From Wikipedia, the free encyclopedia
Börmingem (angl.: Birmingham [ˈbɝːmɪŋəm], sijaline virkand [ˈbɜːmɪŋɡəm], kelen pagin om brummi) om Suren Britanijan da Anglijan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om Uest Midlends-regionan i ühtennimižen Uest Midlends-grafkundan administrativižeks keskuseks da palaks.
Lidnanznam![]() | Flag![]() |
Valdkund | Sur' Britanii |
Eläjiden lugu (2022) | 1,157,603 ristitud |
Pind | 267,8 km² |
![]() | |
Pämez' | Ken Vud (semendku 2024 — semendku 2025, Ken Wood) |
Telefonkod | +44-(0)121 |
Aigvö | tal'vel UTC+0, kezal UTC+1 |
Eländpunkt sai lidnan statusad vl 1166 kuti torguindlidn.
Voz'sadoil 18.-19. lidn kändihe tegimištrevolücijan da fabriksisteman edelmatkajaks. Om sauvondsebrusiden pioneraks.
Börmingem šingotase metallurgijal, mašiništonsauvomižel i elektrotehnižel sarakol, sömtegimištol.
Lidn sijadase valdkundan suves, Anglijan päivlaskmas, 140 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Londonhasai om 162 km suvipäivnouzmha.
Klimat om ven meren neps pil'vekaz, tal'vel — lujas. Vozne keskmäine lämuz om +10,0 C°, kezakun-elokun +14,8..+16,8 C°, tal'vku-uhokun +4,3..+4,7 C°. Ekstremumad oma −14,3 C° (viluku) i +37,4 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +0,5 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +18,8 C° (uhoku). Ei voi panda halad kezakus-sügüz'kus. Paneb sadegid 809 mm vodes, kuidme läz tazomäras, enamba redukus-tal'vkus (79..84 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (51..56 mm kus).
Lidnan tobmuden pämez' om mer (angl.: Lord Mayor of Birmingham). Hän panese radnikusele vspäi 1838, strokun hätkeližuz om üks' voz'. Toižiden strokuiden voimuz om olmas, no se jäb kävutandata päpaloin. Nügüd'aigan strok zavodiše semendkun lopus. Edeližed lidnan pämehed oma Čaman Lal (Chaman Lal, 2023−2024), Ivonna Moskito (Yvonne Mosquito, 2018−2019).
Vl 2017 lidnan ristitišt oli 1 137 100 eläjad. Vn 2011 Suren Britanijan rahvahanlugemižen mödhe läz 3,7 mln ristituid elädas lidnan aglomeracijas, se om kahtenz' surtte valdkundas kut lidn-ki.
Avtobusad i lidnelektrojonused oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Vspäi 1999 kiruhtramvain jono (21 km, 26 stancijad) ühtenzoitab Börmingemad Vulvergempton-lidnanke. Vedadas jüguid äiluguižidme laivkanalidme.
Rahvahidenkeskeine civiline Börmingem-lendimport[1] (BHX / EGBB, 13 mln passažiroid vl 2017) sijadase kümnes kilometras suvipäivnouzmpolehe lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid Evropan äjihe znamasižihe lidnoihe, Lähižen Päivnouzmman valdkundoihe, Keskmeren, Egiptan i Kanaran sariden lebutahoiže.