Ayollarga nisbatan zo‘ravonlik (O‘zbekiston)
Oʻzbekiston Respublikasida istiqomat qiluvchi har qanday ayol jinsiga mansub shaxsga nisbatan amalga oshiriluvchi jinoyatlar toʻplami / From Wikipedia, the free encyclopedia
Oʻzbekistonda ayollarga nisbatan zoʻravonlik — Oʻzbekiston Respublikasida istiqomat qiluvchi har qanday ayol jinsiga mansub shaxsga nisbatan ruhiy, jismoniy, jinsiy va boshqa koʻrinishlarda amalga oshiriluvchi jinoyatlar toʻplami. Bu kabi jinoiy hodisalar, asosan, erkak jinsiga mansub shaxs tomonidan ayol jinsiga taalluqli sherigiga nisbatan amalga oshirilgan zoʻravonlik holatlari, jumladan, kaltaklash, psixologik zo‘ravonlik, oilaviy zo‘rlash, qotillik, jinsiy tajovuz va taʼqiblar, shuningdek, zoʻrlash, zo‘ravonlik bilan jinsiy aloqada bo‘lish, istalmagan jinsiy oqibatlar, bolalarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik, majburiy nikoh, koʻcha bezoriligi, taʼqib qilish, cyberbullying kabi tazyiqlar taʼsirida xotin-qizlar huquqlarining poymol qilinishi orqali namoyon boʻladi[8].
Umumiy statistikalar | |
---|---|
Onalar oʻlimi (har 100,000 kishiga) | 29 nafar (2017)[1] |
Hukumatdagi ayollar | 33 % (2021)[2] |
25 yoshdan oshgan oʻrta maʼlumotli ayollar | 64.8 % (2017)[3] |
Ish kuchidagi ayollar | 39.44 % (2021)[4] |
Mahalliy gender tengligi indeksi (2019-yil) | |
Qiymat | 0.288/1[5] |
Daraja |
62-oʻrin (162ta davlat ichra)[6] |
Global gender tenglik indeksi[7]. | |
Qiymat | 0.1475 (2014) |
Daraja |
52-oʻrin (IHTTga aʼzo boʻlmagan 86 davlatdan tashqari) |
Oʻzbekistonda 2021-yilning birinchi yarmi davomida qariyb 18 ming nafar ayol tazyiqqa uchragani aniqlangan. Ulardan 9 ming nafari ruhiy zo‘ravonlik qurboni boʻlgan. Ushbu koʻrsatkich 2020-yilning mos davriga nisbatan 2,5 baravar, yoki 5 ming nafarga koʻp miqdorni keltirib chiqaradi. Ushbu masala yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi xotin-qizlar jamoatchilik kengashi hamda Gender tengligi masalalari bo‘yicha komissiyaning kengaytirilgan yigʻilishda Senat raisi Tanzila Norboyeva alohida taʼkidlab oʻtgan[9].
Respublikada ayollarga nisbatan zo‘ravonlik holatlarining oldini olish maqsadida 2019-yilning 2-sentabr sanasida amal qilish muddatini boshlagan OʻRQ-561-sonli „Xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonlikdan himoya qilish“ toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni rasman eʼlon qilingan[10].