ติรานา (แอลเบเนีย : Tirona ) เป็นเมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดทั้งในแง่ของประชากรและพื้นที่ของประเทศแอลเบเนีย นครตั้งอยู่ทางตอนกลางประเทศโดยมีภูเขาดัยต์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกและมีหุบเขาซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับทะเลเอเดรียติก ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ เนื่องจากนครตั้งอยู่บนที่ราบติรานาและอยู่ใกล้กับทะเลเมดิเตอร์เรเนียน นครจึงได้รับอิทธิพลของภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน ติรานาถือเป็นหนึ่งในนครที่มีฝนตกและมีแสงแดดมากที่สุดของทวีปยุโรป โดยมีชั่วโมงที่พบแสงแดดปีละ 2,544 ชั่วโมง[4] [5]
ข้อมูลเบื้องต้น ติรานา, ประเทศ ...
ติรานา
เทศบาล
ธง
ตรา
พิกัด: 41°19′44″N 19°49′04″E ประเทศ แอลเบเนีย ภูมิภาค กลาง เทศมณฑล ติรานา ก่อตั้ง ค.ศ. 1614 การปกครอง • ประเภทรัฐบาล • นายกเทศมนตรีเอรีออน เวลีอาย (พรรคสังคมนิยม) • ประธานสภาอัลดริน ดาลีปี พื้นที่ • เทศบาล1,110.03 ตร.กม. (428.58 ตร.ไมล์) • เขตเมือง41.8 ตร.กม. (16.1 ตร.ไมล์) ความสูง 110 เมตร (360 ฟุต) ประชากร
• ความหนาแน่น502 คน/ตร.กม. (1,300 คน/ตร.ไมล์) • เทศบาล557,422[1] • มหานคร906,166[2] เดมะนิม ติรานัส (ชาย) ติราเนส (หญิง) ติรอนส์ (ชาย) ติรอนเซ (หญิง) (สำเนียงท้องถิ่น) เขตเวลา UTC+1 (เวลายุโรปกลาง ) • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง )UTC+2 (CEST )รหัสไปรษณีย์ 1001–1028, 1031 รหัสพื้นที่ 04 ทะเบียนรถ TR HDI (2018) 0.818[3] – สูงมาก · อันดับที่ 1st เว็บไซต์ เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
ปิด
ติรานาถูกจัดตั้งเป็นนครใน ค.ศ. 1614 แต่พื้นที่ของนครในปัจจุบัน มีเผ่าอิลลีเรียเข้ามาตั้งถิ่นฐานตั้งแต่ยุคเหล็ก ต่อมาได้ถูกชาวโรมันยึดครองและกลายเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิโรมัน ภายหลังจากสงครามอิลลีเรีย แหล่งมรดกสำคัญในยุคนั้นที่ยังปรากฏในปัจจุบันคือบ้านโมเสกแห่งติรานา ต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 5–6 โบสถ์พาลีโอคริสเตียนได้ถูกสร้างขึ้นบริเวณแหล่งมรดกนั้น
หลังจากที่จักรวรรดิโรมันถูกแบ่งออกเป็นตะวันออกและตะวันตกในคริสต์ศตวรรษที่ 4 จักรวรรดิไบแซนไทน์ ได้เข้ามาครอบครองพื้นที่นี้และสร้างปราสาทเปเตรเลในรัชสมัยจักรพรรดิยุสตินิอานุสที่ 1 นครถูกปล่อยปะละเลยอย่างไร้ความสำคัญเป็นระยะเวลานาน จนกระทั่งในคริสต์ศตวรรษที่ 20 รัฐสภาลุชเยได้ประกาศให้ติรานาเป็นเมืองหลวงของประเทศหลังจากที่แอลเบเนียประกาศอิสรภาพใน ค.ศ. 1912
ปัจจุบัน ติรานาเป็นศูนย์กลางด้านเศรษฐกิจ การเงิน การเมือง และการค้าที่สำคัญของประเทศ เนื่องจากนครตั้งอยู่ในภาคกลาง และมีการขนส่งรูปแบบต่าง ๆ ที่ทันสมัย ทั้งทางอากาศ ทางน้ำ ทางราง และทางถนน นครเป็นที่ตั้งของรัฐบาลแอลเบเนีย ซึ่งเป็นที่ทำการของประธานาธิบดี นายกรัฐมนตรี และรัฐสภาแอลเบเนีย นครได้รับรางวัลเมืองหลวงเยาวชนยุโรปประจำปี 2022[6]
"Profili i bashkisë Tiranë" . 11 May 2015. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม เมื่อ 14 August 2017. สืบค้นเมื่อ 8 February 2018 . Popullsia: Sipas censusit të vitit 2011, në territorin e bashkisë së re Tiranë banojnë 557,422 banorë, ndërsa sipas Regjistrit Civil banojnë 757,361 banorë. Me një sipërfaqe prej 1,110.03 kilometrash katrorë, densiteti i popullsisë sipas të dhënave të Censusit është 502 banorë/ km2 ndërsa sipas Regjistrit Civil, densiteti është 682 banorë km2.
