Якут теле (сах. саха тыла) яки саха теле — якутларның милли теле, ул рус теле белән беррәттән, Саха Республикасының (Якутия) рәсми телләренең берсе һәм төрки телләргә керә. Саха теле борынгы "Олонхо" эпосының теле, ул ЮНЕСКО тарафыннан кешелекнең сөйләм иҗаты һәм матди булмаган мирасы шедевры булып тора.
Якут теле | |
Үзисем: |
саха тыла |
---|---|
Илләр: | |
Төбәкләр: |
Якутия, Магадан өлкәсе, Иркутск өлкәсе, Красноярск крае, Хабарау крае |
Рәсми халәт: | |
Сөйләшүчеләр саны: |
450 140 (2010 елгы исәп буенча) |
Халәт: | |
Классификация | |
Төркем: |
Алтай телләре гаиләсе |
Язу: |
кирилл язуы һәм Якутская письменность[d] |
Тел кодлары | |
ГОСТ 7.75–97: |
яку 865 |
ISO 639-1: |
— |
ISO 639-2: | |
ISO 639-3: |
Туган телдә сөйләшүчеләр саны, 2010 елгы җанисәп буенча, Якутиядә яшәүче 450,140 кеше.
Якут теле башка төрки телләрдән аңлашылмаган лексик катлам булуы белән аерылып тора. Монгол теленнән борыңгы бурычлар, шулай ук соңрак рус теленнән алынган кредитлар (Якутиягә Россиягә кергәннән соң Якутка үтеп кергән) белән бәйле бик күп сүзләр бар.
Әлифба
Хәзерге Якут алфавиты 1938 елда кирилл алфавиты нигезендә эшләнгән. Анда, рус алфавиты хәрефләренә өстәп, өстәмә хәрефләр бар: ү, ө, ҥ, ҕ, һ. 1917-1938 елларда латин нигезендә алфавитның ике версиясе кулланылган.
А а | Б б | В в | Г г | Ҕ ҕ | Д д | Дь дь | Е е |
Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Л л | М м |
Н н | Ҥ ҥ | Нь нь | О о | Ө ө | П п | Р р | С с |
Һ һ | Т т | У у | Ү ү | Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч |
Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |
Шулай ук карагыз
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.