Loading AI tools
Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Renkli Devrimler, 2000'lerin başında eski Sovyet ülkelerinde ve Balkanlarda gerçekleşen toplumsal hareketleri tanımlamak için uluslararası basın tarafından kullanılan bir tabir.[1] Daha sonra kapsamı genişletilerek başta Orta Doğu'da gerçekleşen devrimler olmak üzere pek çok devrimi tanımlamak için kullanılmaya başlandı. Bazı gözlemciler, bu devrim dalgasının adının çıkış noktasının, 1986'da Filipinler'de meydana gelen ve "Sarı Devrim" olarak da bilinen İnsanların Gücü Devrimi olduğunu belirttiler.
Renkli Devrimler'e katılanlar çoğunlukla sivil direniş olarak da bilinen şiddetsiz direnişi kullandılar. Gösteriler grevlerden, demokrasiyi korumak için bozuk veya otoriter hükûmete karşı yapılan protesto eylemlerinden oluştu ve bu hareketler yöneticilerin değişmesi için ağır bir baskı ortaya çıkardı. Devrimlerin çoğunda özel bir renk veya çiçek sembol olarak kullanıldı. Renkli Devrimler'de sivil toplum kuruluşlarının ve özellikle öğrenci aktivistleri önemli rol oynadı.
Yugoslavya'daki Buldozer Devrimi (2000), Gürcistan'daki Gül Devrimi (2003) ve Ukrayna'daki Turuncu Devrim (2004) dahil olmak üzere bu tür devrimler başarıyla sonuçlandı. Renkli Devrimler'in pek çoğu tartışmalı seçimlerin ardından muhalefetin çağrısıyla halkın sokağa dökülerek adil seçim istemesiyle patlak verdi. Böylece otoriter yöneticiler istifa ettirildi ya da devrildi. Lübnan'daki Sedir Devrimi (2005) ve Kuveyt'teki Mavi Devrim (2005) gibi, bu tanımların dışında kalan, hatta bazı temel özellikleri farklı olan hareketler de Renkli Devrimler kapsamında değerlendirildi.
Rusya'nın Savunma Bakanı Sergey Şoygu ve Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov gibi çeşitli hükûmet üyeleri Renkli Devrimler'i savaş durumunun yeni bir biçimi olarak tanımlayıp suçladılar.[2][3] Rusya Devlet Başkanı Putin, 2014 yılındaki bir konuşmasında, Renkli Devrimler'in önlenmesi gerektiğine dikkat çekerek "Biz Renkli Devrimler'in trajik sonuçlarını görüyoruz. Bu tür girişimlerin Rusya’da olmasını engellemek için ne gerekiyorsa yapmalıyız. Bu bizim için bir uyarı ve ders." şeklinde konuştu.[4]
Michael McFaul, başarılı renkli devrimlerin arkasındaki 7 aşamayı şöyle tanımlamıştır:[5][6][7][8]
Devrim | Yer | Başlangıç tarihi | Bitiş tarihi | |
---|---|---|---|---|
Karanfil Devrimi | ![]() |
|||
Sarı Devrim | ![]() |
22 Şubat 1986 | 25 Şubat 1986 | |
Kadife Devrim | ![]() |
17 Kasım 1989 | 29 Aralık 1989 | |
Buldozer Devrimi | ![]() |
|||
Gül Devrimi | ![]() |
3 Kasım 2003 | 23 Kasım 2003 | |
Turuncu Devrim | ![]() |
22 Kasım 2004 | 23 Ocak 2005 | |
Mor Devrim | ![]() |
|||
Lale Devrimi | ![]() |
27 Şubat 2005 | 11 Nisan 2005 | |
Sedir Devrimi | ![]() |
14 Şubat 2005 | 27 Nisan 2005 | |
Mavi Devrim | ![]() |
|||
Kot Devrimi | ![]() |
19 Mart 2006 | 25 Mart 2006 | |
Safran Devrimi | ![]() |
15 Ağustos 2007 | 26 Eylül 2007 | |
Üzüm Devrimi | ![]() |
6 Nisan 2009 | 12 Nisan 2009 | |
Yeşil Devrim | ![]() |
13 Haziran 2009 | 11 Şubat 2010 | |
Yasemin Devrimi | ![]() |
18 Aralık 2010 | 14 Ocak 2011 | |
Lotus Devrimi | ![]() |
25 Ocak 2011 | 11 Şubat 2011 | |
Yasemin Devrimi | ![]() |
20 Şubat 2011 | 20 Mart 2011 | |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.