From Wikipedia, the free encyclopedia
Шәһит Таипов, Шәһит Лотфулла улы Таипов, рус. Таипов Шагит Лутфуллович (16.01.1937) — нефтьче, Татарстанның 1 нче, 2 нче, 3 нче миллиард нефтен табуда катнашучы, «Татнефть» ААҖ капиталь төзелеш идарәсенең җитештерү тармагы башлыгы (1988-1998), СССР нефть сәнәгате министрлыгының (1982) һәм «Татнефть» җәмгыятенең (1997) шәрәфле нефтьчесе, Хезмәт Кызыл Байрагы ордены кавалеры[1]. Әлмәттә туризмны һәм альпинизмны үстерү буенча күп хезмәт куйган спортчы, кышкы суда йөзү буенча дөнья чемпионатында катнашучы (2002). Сәламәт яшәү рәвешен актив пропагандалаучы. Туган якны өйрәнүче (краевед). Һәвәскәр фотограф.
Шәһит Таипов | |
---|---|
![]() | |
Туган телдә исем | Шәһит Лотфулла улы Таипов |
Туган | 15 апрель 1937 (87 яшь) БАССР Туймазы районы Юкәле Чишмә авылы |
Милләт | татар |
Ватандашлыгы | ![]() ![]() |
Әлма-матер | Уфа дәүләт нефть-техника университеты |
Һөнәре | нефтьче, спортчы |
Ата-ана | |
Бүләк һәм премияләре | ![]() ![]() |
1937 елның 16 гыйнварында БАССР Туймазы районы Юкәле (Юкәле Чишмә) авылында указлы мулла гаиләсендә туган. Үз авылында башлангыч белем, күрше Югары Бишенде авылында урта белем ала. «Тау инженеры» белгечлеге буенча Уфа дәүләт нефть институтын тәмамлаган (1960).
«Башзападнефтеразведка» трестының Бәләбәй конторасында буровой эшче булып башлый. «Ишембайнефть» укыту комбинатында укый. 1960 елда, Уфа дәүләт нефть институтын тәмамлагач та, Әлмәткә килә. Ш. Л. Таипов — «икенче дулкын» Татарстан нефтьчеләренең күренекле вәкиле. Аның кырык елга сузылган эш дәвере Әлмәт шәһәре, «Татнефть» ААҖ белән бәйле. «Әлмәтнефть» идарәсендә нефть чыгару операторыннан башлап, 2 нче санлы нефть промыселы мастеры, өлкән инженер, промысел башлыгы, район инженер-диспетчерлык хезмәте башлыгы,1977 елдан «Әлмәтнефть» нефть һәм газ чыгару идарәсе башлыгының капиталь төзелеш буенча урынбасары, «Татнефть» ААҖ капиталь төзелеш идарәсендә җитештерү тармагы башлыгы (1988-1998) баскычларын үтә. 1998-2004 елларда "Әлмәт энциклопедиясе" хезмәткәре
Гаҗәп киеренке җитәкчелек вазифаларын башкаруны җәмәгать эшләре һәм спорт белән оста үреп бара
ВЛКСМның XV (1966), XVI (1970) корылтайларында катнаша
инженер кече лейтенант (1960), инженер лейтенант (1966), өлкән инженер лейтенант (1971), Капитан-инженер (1976), 1993 елдан отставкада.
«Әлмәт энциклопедиясе»нә нигез салучыларның берсе. 6 ел гомерен әлеге белешмәлекне туплауга сарыф итә.
1. Таипов Ш. Л. Комсомольская юность Шагита Таипова – яркая страница в биографии. Шагитиздат. Альметьевск. 2022. 139 с.
2. Таипов Ш. Л. III Чемпионат мира по зимнему плаванию. Шагитиздат. Каяни – Альметьевск. 2002. 28 с.
3. Таипов Ш. Л. автор-составитель. Верхние Бишинды – колыбель знаний. Шагитиздат. Альметьевск. 2005. – 282 с.
4. Таипов Ш. Л. автор-составитель. Таиповы: штрихи к портрету рода на фоне истории. Шагитиздат. Альметьевск. 2024. 864 с.
5. Таипов Ш. Л. Анализ архивных документов. Шагитиздат. Альметьевск. 2019. 28 с.
6. Таипов Ш. Л. Воспоминания. Шагитиздат. Альметьевск. 2013. – 164 с.
7. Таипов Ш. Л. Дальнее плавание в Даляне. Шагитиздат. Альметьевск. 2012. – 74 с.
8. Таипов Ш. Л. Жизнь моя была интересна. Шагитиздат. Альметьевск. II издание. 2022. – 60 с.
9. Таипов Ш. Л. История в разрезе одного рода. Шагитиздат. Альметьевск. 2019. 52 с.
10.Таипов Ш. Л. История деревни Юкале. Шагитиздат. Юкале – Альметьевск. 2018. 73 с.
11. Таипов Ш. Л. Казан күгендә якты нур. Кол Шәриф мәчетен ачу тантанасы. Шәһитиздат. Әлмәт. Казан – Әлмәт. 2005. – 28 б
12. Таипов Ш. Л. Под крышей вуза своего. Шагитиздат. Уфа – Нижневартовск. 2010. – 48 с.
13. Таипов Ш. Л. Путевые записки и встречи. Шагитиздат. Альметьевск. III издание. 2022. – 160 с.
14. Таипов Ш. Л. Хәсәнә абыстай. Шәһитиздат. Әлмәт. 2013. – 142 с.
15. Таипов Ш. Л. Юкәле авылына 30 ел. Шәһитиздат. Юкәле – Әлмәт, 2005. – 60 б.
16. Таипов Ш. Л., Фатхи А. С. На снимках и в сердцах. II издание (дополненное). Шагитиздат. Альметьевск. 2012. – 400 с.
Әтисе Лотфулла Таип улы, указлы мулла (1885—17.02.1938), әнисе Хәсәнә Сөнгатулла кызы (18.05.1902—18.10.1993). Әнисе ягыннан бабасы Сәйфуллин Сөнгатулла Мөхәммәтвәли улы (1865—09.01.1938) һәм әтисе Таипов Лотфулла Таип улы, указлы муллалар — 1937 елда кулга алыналар һәм советларга каршы пропаганда да гаепләнеп, НКВД БАССР Өчлеге карары нигезендә, милекләрен конфискацияләп, Уфа шәһәрендә атып үтерәләр (ст. 58 п. 10). Уфа шәһәренең Сергиев зиратында җирләнгәннәр. 1989 елда СССР Югары Советы Указы нигезендә реабилитацияләнәләр. С. М. Сәйфуллинның һәм Л. Т. Таиповның балаларына (шул исәптән Шәһит Таиповка да), 1995 елны Башкортостан Республикасы прокуратурасы тарафыннан, сәяси репрессияләрдән зыян күрүчеләрне тану турында белешмә бирелә.
Туганнары:
Таипов Зөфәр Лотфулла улы (1918-27.07.1943), карындаш абыйсы. Орел-Курск сугышында 25 яшендә һәләк була.
Таипов Рәшит Лотфулла улы (01.05.1921-14.04.2001), Ватан сугышы ветераны. Ватан сугышы ордены белән бүләкләнгән
Таипов Әфләх Лотфулла улы (15.06.1923-18.07.2000), Ватан сугышы инвалиды. Сталинград сугышы каһарманы, I дәрәҗә Ватан сугышы ордены һәм медалләр белән бүләкләнгән
Таипов Әксәнин Лотфулла улы (15.06.1928-07.08.2000), хезмәт ветераны
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.