Hapisten kaçış bir mahkûmun hapisten resmi olmayan bir şekilde ya da yasadışı yollarla ayrılmasıdır. Hapisten kaçışlar neredeyse her zaman mahkûmun yakalanması ve geri gönderilmesiyle sonuçlanmaktadır.
Hapisten kaçışlar iki kısma ayrılabilir:
Spontane
Mahkûm hapisten kaçmak için bir fırsat yakalar ve onu kullanılır. (bir kapının kazara açık unutulması gibi.) Mahkûm daha önce kaçışı aklından geçirmemiş olabilir, ama özgürlük şansı kaçışını sağlar.
Planlı
Eğer bir mahkûm hapisten başarıyla nasıl kaçılacağını belirmeleye çalışırsa planlı kaçış yapmış olur. Bu en sık kullanılan yöntemdir.
Tarihte birçok ünlü hapis kaçışı vardır.
- Frank Morris, John Anglin ve Clarence Anglin kaçılamaz Alcatraz Adası hapishanesinden kaçtılar.
- Aralık 1979'da siyasi mahkûmlar Tim Jenkin, Stephen Lee ve Alex Moumaris Güney Afrika'nın yüksek güvenlikli Pretoria Hapishanesinden kaçtılar. 18 aylık planlama, test, hazırlık yaparak, kilitlerin nasıl açılacağını ve anatharların nasıl yapılacağını öğrenerek bu üçlü hapishaneye geldikleri yoldan aynı şekilde 10 kilitli kapı aşarak çıktılar.
- Sovyet ajanı George Blake Wormwood Scrubs hapishanesinden 22 Ekim 1966'da Sean Bourke yardımıyla kaçtı; her ikisi de güvenli bir şekilde Sovyetler Birliğine ulaştı.
- Alman Kraliyet Hava Servisi Kapitänleutnant Gunter Plüschow 1915 yılında Donington Hall hapishanesi savaş kampından kaçtı.
- Coldtiz Kalesi 2. Dünya Savaşı sırasında 'kaçış denemesi' yapılan bir savaş kampı olarak kullanıdı; 300'den fazla kaçış denemesinde 130 mahkûm kaçtı, 30 tanesi ayağını toprağa normal olarak bastı. Kaçışlarda tünel kazanlar, kendini muhafız gibi gösterenler, kanalizasyondan sürünenler ve hatta bir planörü duvarların üzerinden aşırmayı planlayanlar bile oldu.
- 2. Dünya Savaşında bir Fransız direnişçi olan André Devigny, hücre arkadaşıyla Lyon'daki Montluc Askeri Hapishanesinden Nisan 1943'te kaçtı.
- Jack Sheppard ayrıntılı planlar yaparak ve muhafızların bulunduğu yerleri/zamanları dikkatlice not ederek birçok kez hapisten kaçtı.
- Texas 7 kaçışı.
- Mahkûmlar Whitemoor hapishanesinden silah kullanarak kaçtılar.
Gerçek
- Alcatraz'dan kaçış Frank Morris ve Anglin kardeşlerin hapisten kaçışını betimliyor.
- Büyük Kaçış savaş kampı mahkûmlarının özgürlüğe olan kazılarını içeriyor.