Rexx Sineması; İstanbul, Kadıköy'de, Sakızgülü sokak ve Kadife Sokak'ın kesiştiği köşede yer alan, 1962 yılında hizmete girmiş tarihi bir sinemadır.[1]
![]() Rexx sinemasının logosu | |
![]() Rexx sinemasının 2019 tarihli fotoğrafı | |
![]() | |
Adres | Sakizgulu Sokak, 20-22, Kadikoy, Istanbul 34710 İstanbul Türkiye |
---|---|
Koordinatlar | 40°59′15″K 29°01′34″D |
İnşaat | |
Açılış | 1962 |
Kapanış | 2020 |
Yeniden açılış | 2024 |
Mimar | Maruf Önal |
Resmî site | |
İstanbul'un en eski sinema salonlarındandır. Mimar Maruf Önal tarafından tasarlanan sinema binası, 1960'lı yılların mimari anlayışının bir örneği olan gösterişsiz, işlevsel bir yapıdır. 19. yüzyılda inşa edilen ve Afife Jale'nin sahneye ilk kez çıktığı yer olan Apollon Tiyatrosu'nun yerine inşa edilmiştir. Sinema fiziksel olarak 2020'de kapanmıştır ancak festival ve bağımsız filmlerini dijital platformunda göstermeye devam etmektedir.
Tarihi
Sinemanın bulunduğu arsanın tarihi 19. yüzyıla dayanır. 1800'lerin başlarında Kadıköy Rum Ortodoks Cemaati Kiliseleri Vakfı’na ait olan arsa kilise olarak değerlendirilmiştir.[1] Arsa üzerinde 1873’de Rum cemaati tarafından bir tiyatro salonu yaptırılmış ve 1960’lı yıllara kadar hizmet vermiştir. Başlangıçta Febüs olarak adlandırılan tiyatro, daha sonra Apollon Tiyatrosu adını aldı. Apollon Tiyatrosu, 1920'lerde Afife Jale’nin ilk kez sahneye çıktığı yer olması sebebiyle de tarihsel bir öneme sahiptir.[2] Salonun önünde Afife Jale'nin bir anıt heykeli yer alır.[3]
Tiyatro salonu 1932 yılında isim değiştirerek Hale Sineması adıyla işlevine devam etti.[1] 1960 yılında bina yıkıldı ve bu arsa için mimar Maruf Önal tarafından yeni bir sinema binası tasarlandı.[4] Maruf Önal, Reks Sineması’nın tasarımı sırasında Hale Sineması’nın yıkımının ardından kalan ve aslında arsa üzerinde 1800'lerde inşa edilmiş ayin mekanına ait olan horasan harçlı duvarlarla karşılaşınca, binanın çatısını bu duvarlar üzerine kurdu.[1]
Tadilattan sonra Reks Sineması adını alan yeni sinema 1962 yılında "Aşkın Günahı" filminin gösterimiyle işletmeye açıldı.[1] İşletmecisi Yordan Anas idi.[1] Yordan Anas'ın Paris'teki Grand Rex sinemasına hayranlığı nedeniyle nedeniyle Rex olarak isimlendirmek istediği sinema, Türkçede “x” harfi bulunmadığı içi "Reks" adını aldı.[1] Türkiye'nin ilke özel bale okullarından Yıldız Alpar Bale Okulu, 1964 yılından itibaren bu binada faaliyet gösterdi.[5]
Bina, 1996 ve 2006’daki tadilatlarla çok salonlu hale geldi ve adı salon sayısındaki artışı ifade etmek üzere iki x içerecek şekilde Rexx olarak değiştirildi.[6] Sinema, Mart 2020'de kapandı.[6][7] Mülk sahibi Rum Kilisesi Vakfı'nın binadan karot aldırması ve yıkımının istemesi üzerine binanın kültürel varlık olarak tescil edilmesi için mahkemeye gidildi. Bu süreçte İstanbul 5. No’lu Koruma Kurulu, Rexx Sineması’nın kültürel varlık olmadığı yönünde karar vererek yıkım isteğini onayladı. Karara itiraz eden Kadıköy Belediyesi, yapının kültürel varlık olarak tescil edilmesi gerektiğini savundu. Mahkeme süreci 2024 yılı itibariyle devam etmektedir.[8]
Popüler Kültür
Kadıköy Acil ve İstanbul Trip gruplarının buluştuğu, insanları genellikle kavga etmeye çağırdığı mekan olarak geçer. Her rapçinin kendine ait mekanları bulunurken Kadıköydekiler Rexx sinemasını kendi mekanları olarak belirlemişlerdir.
Kaynakça
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.