bảng chữ cái được sử dụng để viết tiếng Armenia From Wikipedia, the free encyclopedia
Bảng chữ cái Armenia (tiếng Armenia: Հայոց գրեր Hayots grer hay Հայոց այբուբեն Hayots aybuben) là một bảng chữ cái được sử dụng để viết tiếng Armenia. Nó được phát triển vào khoảng năm 405 bởi Mesrop Mashtots, một nhà ngôn ngữ học, chính trị gia, và nhà thần học. Bảng chữ cái này ban đầu bao gồm 36 ký tự và giờ có 39.
Bảng chữ cái Armenia | |
---|---|
![]() | |
Thể loại | |
Sáng lập | Mesrop Mashtots |
Thời kỳ | 450 tới nay |
Hướng viết | Trái sang phải ![]() |
Các ngôn ngữ | Tiếng Armenia |
Hệ chữ viết liên quan | |
Nguồn gốc | có lẽ biến đổi từ bảng chữ cái Hy Lạp[1]
|
Hậu duệ | Bảng chữ cái Albania Kavkaz |
Anh em | Bảng chữ cái Latinh Bảng chữ cái Hy Lạp Bảng chữ cái Copt Bảng chữ cái Gruzia Bảng chữ cái Kirin |
ISO 15924 | |
ISO 15924 | Armn, 230 ![]() |
Unicode | |
Dải Unicode |
|
"Bảng chữ cái" trong tiếng Armenia là այբուբեն aybuben (phát âm tiếng Armenia: [ɑjbubɛn]), đặt theo tên hai ký tự đầu tiên: ⟨Ա⟩ tiếng Armenia: այբ ayb và ⟨Բ⟩ tiếng Armenia: բեն ben. Tiếng Armenia được viết từ trái sang phải.[3]
Ký tự | Tên | Phát âm | Chuyển tự | Giá trị số | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Cổ điển | Đổi mới | Phát âm | Cổ điển | Đông | Tây | Cổ điển | ISO 9985 | ||||
Cổ điển | Đông | Tây | |||||||||
Ա ա | այբ ayb | /ajb/ | /ajpʰ/ | /ɑ/ | a | 1 | |||||
Բ բ | բեն ben | /bɛn/ | /pʰɛn/ | /b/ | /pʰ/ | b | 2 | ||||
Գ գ | գիմ gim | /ɡim/ | /kʰim/ | /ɡ/ | /kʰ/ | g | 3 | ||||
Դ դ | դա da | /dɑ/ | /tʰɑ/ | /d/ | /tʰ/ | d | 4 | ||||
Ե ե | եչ yeč | /jɛtʃʰ/ | /ɛ/, đầu từ /jɛ/6 | e | 5 | ||||||
Զ զ | զա za | /zɑ/ | /z/ | z | 6 | ||||||
Է է | է ē1 | /ɛː/ | /ɛ/ | /ɛː/ | /ɛ/ | ē | 7 | ||||
Ը ը7 | ըթ ët' | /ətʰ/ | /ə/ | ə | ë | 8 | |||||
Թ թ | թօ t'ò[4] | թո t'o | /tʰo/ | /tʰ/ | tʿ | t’ | 9 | ||||
Ժ ժ | ժէ žē | ժե že | /ʒɛː/ | /ʒɛ/ | /ʒ/ | ž | 10 | ||||
Ի ի | ինի ini | /ini/ | /i/ | i | 20 | ||||||
Լ լ | լիւն liwn | լյուն lyown | /lʏn/ | /ljun/ | /lʏn/ | /l/ | l | 30 | |||
Խ խ | խէ xē | խե xe | /χɛː/ | /χɛ/ | /χ/ | x | 40 | ||||
Ծ ծ | ծա ça | /tsɑ/ | /dzɑ/ | /ts/ | /dz/ | c | ç | 50 | |||
Կ կ | կեն ken | /kɛn/ | /ɡɛn/ | /k/ | /ɡ/ | k | 60 | ||||
