Kubro
From Wikipedia, the free encyclopedia
Kubro, Najmiddin Kubro (taxallusi; asl ism-sharifi Ahmad ibn Umar ibn Muhammad Xivaqiy al-Xorazmiy) (1145—Xiva—1221) – ulugʻ shayx, tasavvufning taniqli vakillaridan biri, kubroviylik tariqatining asoschisi (uning taxallusi „dinning ulugʻ yulduzi“ maʼnosini beradi).
Najmiddin Kubro | |
---|---|
Najmiddin Kubro maqbarasi | |
Shaxsiy maʼlumotlar | |
Tavalludi |
1145-yil BE (540-yil HY), Koʻhna Urganch, Xorazmiylar imperiyasi |
Vafoti |
1221-yil BE (618-yil HY) |
Koʻhna Urganch, Turkmaniston | |
Dini | Islom |
Era | Islom oltin davri |
Hudud | Koʻhna Urganch |
Mazhab | Sunniylik |
Yurisprudensiya | Shofiʼiylik maktabi |
Imom | Mutakallim |
Asosiy qiziqish(lar)i | Soʻfiylik |
Tariqat | Kubroviya (asoschi) |
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Najmeddin_Kubra_Mausoleum.jpg/640px-Najmeddin_Kubra_Mausoleum.jpg)
Najmiddin Kubro 1146-yilda Xorazmda tugʻilib, umrining birinchi yarmini sayohatda (Nishopur, Hamadon, Isfahon, Makka, Iskandariya) oʻtkazgan. 1184-yilda vataniga qaytib keladi. Oʻshandan beri uning faoliyati Oʻrta Osiyoda boʻlib, koʻplab shogirdlari boʻlgan.
Najmiddin Kubroning karomat koʻrsatish, voqealarni oldindan bilish, oʻtkir nazari bilan taʼsir eta olish hislatiga ega inson boʻlganligi haqida rivoyatlar tarqalgan. Najmiddin Kubro yoshligidan ilmga qiziqqan, qobiliyatli boʻlgan. Islom asoslari, shariat, hadis va tafsirni juda tez oʻzlashtirib oladi. 16—17 yoshlarida tahsilni chuqurlashtirish maqsadida Xorazmdan chiqib, Eron, Misr, Shomu Iroq mamlakatlarini kezadi. Tariqatdan xabardor boʻlishga intilib, bir necha shayx, darvishlar suhbatida boʻladi. Ilk dafʼa Misrda shayx Roʻzbixon Vazzon Misriy (1189-yil)ga murid toʻshadi, undan tariqat odobini oʻrganadi, shayxning qiziga uylanadi. Keyinchalik Hamadonda shayx Ammor Yosir (1187-yil), Dizfulda shayx Ismoil Qasriy (1193-yil) kabi ustozlardan saboq oldi. 25 yildan ortiq umrini ilm tahsiliga bagʻishlagan Kubro 1185-yil Xorazmga kaytib keladi. Bu yerda katta xonaqoh qurdirib, oʻz diniy maktabini yaratadi. Kubro kishilarni ezgulikka, ilmga, saxonat va mardlikka daʼvat etdi. Uning tarbiyasini olgan yuzlab odamlar irfoniy maʼrifatdan bahramand boʻldilar. Najmiddin Kubroning muridlari Majdiddin Bagʻdodiy (1209/1219-yil), Saʼdiddin Humaviy (1252-yil), Najmiddin Doya (1256-yil) tasavvuf tarixida nom qozongan shayxlardir.