From Wikipedia, the free encyclopedia
Garaşsyz Türkmenistanyň daşary syýasaty. Türkmenistanyň "hemişelik bitaraplyk" yglan etmegi Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan 1995-nji ýylda resmi taýdan ykrar edildi. Öňki prezident S.Niýazow bitaraplygyň Türkmenistanyň köp milli goranyş guramalaryna gatnaşmagyna päsgel berjekdigini, ýöne harby kömege ýol açýandygyny aýtdy. Bitarap daşary syýasaty ýurduň konstitusiýasynda möhüm orny eýeleýär. Türkmenistan hökümeti ABŞ we Türkiýe bilen söwdany we eksporty goldaýandygyny öňe sürse-de, iň uly söwda hyzmatdaşy Hytaýdyr, Türkmen tebigy gazynyň esasy bölegini Merkezi Aziýa Hytaý gaz geçirijisi arkaly satyn alýar. Türkmenistan Russiýa we Eýran bilen möhüm söwda gatnaşyklaryna we Owganystan bilen serhetaşa söwda gatnaşyklaryna eýe.
Türkmenistan tebigy gaza baý we häzirki wagtda gazyň köp bölegini Hytaýa satýar. Russiýa 2016-njy ýylda Türkmenistandan gaz satyn almagy bes etdi, ýöne 2019-njy ýylda turbageçiriji gazyny ownuk satyn almagy täzeden başlady. Owganystan ýük ulaglary bilen ugratmak üçin demir ýol arkaly Ymamnazar we Torghundi şäherine iberilýän suwuk nebit gazyny satyn alýar. Pakistan, Eýran we Russiýa ýaly Türkmenistany ýyly suw bilen üpjün edýär.
Türkmenistan dört esasy temany öz içine alýan EU INOGATE energiýa maksatnamasynyň hyzmatdaş döwletidir: energiýa howpsuzlygyny ýokarlandyrmak, EUB-niň içerki energiýa bazary ýörelgeleri esasynda agza döwlet energiýa bazarlarynyň ýakynlaşmagy, energiýanyň durnukly ösüşini goldamak we energiýa taslamalaryna maýa goýumlaryny çekmek umumy we sebitleýin gyzyklanma.[1]
Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň, Halkara Walýuta Gaznasynyň, Bütindünýä Bankynyň, Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň, Ýewropadaky Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň, Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň, Yslam Ösüş Bankynyň, Aziýanyň Ösüş Bankynyň, Ýewropa Bankynyň agzasydyr Dikeldiş we ösüş, Azyk we oba hojalygy guramasy we Halkara Türk Medeniýeti Guramasy.
Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň Nýu-Ýork şäherinde, Wenada we Genewada hemişelik wekillerini saklaýar.
Birleşen Milletler Guramasy, Aşgabatda BMG-nyň käbir edaralarynyň wekilleri bilen bir hatarda hemişelik koordinator bilen işleýän hemişelik wekilçiligini saklaýar. Aziýanyň Ösüş Banky, Ýewropanyň Dikeldiş we Ösüş Banky, Ýewropadaky Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy we Ýewropa Bileleşiginiň Aşgabatda wekilhanalary bar.
Türkmenistan bilen diplomatik gatnaşyklary bolan ýurtlaryň sanawy:[2]
# | Country | Date |
---|---|---|
1 | China} | 6 January 1992 |
2 | North Korea | 10 January 1992 |
3 | Denmark | 21 January 1992 |
4 | United Kingdom | 23 January 1992 |
5 | South Korea | 7 February 1992 |
6 | Iran | 18 February 1992 |
7 | Owganystan | 21 February 1992 |
8 | Saudi Arabia | 22 February 1992 |
9 | Bangladeş | 28 February 1992 |
10 | Turkey | 29 February 1992 |
11 | France | 6 March 1992 |
12 | Germany | 6 March 1992 |
13 | Spain | 19 March 1992 |
14 | Cuba | 23 March 1992 |
15 | Syria | 26 March 1992 |
16 | Mexico | 27 March 1992 |
17 | Russia | 8 April 1992 |
18 | Sweden | 10 April 1992 |
19 | United States | 10 April 1992 |
20 | Canada | 17 April 1992 |
– | State of Palestine | 17 April 1992 |
21 | India | 20 April 1992 |
22 | Japan | 22 April 1992 |
23 | Mongolia | 23 April 1992 |
24 | Pakistan | 9 May 1992 |
25 | Hungary | 11 May 1992 |
26 | South Africa | 11 May 1992 |
27 | Australia | 14 May 1992 |
28 | Malaysia | 17 May 1992 |
29 | Bulgaria | 20 May 1992 |
30 | Netherlands | 20 May 1992 |
31 | Oman | 29 May 1992 |
32 | Norway | 8 June 1992 |
33 | Azerbaijan | 9 June 1992 |
34 | Italy | 9 June 1992 |
35 | Finland | 10 June 1992 |
36 | Greece | 10 June 1992 |
37 | Thailand | 6 July 1992 |
38 | Switzerland | 13 July 1992 |
39 | Georgia | 16 July 1992 |
40 | Lithuania | 21 July 1992 |
41 | Romania | 21 July 1992 |
42 | Vietnam | 29 July 1992 |
43 | Portugal | 13 August 1992 |
44 | New Zealand | 8 September 1992 |
45 | Ghana | 17 September 1992 |
46 | Argentina | 24 September 1992 |
47 | Maldives | 25 September 1992 |
48 | Morocco | 25 September 1992 |
49 | Poland | 29 September 1992 |
50 | Luxembourg | 2 October 1992 |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.