St. Helens Dağı, ABD'nin Washington Eyaleti'nin güneyinde, 2.549 metre yüksekliğinde bir volkandır. Kuzey Amerika'nın batı kıyısında uzanan Pasifik Ateş Çemberi'nin sisteminin bir parçası olan, bir dizi volkanlar zinciri Cascade Sıradağları'nda yer alır. St. Helens Dağı, Pasifik Volkan Kuşağı'nın tüm yanardağları gibi büyük bir patlama enerjisi gösterir.
St. Helens Dağı | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
En yüksek noktası | |
Yükseklik | 2,550 m |
Çıkıntı | 1.404 metre (4.606 ft) |
Koordinatlar | 46° 11' 28″ Kuzey 122° 11' 39" Batı |
Coğrafya | |
Konum | Washington, ABD |
Jeoloji | |
Kayaç yaşı | < 40,000 yıl |
Dağ türü | Faal stratovolkan |
Tırmanma | |
İlk tırmanan | 1853, Thomas J. Dryer |
En kolay rota | Dağ yürüyüşü (hiking) |
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/MSH80_eruption_mount_st_helens_05-18-80.jpg/640px-MSH80_eruption_mount_st_helens_05-18-80.jpg)
St. Helens Dağı'nı ilk keşfeden Avrupalılar, 19 Mayıs 1792'de George Vancouver'un ekspedisyonunun katılımcılarıdır. Vancouver 20 Ekim 1792'de volkana, İngiliz diplomat Alleyne FitzHerbert, 1st Baron St Helens'in adını verir.
İlk onaylanmış görgü şahitli patlama raporu, Mart 1835'te Dr. Meredith Gairdner'e dayanır. Gairdner o sırada, Vancouver, Washington'da Hudson’s Bay Company çalışmaktaydı.
1857'den beri sakin bir volkan olan St. Helens Dağı, 20 Mart'tan itibaren meydana gelen deprem serisinin ardından, 18 Mayıs 1980'de tekrar patlar. Bu esnada, tüm batı zirvesi aşağı kayar. St. Helens zirvesi bu patlamadan önce 2950 metre yükseklikteyken, bugün 2549 m yüksekliktedir. Şans eseri seyrek olarak yerleşilmiş bölge, tamamen tahrip olmakla kalmamış ayrıca tabiat da tamamen değişmiştir. Aralarında, o sırada gaz salımı ölçümleri yapan volkanolog David A. Johnston'ın da olduğu 57 kişi bu patlamada hayatını kaybeder. Yaklaşık 3 km³ kayaç, bu patlamada harekete geçer.
Küller ve gaz bulutları, 18 km yüksekliğe kadar yükselerek, Troposferi geçer ve Stratosfer'e ulaşır. Kül atımı 9 saat sürer ve 3 gün sonra ABD'nin doğusunda kaydedilir. Külün bir kısmı Jet stream'e ulaşarak iki hafta içinde tüm yeryüzünü turlar.
İçlerindeki sıcaklık 640 derece celsiusun üzerinde olan piroklastik akıntılar, 400 km/h hızla dağdan aşağı akarak, bölgenin tüm flora ve faunasını yok eder. Piroklastik akıntılardan iki hafta sonra bile, örtü katmanlarında 400 derece celsiusden fazla sıcaklık ölçülür.
Piroklastik akıntıların, üst dağ yamacındaki kar ve buzla karışımından oluşan, 120 km/h hıza ulaşarak bölgeyi ayrıca tahrip eden lahar, daha az tehlikeli değildir. Böylece alışılmış sel seviyesi, çok kısa zaman zarfında 9 metreyi aşmıştır.
1980 ile 1986 arasında St. Helens Dağı'nın volkanik faaliyetleri devam eder. Bu esnada kraterde yeni bir lavadom (lav patlamasıyla oluşan tepe şeklinde yükselti) oluşur. Bu zaman zarfında çok sayıda küçük patlamalar gerçekleşir.
1989 ile 1991 arasında, bazen küçük patlamalarla bağlantılı olan çok sayıda sismik faaliyet olur. 1995, 1998 ve 2001 yıllarında çok sayıda deprem kaydedilir, ancak hiçbir patlama gerçekleşmez.
Wikimedia Commons'ta St. Helens Yanardağı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
- http://www.swisseduc.ch/stromboli/perm/msh/index-de.html 6 Ocak 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- http://vulcan.wr.usgs.gov/Volcanoes/MSH/framework.html 9 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- http://www.fs.fed.us/gpnf/volcanocams/msh/4+Ocak+2007+tarihinde+Wayback+Machine+sitesinde+arşivlendi.
- http://www.naturgewalten.de/helens.htm 27 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Mount_St_Helens_Summit_Pano_II.jpg/640px-Mount_St_Helens_Summit_Pano_II.jpg)
![]() | Amerika Birleşik Devletleri ile ilgili bir yerin konumuna dair bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
![]() | Washington Eyaleti ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
![]() | Bir dağ veya dağ grubu ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.