Loading AI tools
Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Ivan Stepanoviç Mazepa (Mazeppa olarak da yazılmıştır;[1] Ukraynaca: Іван Степанович Мазепа, Lehçe: Jan Mazepa Kołodyński; 30 Mart [E.U. 20 Mart] 1639 - 2 Ekim [E.U. 21 Eylül] 1709)[2] 1687 ile 1708 arasında Kazak hetmanı olarak görev yapmıştır. Kutsal Lig çabalarından dolayı 1707'de Kutsal Roma İmparatorluğu Prensi unvanına layık görüldü.[3] Mazepa'nın yaşamındaki tarihi olaylar pek çok edebi, sanatsal ve müzik eserine ilham kaynağı olmuştur ve sanatın koruyucusu olarak ünlüdür.
Ivan Mazepa Іван Мазепа Jan Mazepa Kołodyński | |
---|---|
![]() | |
Kazak hetmanı | |
Görev süresi 25 Temmuz 1687 - 11 Kasım 1708 | |
Yerine geldiği | Ivan Samoyloviç |
Yerine gelen | Ivan Skoropadsky, Filip Orlik Sürgündeki hükûmet |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | 30 March 1639 (Yeni Takvim) Bila Tserkva, Kiev Voyvodalığı, Polonya Krallığı Koronası, Polonya-Litvanya Birliği |
Ölüm | 2 Ekim 1709 (70 yaşında) (Yeni Takvim) |
Milliyeti | Ruten (Ukraynalı) |
Evlilik(ler) | Hanna Polovets (1642-1704) |
İmzası | ![]() |
Mazepa, 1709 yılında Poltava Muharebesi'nde önemli bir rol oynadı, burada Çar Petro'nun Kazak Hetmanlığı'nın (bir Kazak devleti) Hetman'ı (askeri lider) vekilliğinden azletmeyi ve onu Alexander Menshikov ile değiştirmeyi amaçladığını öğrendikten sonra, ordusu ile Çarı terk etti ve İsveç Kralı XII. Karl'ın yanında yer aldı. Bu firarın siyasi sonuçları ve yorumu hem Rusya'nın hem de Ukrayna'nın ulusal tarihlerinde yankılanmıştır.
Rus Ortodoks Kilisesi 1708'de Mazepa'yı aforoz etti ve hala onu geri almayı reddetmektedir. 18. yüzyıldan itibaren Ukrayna'daki Rus karşıtı unsurlar aşağılayıcı bir şekilde Mazepintsy (Mazepistler) olarak anılıyordu.[4][5] Mazepa'nın Ukrayna tarih yazımına yabancılaşması Sovyet döneminde de devam etti, ancak 1991 sonrası bağımsız Ukrayna'da, tartışmalı bir figür olmaya devam etmesine rağmen Mazepa'nın imajını iyileştirmek için güçlü adımlar atıldı.
Türkiye ve Ukrayna arasında 16 Ekim 2020 tarihinde imzalanan Askerî İşbirliği Anlaşması[6] çerçevesinde Türkiye'nin Ukrayna Donanması için inşa ettiği iki Ada sınıfı korvetin ilkine Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı tarafından Hetman İvan Mazepa adı verildi.[7]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.