Hán Hòa Đế
From Wikipedia, the free encyclopedia
Hán Hòa Đế (chữ Hán: 漢和帝; 79 – 13 tháng 2, 106), là vị Hoàng đế thứ tư của nhà Đông Hán, và là hoàng đế thứ 19 của nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc, trị vì từ năm 88 đến năm 106, tổng cộng 17 năm.
Hán Hòa Đế 漢和帝 | |||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Hoàng đế Trung Hoa | |||||||||||||||||
Hoàng đế nhà Đông Hán | |||||||||||||||||
Trị vì | 88 – 106![]() | ||||||||||||||||
Tiền nhiệm | Hán Chương Đế | ||||||||||||||||
Kế nhiệm | Hán Thương Đế | ||||||||||||||||
Thông tin chung | |||||||||||||||||
Sinh | 79 | ||||||||||||||||
Mất | 13 tháng 2, 106 Lạc Dương, Trung Quốc | ||||||||||||||||
An táng | Thận Lăng (慎陵) | ||||||||||||||||
Phối ngẫu | Âm hoàng hậu Hòa Hi Đặng Hoàng hậu | ||||||||||||||||
Hậu duệ |
| ||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Triều đại | Nhà Đông Hán | ||||||||||||||||
Thân phụ | Hán Chương Đế | ||||||||||||||||
Thân mẫu | Cung Hoài hoàng hậu |
Thời kỳ cai trị của ông đánh dấu sự bắt đầu suy yếu của nhà Đông Hán, khi Đậu thái hậu (竇太后) lên nắm quyền và để cho họ ngoại của bà ta thâu tóm hết quyền hành. Sau đó, dưới sự ủng hộ của hoạn quan Trịnh Chúng (鄭眾) và anh trai ông là Thanh Hà Hiếu vương Lưu Khánh (劉慶), ông đã tiến hành loại trừ ngoại thích họ Đậu, nắm lại quyền hành. Với sự kiện này, triều đại của ông lại châm ngòi cho vấn đề hoạn quan can chính, là một trong những nguyên nhân chính yếu gây lũng đoạn chính quyền nhà Đông Hán suốt tới tận hết thời Hán Linh Đế gần cả trăm năm sau. Mặc dù vậy, thời kỳ cai trị của ông vẫn tương đối yên ổn, kinh tế phát triển tốt nên sử sách gọi thời kỳ này là Vĩnh Nguyên chi long (永元之隆).
Trong thời gian cai trị của Hán Hòa Đế, người Khương bắt đầu đe dọa vùng biên giới của nhà Hán. Và cũng chứng kiến việc phát minh ra giấy bởi hoạn quan Thái Luân (蔡伦) vào năm 105.