From Wikipedia, the free encyclopedia
Ang Rumanya (Rumano: România) ay bansang matatagpuan sa Timog-Silangang Europa at ang mga kalapit bansa nito ay ang Ukraine, Moldova, Hungary at mga bansang Serbia at Bulgaria, ang ilang bahagi rin ng bansang ito ay nasa paligid ng Dagat Itim at ang Kabundukang Carpatos. Sumasaklaw ito ng lawak na 238,397 km2 at tinatahanan ng mahigit 19 milyon. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay Bukarest.
Rumanya România (Rumano)
| |
---|---|
![]() | |
Kabisera at pinakamalaking lungsod | Bukarest 44°25′N 26°06′E |
Wikang opisyal | Rumano |
Katawagan | Rumano |
Pamahalaan | Unitaryong republikang semi-presidensyal |
• Pangulo | Klaus Iohannis |
• Punong Ministro | Marcel Ciolacu |
Lehislatura | Parlamento |
• Mataas na Kapulungan | Senado |
• Mababang Kapulungan | Kapulungan ng mga Diputado |
Kasarinlan mula sa ![]() | |
• Deklarasyon | 9 Mayo 1877 |
• Dakilang Unyon | 1 Disyembre 1918 |
• Diktadurang Pasista | 21 Enero 1941 |
• Rehimeng Komunista | 30 Disyembre 1947 |
25 Disyembre 1989 | |
• Saligang Batas | 8 Disyembre 1991 |
Lawak | |
• Kabuuan | 238,398 km2 (92,046 mi kuw) (ika-81) |
• Katubigan (%) | 3 |
Populasyon | |
• Pagtataya sa 2023 | 19,051,562 (ika-63) |
• Senso | ![]() |
• Densidad | 79.9/km2 (206.9/mi kuw) (ika-136) |
KDP (PLP) | Pagtataya sa 2023 |
• Kabuuan | ![]() |
• Bawat kapita | ![]() |
KDP (nominal) | Pagtataya sa 2023 |
• Kabuuan | ![]() |
• Bawat kapita | ![]() |
Gini (2021) | 34.3 katamtaman |
TKP (2021) | ![]() napakataas · 53rd |
Salapi | Romanian leu (RON) |
Sona ng oras | UTC+2 (EET) |
UTC+3 (EEST) | |
Internet TLD | .ro • .eu |
Ang Romania ay kabilang din sa samahan ng NATO mula pa noong 2004 at naka-tayang sumali rin sa Unyong Europeo. Ito ay bahagi ng Unyong Europeo mula noong 1 Enero 2007. Gayundin isang miyembro ng NATO mula noong 29 Marso 2004. Bukod dito, nag-aakda ng Latin Union, ang Francophonie at ang OSCE.
Ang pangalan Romania ay nagmula sa Roma o ang Imperyong Romano (Eastern) at emphasizes ang mga pinagmulan ng mga bansa bilang isang lalawigan ng Roman Empire. Sa Late unang panahon, ang Roman Empire ay madalas na tinatawag sa Latin Romania. Ang ilang mga historians-claim na ang medyebal Byzantine Empire ay dapat na matawag Romania, ngunit ideya na ito ay hindi tinanggap. Ang pangalan "Romania" ay ginagamit din para sa mga grupo ng mga European lupain kung saan Romansa wika ay lumitaw.
Romania ay isang demokratikong republika. Ang mga mambabatas ng pamahalaan ng Romanian binubuo ng dalawang kamara, ang Senat (Senado), na may 137 mga miyembro (bilang ng 2004), at Camera Deputaţilor (Chamber of Deputies), na may 332 mga miyembro. Ang mga miyembro ng parehong kamara ay napili sa halalan gaganapin tuwing apat na taon. Ang chairman, chief executive, ay inihalal na rin sa pamamagitan ng mga sikat na boto sa bawat limang taon (hanggang sa 2004 ay apat na taon). Ng pangulo ng appoints ang prime ministro, na ulo ng gobyerno, na ang mga miyembro ay nasa i hinirang ng kanya. Ang pamahalaan ay sumasailalim sa isang parlyamentaryo boto ng pag-apruba.
Ang makabagong Romania ay umusbong mula sa teritoryo ng makalumang Romanong probinsya ng Dacia, at nabuo ito noong 1859 mula sa pagsasanib ng Moldavia at Wallachia. Ang bagong bansa na tinawag nang Romania simula noong 1866, ay naging malaya mula sa Imperyong Ottoman noong 1877. Sa katapusan ng Unang Digmaang Pandaigdig, sumanib rin ang Transylvania, Bukovina at Bessarabia sa Kaharian ng Romania. Sa katapusan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang mga teritoryo na bumubuo sa makabagong-panahong Moldova ay sinakop ng Unyong Sobyet, at nang maglaon ay naging isang sosyalistang republika at miyembro ng Warsaw Pact ang Romania. Pagkatapos ng Himagsikan ng 1989, ang Romania ay muling naging isang demokrasiya at kapitalistang ekonomiya.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.