![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Shagaa_ritual.png/640px-Shagaa_ritual.png&w=640&q=50)
Шагаа
From Wikipedia, the free encyclopedia
Шагаа — тыва чоннуң чаа чылды ай чурагайы-биле уткуп сүзүглээр байырлалы.
Кыдат чоннуң тарлаашкынының мурнунда Тыва чон хүн чурагайы-биле Шагааны демдеглеп эрттирип чорааннар. Амгы үеде Тыва чон Шагаа байырлалын кыдат чоннуң санаашкыны-биле хүн эвес, а ай чурагайының ёзузу-биле чаа чылды уткуп турар. Тыва чоннуң улуг байырлалы. Ай календарының аайы-биле Шагаа ак айның эгезинде келир. Ай чурагайы-биле алыр болза ону лама-башкылар тодарадыр. А шагда болза Тыва чон Шагааның кажан келирин боттары хүн чурагайы-биле тодарадып алыр чорааннар. Ол үеде Тыва чоннуң мергени, угааны бедик деңнелге чораан деп бадыткап болур.
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Shagaa_ritual.png/640px-Shagaa_ritual.png)
Шагаа чылдың баштайгы хүнү үнүп олурда келир (05.00 шактан 06.00 шак үези). Шагааны уткуурда тыва чоннуң шагдан бээр сагып келген ёзулалдары бар: хондур удувас, саң салыр, йөрээл салыр, чолукшуур, харга кактаныры, янзы-бүрү оюннар ойнаары, а кол-ла чүве аалдажыры дээш оон-даа өске.