วงศ์เขียดงู (อังกฤษ: Asiatic tailed caecilian, Fish caecilian; วงศ์: Ichthyophiidae) เป็นวงศ์ของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกในอันดับ Gymnophiona ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ichthyophiidae
วงศ์เขียดงู | |
---|---|
![]() | |
เขียดงูไม่ทราบชนิด (Ichthyophis sp.) | |
![]() | |
ส่วนหาง | |
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ | |
อาณาจักร: | Animalia |
ไฟลัม: | Chordata |
ชั้น: | Amphibia |
อันดับ: | Gymnophiona |
วงศ์: | Ichthyophiidae Taylor, 1968 |
สกุล | |
มีลักษณะโดยรวม คือ มีกระดูกกะโหลกเชื่อมรวมกันมากขึ้นและไม่มีปล้องลำตัวจำนวนมากและเป็นลักษณะเด่น ประกอบด้วยปล้องลำตัวปฐมภูมิ ปล้องลำตัวทุติยภูมิ และปล้องลำตัวตติยภูมิ มีเกล็ดอยู่ในร่องปล้องลำตัวส่วนมาก ตาอยู่ในร่องของกระดูกใต้ผิวหนังแต่มองเห็นได้ชัดเจน ปากอยู่ที่ปลายสุดของหัวหรือต่ำลงมาเล็กน้อย ช่องเปิดของหนวดอยู่ระหว่างตากับช่องเปิดจมูกแต่อยู่ใกล้กับตามากกว่า ส่วนหางมีลักษณะคล้ายกับเขียดงูในวงศ์ Rhinatrematidae ที่พบในอเมริกาใต้
มีความยาวเฉลี่ยประมาณ 20-30 เซนติเมตร แต่บางชนิด เช่น Caudacaecilia nigroflava และIchthyophis glutinosus มีความยาวลำตัวประมาณ 40-50 เซนติเมตร อาศัยอยู่ในโพรงดิน ตัวเมียวางไข่ในโพรงดินใกล้กับแหล่งน้ำและเฝ้าดูแลไข่จนกระทั่งตัวอ่อนออกจากไข่ ตัวอ่อนเมื่อออกจากไข่แล้วจะลงสู่แหล่งน้ำและอาศัยอยู่ในน้ำในช่วงต้นของวงจรชีวิต
แบ่งออกได้เป็น 2 สกุล พบราว 37 ชนิด พบกระจายพันธุ์ในทวีปเอเชีย เช่น อินเดีย, ศรีลังกา, เอเชียอาคเนย์, ฟิลิปปิน, มาเลเซีย, บอร์เนียว, สุมาตรา เป็นต้น ในประเทศไทยล้วนแต่พบเฉพาะในวงศ์นี้ราว 7 ชนิด เช่น เขียดงูดำ (Caudacaecilia larutensis), เขียดงูเกาะเต่า (Ichthyophis kohtaoensis), เขียดงูดอยสุเทพ (I. youngorum) เป็นต้น
- สกุล Caudacaecilia
- เขียดงูมลายู (Caudacaecilia asplenia)
- เขียดงูดำ (Caudacaecilia larutensis)
- Caudacaecilia nigroflava
- Caudacaecilia paucidentula
- Caudacaecilia weberi
- สกุล Ichthyophis
- เขียดงูหัวแหลม (Ichthyophis acuminatus)
- Ichthyophis atricollaris
- Ichthyophis bannanicus
- Ichthyophis beddomei
- Ichthyophis bernisi
- Ichthyophis biangularis
- Ichthyophis billitonensis
- เขียดงูบอมเบย์ (Ichthyophis bombayensis)
- Ichthyophis dulitensis
- Ichthyophis elongatus
- Ichthyophis glandulosus
- Ichthyophis glutinosus
- Ichthyophis humphreyi
- Ichthyophis husaini
- Ichthyophis hypocyaneus
- เขียดงูชวา (Ichthyophis javanicus)
- เขียดงูเกาะเต่า (Ichthyophis kohtaoensis)
- เขียดงูลาว (Ichthyophis laosensis)
- Ichthyophis longicephalus
- Ichthyophis malabarensis
- เขียดงูมินดาเนา (Ichthyophis mindanaoensis)
- Ichthyophis mochrous
- Ichthyophis orthoplicatus
- Ichthyophis paucisulcus
- Ichthyophis peninsularis
- Ichthyophis pseudangularis
- เขียดงูสิกขิม (Ichthyophis sikkimensis)
- เขียดงูสิงคโปร์ (Ichthyophis singaporensis)
- Ichthyophis subterrestris
- เขียดงูสุมาตรา (Ichthyophis sumatranus)
- เขียดงูศุภชัย (Ichthyophis supachaii)
- เขียดงูสามสี (Ichthyophis tricolor)
- เขียดงูดอยสุเทพ (Ichthyophis youngorum)
- Nussbaum, Ronald A. and Mark Wilkinson (1989). "On the Classification and Phylogeny of Caecilians." Herpetological Monographs, (3) , 1-42
- San Mauro, Diego (2004). "Phylogeny of caecilian amphibians (Gymnophiona) based on complete mitochondrial genomes and nuclear RAG1". Molecular Phylogenetics and Evolution. 33: 413–427.
{{cite journal}}
: ไม่รู้จักพารามิเตอร์|coauthors=
ถูกละเว้น แนะนำ (|author=
) (help); ไม่รู้จักพารามิเตอร์|month=
ถูกละเว้น (help) - San Mauro, Diego (2005). "Initial diversification of living amphibians predated the breakup of Pangaea". American Naturalist. 165: 590–599. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-12-05. สืบค้นเมื่อ 2008-01-21.
{{cite journal}}
: ไม่รู้จักพารามิเตอร์|coauthors=
ถูกละเว้น แนะนำ (|author=
) (help); ไม่รู้จักพารามิเตอร์|month=
ถูกละเว้น (help) - Frost, Darrel R. 2004. Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 3.0 (22 August, 2004). Electronic Database accessible at http://research.amnh.org/herpetology/amphibia/index.php. American Museum of Natural History, New York, USA
- AmphibiaWeb: Information on amphibian biology and conservation. [web application]. 2004. Berkeley, California: AmphibiaWeb. Available: http://amphibiaweb.org/. Retrieved 26 August 2004
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Wikispecies-logo.svg/34px-Wikispecies-logo.svg.png)
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.