Mitterrand hin radikal nga programa ekonomika, nga naglakip hin pagnasyonalisar hin pira nga mga importante nga kompanyiya, kundi katapos hin duha ka tuig nga mayda krisis an ekonomiya, binmalhin hi Mitterrand han iya pamalakad. An iya polisiya ha langyaw ngan ha depensa nagpadayon han mga polisiya han mga nanguna ha iya hin pagkamangulo nga mga Gaullista. An iya pakisabot upod kan Helmut Kohl nagpadukwag han pag-integrar han Europa pinaagi han Kasabotan han Maastricht, kundi an iya pagkarawat han Aleman nga pagkahibalik hin pagka-usa diri gud duro nga iya karuyag. Nakaduha hiya napiritan pinaagi hin kawara hin mayoriya ha parlamento ngadto hin "mga kagamhanan hin pagkohabitar" upod hin mga konserbador nga mga gabinte nga ginpamunoan nira Jacques Chirac (1986–88), ngan Édouard Balladur (1993–95). Waray mag-abot hin 8 ka bulan katapos hin pagbaya ha poder, namatay hi Mitterrand tikang hin kanser ha prostate nga iya ginpaninguha nga tagoon han panahon han iya pagkamangulo.
Gawas han iya paghimo nga makadaog an Franses nga Wala ha piniliay, nagdumara hi Mitterrand han pagsaka han Partido Sosyalista ha pagdominar han Wala, ngan han pag-iban han impluwensya han makusog-han-una nga Partido Komunista (komo bahin han botos han katawhan dida han syahan nga vuelta han pinili-ay hin pagkamangulo, ginmutiay an mga Komunista tikang hin hitaas nga 21.27% han 1969 ngadto hin 8.66% han 1995, ha kataposan han ikaduha nga panahon hin pagkamangulo ni Mitterrand, ngan ngadto hin 1.93% han 2007 nga pinili-ay). Ha iya panahon ha poder, hi Mitterrand makusog nga nagbandilyo hin kultura ngan nag-implementar hiya han iya mga mahal nga "Grands Projets".
Han 2 han Pebrero 1993, ha iya kapasidad komo igkasi-prinsipe han Andorra, hi Mitterrand ngan hi Joan Martí i Alanis, nga amo an Obispo han Urgell ngan usa liwat gihapon nga igkasi-Prinsipe han Andorra, nagpirma han bag-o nga konstitusyon han Andorra, nga gin-aprobahan pinaagi hin referendum dida han prinsipado.
Primer ministro | tikang han | tubtob | Mga tigaman |
---|---|---|---|
Pierre Mauroy | 1981 | 1984 | |
Laurent Fabius | 1984 | 1986 | An gibatan-on nga PM tikang kan Decazes (39 ka tuig hin edad) |
Jacques Chirac | 1986 | 1988 | Syahan nga pagkohabitar han ika-Lima nga Republika |
Michel Rocard | 1988 | 1991 | |
Édith Cresson | 1991 | 1992 | Syahan nga babaye nga primer ministro |
Pierre Bérégovoy | 1992 | 1993 | |
Édouard Balladur | 1993 | 1995 | Ika-duha nga pagkohabitar |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.