Etimolodjeye
S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè åd fwait di l’ etimolodjeye di « cwårs », el pout stitchî vaici. (sorwalonde avou CW- Lidjwès)
Sustantif
cwårs femrin
- pluriyal di : «cwår» (ancyinne manoye)
- Cisse-lale, ele våt dipus d' cwårs ki d' patårs.
- årdjint, ritchesse.
Ratourneures
- esse tcherdjî d' cwårs come on crapåd d' plomes
- pot d' cwårs : spågne-måle.
- aveur des cwårs plin les potches : esse ritche.
- aveur des cwårs e ridant : awè des sôs d' costé. On dit eto : des aidants so cresse.
- fé voler u : fé danser u : fé valser les cwårs : furler ses ritchesses.
- aråvler les cwårs :
- ramasser beacôp des liårds et ndè waire dispinser.
- Ci n' est nén todi l' ci k' aråvele les cwårs k' est l' pus awureus.
- wangnî des liårds d' ene façon nén trop catolike.
- Ci n' est nén wangnî des cwårs k' i fwait, c' est ls aråvler.
- aveur må ses cwårs u: si fé må d' ses cwårs : les dner målåjheymint, minme po payî.
- il est tchén d' ses cwårs u: on n' voet nén sovint l' coleur di ses cwårs : il est pice-crosse.
- èn viker k' po les cwårs : tot fé po-z aveur bråmint des sôs.
- Cwand on va å martchî trop tård, on n' a pus rén po ses cwårs : dijhêye po les cis k' arivèt trop tård ene sadju. On dit eto : ariver cwand les violoneus roistèt les vierletes.
- Dire k' i n' a k' a moyî s' doet po-z aveur ene feme di cwårs : i pout maryî ene ritche kimere, mins i n' vout nén (pask' elle est laide, u haeyåve).
- schôpe do cou, sene di cwårs : dijhêye a ene sakî k' a schôpe a s' dirî, u response d' onk (ene) k' s' schôpeye si drî å ci (al cene) ki lyi rprotche.
- conte tes cwårs, après t' contrès tes råjhons : dijhêye a ene sakî ki vout aler e tribunå: minme s' il a des bounès råjhons, i doet saveur ki ça lyi costeyrè tchir.
- Gn a nén on tchén ki tcheye ses cwårs : l' årdjint n' vént nén tot seu, i fåt bouter po l' wangnî.
- pont d' cwårs, pont d' Swisse : dijhêye do tins ki les Swisses si louwént come sôdårds. On dit eto : pont d' sôs, pont d' bok.
- Li Bon Diu ni paye nén ses djins avou des cwårs u: Li Bon Diu n' a djamåy yeu des cwårs : i n' fåt nén ratinde d' esse payî sol tere cwand on fwait do bén a on soçon.
- Les cwårs fwaiynut les djins : on préjhe les djins d' après leu ritchesse.
- Li ci k' a bråmint des cwårs a todi bråmint des parints : ... ki vlèt profiter d' lu.
- Payî avou des cwårs di schaye : ... avou del manoye ki n' våt rén.
Sinonimeye
(årdjint, ritchesse) liårds, sôs, çanses, brokes, skelins, picayons, petsales, patacons, aidants, patårs, florins, francs, årdjint, broûlés.
Ortografeyes
Après 1900, foû rfondou
(Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ôtès ortografeyes (avou des sourdants nén rkinoxhous) :
- kôrs : sicrijhaedje espontané
Li mot n’ est nén dins : E167
Ratournaedjes
(årdjint, ritchesse)
Waitîz eto
Lijhoz l’ årtike cwårs so Wikipedia