Հ հ | հօ hò[4] | հո ho | /ho/ | /h/ | h | 70 | |||||
Ձ ձ | ձա ja | /dzɑ/ | /tsʰɑ/ | /dz/ | /tsʰ/ | j | 80 | ||||
Ղ ղ | ղատ ġat | /ɫɑt/ | /ʁɑt/ | /ʁɑd/ | /ɫ/ | /ʁ/ | ł | ġ | 90 | ||
Ճ ճ | ճէ č̣ē | ճե č̣e | /tʃɛː/ | /tʃɛ/ | /dʒɛ/ | /tʃ/ | /dʒ/ | č | č̣ | 100 | |
Մ մ | մեն men | /mɛn/ | /m/ | m | 200 | ||||||
Յ յ | յի yi | հի hi | /ji/ | /hi/ | /j/ | /h/1, /j/ | y | 300 | |||
Ն ն | նու now | /nu/ | /n/, /ŋ/ | n | 400 | ||||||
Շ շ | շա ša | /ʃɑ/ | /ʃ/ | š | 500 | ||||||
Ո ո | ո vo | /o/ | /vo/ | /o/, đầu từ /vo/2 | o | 600 | |||||
Չ չ | չա ča | /tʃʰɑ/ | /tʃʰ/ | čʿ | č | 700 | |||||
Պ պ | պէ pē | պե pe | /pɛː/ | /pɛ/ | /bɛ/ | /p/ | /b/ | p | 800 | ||
Ջ ջ | ջէ ǰē | ջե ǰe | /dʒɛː/ | /dʒɛ/ | /tʃʰɛ/ | /dʒ/ | /tʃʰ/ | ǰ | 900 | ||
Ռ ռ | ռա ṙa | /rɑ/ | /ɾɑ/ | /r/ | /ɾ/ | ṙ | 1000 | ||||
Ս ս | սէ sē | սե se | /sɛː/ | /sɛ/ | /s/ | s | 2000 | ||||
Վ վ | վեւ vew | վեվ vev | /vɛv/ | /v/ | v | 3000 | |||||
Տ տ | տիւն tiwn | տյուն tyown | /tʏn/ | /tjun/ | /dʏn/ | /t/ | /d/ | t | 4000 | ||
Ր ր | րէ rē | րե re | /ɹɛː/ | /ɾɛ/3 | /ɹ/ | /ɾ/3 | r | 5000 | |||
Ց ց | ցօ c'ò[4] | ցո c'o | /tsʰo/ | /tsʰ/ | cʿ | c’ | 6000 | ||||
Ւ ւ | հիւն[cần dẫn nguồn] hiwn | վյուն vyun5 | /hʏn/ | /w/ | /v/5 | w | 7000 | ||||
Փ փ | փիւր p'iwr | փյուր p'yowr | /pʰʏɹ/ | /pʰjuɾ/ | /pʰʏɾ/ | /pʰ/ | pʿ | p’ | 8000 | ||
Ք ք | քէ k'ē | քե k'e | /kʰɛː/ | /kʰɛ/ | /kʰ/ | kʿ | k’ | 9000 | |||
և | և4 jew | N/A | /jev/ | N/A | /ev/, đầu từ /jev/ | ew | N/A | ||||
Օ օ | օ ò1 | N/A | /o/ | N/A | /o/ | ō | ò | N/A | |||
Ֆ ֆ | ֆէ fē | ֆե fe | N/A | /fɛ/ | N/A | /f/ | f | N/A | |||
Chú ý:
Bảng Unicode chữ Armenia Official Unicode Consortium code chart: Armenian Version 13.0 | ||||||||||||||||
0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F | |
U+053x | Ա | Բ | Գ | Դ | Ե | Զ | Է | Ը | Թ | Ժ | Ի | Լ | Խ | Ծ | Կ | |
U+054x | Հ | Ձ | Ղ | Ճ | Մ | Յ | Ն | Շ | Ո | Չ | Պ | Ջ | Ռ | Ս | Վ | Տ |
U+055x | Ր | Ց | Ւ | Փ | Ք | Օ | Ֆ | ՙ | ՚ | ՛ | ՜ | ՝ | ՞ | ՟ | ||
U+056x | ՠ | ա | բ | գ | դ | ե | զ | է | ը | թ | ժ | ի | լ | խ | ծ | կ |
U+057x | հ | ձ | ղ | ճ | մ | յ | ն | շ | ո | չ | պ | ջ | ռ | ս | վ | տ |
U+058x | ր | ց | ւ | փ | ք | օ | ֆ | և | ֈ | ։ | ֊ | ֍ | ֎ | ֏ |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.