From Wikipedia, the free encyclopedia
Liverpul[1][2][3] (inglizcha: Liverpool,) Buyuk Britaniyaning Mersisayd okrugidagi shahar, Angliyaning shimoli-g'arbiy sohilidagi port, Mersi daryosining og'zida joylashgan. Buyuk Britaniyaning gʻarbiy qismidagi shahar. Mersisayd grafligining maʼmuriy markazi. Mersi daryosining Irlandiya dengiziga quyilish joyida.
Liverpul Liverpool | |
---|---|
Shahar | |
![]() | |
53°24′26″N 2°59′30″W | |
Mamlakat | Buyuk Britaniya |
Hukumat | |
Juan Anderson | |
Ilk eslatilishi | 1190-yil |
Maydon | [convert: invalid number] |
Rasmiy til(lar)i | Ingliz tili |
Aholisi (1180-yil) |
513 441 |
Vaqt mintaqasi | UTC+0 |
Telefon kodi | 0151 |
|
Aholisi - 441 477 kishi (2002) - Buyuk Britaniyadagi beshinchi shahar (va Angliyada uchinchi). Liverpul aglomeratsiyasining aholisi 800 000 kishidan oshadi. 20-asrning 2-yarmida Liverpul tushkun shahar nomiga ega edi: 1930-yillardan 2000-yillarning boshigacha uning aholisi deyarli ikki baravar kamaydi[4][5]
1170-yilda Liuerpulle deb nomlangan aholi punkti birinchi marta tilga olinadi, bu "loyqa suv ombori " degan ma'noni anglatadi. Ba'zi tadqiqotchilar asl toponim sifatida elverpul variantini - " yilbaliqlari bilan suv ombori " ni keltiradilar.
1207-yilda qirol Ioann Yersiz Liverpulga tuman maqomini beruvchi xartiya chiqardi. Liverpul qal'asining soyasi ostida ingliz qo'shinlari Irlandiyaga ko'chirildi.
16-asrning o'rtalarida Liverpul besh yuz nafar aholisi bo'lgan juda ahamiyatsiz aholi punkti bo'lib qoldi. 17-asrda savdo-sotiq va aholi sonining oʻsishi sekinroq boʻldi. Fuqarolar urushi paytida, 1644-yilda qal'a o'n sakkiz kunlik qamalga duchor bo'ldi.
Liverpulning g'arbiy sohildagi port sifatidagi ahamiyati 18-asrda, transatlantik qul savdosining o'sishi va Amerika koloniyalarining iqtisodiy rivojlanishi bilan o'sishni boshladi. 1715-yilda Angliyada birinchi ochiq port dock bu yerda qurilgan[6][7].
19-asr boshlariga kelib, 40 ga yaqin global savdo trafigining %. 1831-yilda Liverpul banki ochildi.
19-asr davomida Liverpul xuddi Manchester kabi sanoat inqilobining flagmani bo'lib xizmat qildi. Rivojlanishning barcha mamlakatlar va qit'alar uchun umumiy bo'lgan ko'plab xususiyatlari birinchi bo'lib Liverpul tomonidan boshdan kechirildi.
1840-yillarda aholi tez oʻsdi, ayniqsa irlandiyalik koʻchmanchilar kela boshlagan. 1851-yilga kelib, shahar aholisining taxminan 25% irlandiyaliklar edi. 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida Liverpul butun Yevropadan ko'plab muhojirlarni qabul qildi. Bu shahar bo'ylab joylashgan turli xil diniy binolarning mavjudligida o'z aksini topdi, ularning aksariyati bugungi kunda ham foydalanilmoqda.
Liverpul 1880-yilda shahar maqomini oldi. Ikkinchi jahon urushi boshlangunga qadar u dinamik rivojlanishda davom etdi.
Liverpul ham Britaniya imperiyasidagi kemasozlikning asosiy markazlaridan biri bo'lgan. Mashhur super paroxod Titanik va boshqa ko'plab transatlantik laynerlar Liverpul portiga tayinlangan.
![]() |
UNESCOning Butun jahon yodgorliklari, № 1150 obyekti rus. • ing. • fr. |
1960-yillarda Liverpul yoshlar madaniyatining eng mashhur markazlaridan biriga aylandi. Bu erda tug'ilgan eng mashhur madaniy hodisa The Beatles edi. Mahalliy aholi o'ziga xos Scouse lahjasida gapiradi .
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.