From Wikipedia, the free encyclopedia
Гази Заһитов, Гази (Гыйзетдин)[1] Казыйхан улы Заһитов (1921 елның 20 августы, РСФСР, БАССР, Мишкә районы, Яңакош — 1953 елның 23 августы, шунда ук) — Бөек Ватан сугышында катнашкан яугир. 1945 елның 30 апрелендә совет сугышчыларыннан беренчеләрдән булып Рейхстаг бинасы өстенә Кызыл байракны элгән кеше.
Гази Заһитов | |
---|---|
![]() | |
Туган телдә исем | Гыйзетдин Казыйхан улы Заһитов |
Туган | 20 август 1921![]() ![]() |
Үлгән | 23 август 1953 (32 яшь)![]() |
Үлем сәбәбе | Юл-транспорт казасы |
Милләт | татар |
Һөнәре | механик |
Сәяси фирка | Советлар Берлеге коммунистик фиркасе |
Җефет | Камилә |
Балалар | улы Газали кызы Наҗия |
Катнашкан сугышлар/алышлар | Алман-совет сугышы |
Бүләк һәм премияләре | ![]() ![]() ![]() ![]() |
Хәрби дәрәҗә | өлкән сержант[d] |
Башкортстан АССР Мишкә районы Яңакош авылында туып үсә. 1941 елда сугышка китә. Гаскәр белән Берлинга кадәр җитә. 1945 елның 27 апрелендә Рейхстагны яулап алу өчен төзелгән төркемнәргә керә. 30 апрельдә, 22 сәгать 40 минутта ул Рейхстаг өстендәге һәйкәлгә Кызыл байрак элүчеләр арасында була.
![]() |
Безнең гаскәрләр Берлин үзәгенә якынлашып килгән чакта, иптәш Заһитов Рейхстагны штурмлауда катнашырга һәм аңа беренчеләрдән булып Җиңү Байрагын кадарга шәхси теләген белдерде. 1945 елның 26 апрелендә Заһитов, сержант Михаил Минин, өлкән сержантлар А. Бобров һәм А. Лисименко белән бергә, сугышчан бурычны үтәргә кереште. Һөҗүм итүче пехота алдыннан үтеп, Заһитов Рейхстагка бару юлын ачыклады һәм шуның белән безнең сугышчыларның хәрәкәтенә булышлык итте. Майор Максимов, 136 АПАРКВның РАД командиры. Берлин шәһәре. 1945 елның 1 мае. (РФ Саклану министрлыгының архивы. 136 нчы фонд, 212 465 нче тасвирлама)[2] |
![]() |
Сугыштан соң ул туган авылына кайта. 1947 елны авыл советы рәисе итеп билгеләнә, көзен гаилә корып җибәрә. Тагын 3 елдан авылда оешкан машина трактор станциясендә механик була. 1953 елның 23 августында үзенең 32 яшен бәйрәм итеп ике көн узганнан соң ул колхоз техникасы өчен кирәк-яраклар алырга дип Благовещенскига барганда, машина әрҗәсеннән (машина кабинасына йөкле хатынны утырткан, үзе әрҗәгә утырган булган, яңгыр ява башлагач, өс киемен кияргә торып баскач) ялгыш әрҗәдән каты юлга егылып төшеп, башы белән бәрелеп (вариант: көпчәк астына эләгеп) үлә [3].
Аны каһарман исеменә тәкъдим иткән белешмәлек эзенә 20 ел узганнан соң журналистлар төшә. Һәм 1964 елны «Комсомольская правда»да чынлыкта җиңү байрагын бөтенләй башка кешеләр урнаштыруына ишарәли.
Әтисе Казыйхан, әнисе Хөсниямал (?—1969). Биш балалы (ике кыз, өч малай) гаиләдә дүртенче бала булып туган. Бертуганнары: абыйсы Сәгыйдулла, сеңлесе Сафура...
Хатыны Камилә (?—2020), 1948 елда өйләнешкәннәр. Кызы Наҗия (1950 елгы), аның балалары: Роберт, Илшат, Илһам, Фидан, Рафис, Илдар, Эльвир. Улы Газали (1953 елгы), аның балалары: кызы Альбина (2021 елда авыр чирдән вафат), улы Айрат.[3]