Baktriya dili (Αριαο, Aryao), Orta Asya'nın Baktriya bölgesinde (günümüz Afganistan ve Tacikistan) konuşulmuş bir İrani dildi.[2] Dil, Kuşan ve Eftalit İmparatorluğu'nun resmi diliydi.
Baktarça | |
---|---|
αριαο (aryao) | |
Telaffuz | [arjaːu̯ɔ] |
Bölge | Orta Asya |
Dil ailesi | |
Yazı sistemi | Yunan alfabesi Mani alfabesi |
Resmî durumu | |
Resmî dil | Kuşan İmparatorluğu, Eftalitler |
Dil kodları | |
ISO 639-3 | xbc |
Glottolog | bact1239 [1] |
Etimoloji
Eskiden Avestaca dilinin "Eski Baktriya" dilinin atası olduğu düşünülmekteydi, ancak bu düşünce 19. yüzyılın sonunda aldığı desteği kaybetmiştir.[3]
Yunan alfabesi kullanmış Baktriya dili, kendi dilinde İran halkları arasında yaygın bir isim olan dirαριαο/arjāu̯ɔ ("Arya") olarak biliniyordu. Dil aynı zamanda Grek-Baktriya dili, Kuşan dili ve Kuşan-Baktriya dili gibi isimlerle de bilinmektedir.
Sınıflandırma
Baktriya dili, Doğu İran dil birliğinin bir parçasıdır ve soyu tükenmiş Orta İran dilleri olan Soğdca ve Harezmce (Doğu) ile Partçayla (Batı), Modern Doğu İran dillerinden ise Peştuca, Yidga ve Munci ile benzer özellikler paylaşmaktadır.[3] Soysal konumu belirsizdir.[4] Bir başka kaynağa göre ise, Afganistan'ın kuzeyindeki Muncan Vadisi'nde konuşulan Modern Doğu İran dili Munci, Baktriya diliyle en yakın dilsel ilişkiyi sergilemektedir.[5]
Yazı sistemi
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Sho_uc_lc_2.svg/640px-Sho_uc_lc_2.svg.png)
Hint-İran dilleri arasında Yunan alfabesi kullanımı sadece Baktriya diline özgüdür. Bu yazı sisteminin yol açtığı dezavantajların bir kısmı, alfabeye /h/ sesi için heta (Ͱ, ͱ), /ʃ/ sesinin temsili için ise şo (Ϸ, ϸ) harfinin eklenmesi ile giderilmiştir. Baktriya dilinde ks ve ps dizileri yan yana gelmediğinden ötürü dilin alfabesinde ksi (Ξ, ξ) ve psi (Ψ, ψ) harfleri kullanılmamıştır. Ancak, muhtemelen rakamları temsil etmek için bu harfler de kullanılmıştır (diğer Yunanca harflerde olduğu gibi).
Ayrıca bakınız
Dipnotlar
Kaynakça
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.