From Wikipedia, the free encyclopedia
Цезий-137 яки радиоцезий - химик элемент цезийның радиоактив нуклиды (атом номеры 55, масса саны 137). Атом-төш реакторында һәм атом-төш коралында атом төшләре таркалышы нәтиҗәсендә хасил була. Тотрыксыз нуклид, ярым таркалыш периоды 30,16 ел.
Цезий-137 1 граммында бер секундада 3,2 1012 төш таркалышы бара.
Цезий-137 күбесенчә атом-төш сынап карауда һәм атом энергетикасы һәлакәтләрендә чыгарыла, биосфераның радиоактив пычрануы төп компоненты булып тора.
Радиоактив явым төшемдә, радиоактив калдыкларда бар. Туфракка, төп утырмаларына яхшы сеңә, суда ион төрендә була.
Кешеләр, хайваннар һәм үсемлекләрдә бар, иң күп мүк, төче судагы суүсемнәр, арктик җирдәге үсемлекләрдә туплана.
137Cs күбесенчә мускулларда һәм бавырда туплана. Аеруча төньяк боланнарда, һәм гөмбәләрдә (майлы гөмбә, ал гөмбә һ.б.) бар.
Кешеләр, хайваннар эчендә цезий-137 күбесенчә сулыш һәм аш кайнату органнары аша керә, яраланмаган тире бу изотоптан яхшы саклый, 80% кергән цезий-137 мускулларда туплана.
Цезий-137 ксенон-137 бета-таркалышы (ярымтаркалыш периоды 3,8 мин) нәтиҗәсендә хасил була:
Цезий-137 үзе бета-таркала (ярым таркалыш периоды 30,17 ел):
хасил булган барий-137 тотрыклы, ләкин 94% очракларда башта барий-137 изомеры (тотрыксыз тәэсирләнгән халәте) барлыкка килә (ярым таркалыш периоды 2,5 мин), ул 661,7 кэВ энергияле гамма-квант (яки электрон) чыгарып, стабиль барий-137 га әйләнә.
1175,63 ± 0,17 кэВ суммар энергиясе чыгарыла.
(Әлеге һәләкатләрдә бик күп татар авыллары зур зыян күргән).
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.