Akkam, Alia (13 October 2017). "The Capital of Albania Has Transformed into a Lively, Affordable Destination" . Vogue .
Hillsdon, Mark (27 February 2017). "The European capital you'd never thought to visit (but really should)" . The Telegraph .
Crevar, Alex (28 August 2015). "Tirana, Breaking Free From Communist Past, Is a City Transformed" . The New York Times .
Blocal, Giulia (16 September 2014). "Tirana's colorful buildings" . Blocal Travel blog .
Williams, Sean (11 July 2014). "Tirana fights to beat its addiction to cars and get its residents cycling" . The Guardian . สืบค้นเมื่อ 12 July 2014 .
McRae, Hamish (13 September 2008). "Albania: Charmed by Tirana" . The Independent .
Abitz, Julie. Post-Socialist Development in Tirana. Roskilde: Roskilde Universitetscenter, 2006.
Agorastakis, Michalis; Sidiropoulos, Giorgos (2007). "Population change due to geographic mobility in Albania, 1989–2001, and the repercussions of internal migration for the enlargement of Tirana". Population, Space and Place . 13 (6): 471–481. doi :10.1002/psp.463 .
Aliaj, Besnik; Keida Lulo and Genc Myftiu. Tirana: the Challenge of Urban Development , Tirana: Cetis, 2003 ISBN 99927-880-0-3
Aliaj, Besnik. A Short History of Housing and Urban Development Models during 1945–1990 , Tirana 2003.
Bertaud, Alain. Urban Development in Albania: the Success Story of the Informal Sector , 2006.
Bleta, Indrit. Influences of Political Regime Shifts on the Urban Scene of a Capital City, Case Study: Tirana. Turkey, 2010.
Capolino, Patrizia (2011). "Tirana: A Capital City Transformed by the Italians". Planning Perspectives . 26 (4): 591–615. doi :10.1080/02665433.2011.601610 .
Felstehausen, Herman. Urban Growth and Land Use Changes in Tirana, Albania: With Cases Describing Urban Land Claims. University of Wisconsin-Madison, 1999
Galeteanu, Emira. Tirana: the Spectacle of the Urban Theatre . MA Dissertation. Carleton University: Ottawa, 2006.
Guaralda, Mirko (2009). Urban Identity and Colour : the Case of Tirana, Albania. Spectrum e-news , 2009(Dec), pp. 13–14.
Jasa, Skënder. Tirana në shekuj: Terona, Theranda, Tirkan, Tirannea, Tirana: monografi, disa artikuj e materiale arkivore kushtuar historisë së Tiranës , Tirana 1997.
Kera, Gentiana. Aspects of the Urban Development of Tirana: 1820–1939 , Seventh International Conference of Urban History. Athens, 2004.
Nase, Ilir; Ocakci, Mehmet (2010). "Urban Pattern Dichotomy in Tirana: Socio-spatial Impact of Liberalism". European Planning Studies . 18 (11): 1837–1861. doi :10.1080/09654313.2010.512169 .
Pojani, Dorina (2011). Mobility, Equity and Sustainability Today in Tirana, TeMA 4, no. 2, pp.99–109 เก็บถาวร 2019-12-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Pojani, Dorina (2010). "Tirana". Cities . 27 (6): 483–495. doi :10.1016/j.cities.2010.02.002 .
Pojani, Dorina (2011). "From Carfree to Carfull: the Environmental and Health Impacts of Increasing Private Motorisation in Albania". Journal of Environmental Planning and Management . 54 (3): 319–335. doi :10.1080/09640568.2010.506076 .
Pojani, Dorina (2011). "Urban and Suburban Retail Development in Albania's Capital After Socialism". Land Use Policy . 28 (4): 836–845. doi :10.1016/j.landusepol.2011.02.001 .
Alien by Alexandra Lewis, RTV Ora, Tirana, Albania, 2019 , a TV series produced by domestic RTV Ora on life in Albania seen by a foreigner, Australian-born journalist Alexandra Lewis living in Tirana, Albania
วิกิท่องเที่ยว มีคำแนะนำการท่องเที่ยวสำหรับ
ติรานา