ชุดตัวอักษรยาวี (อักษรยาวี: جاوي; มลายูปัตตานี: ยาวี; อาเจะฮ์: Jawoë; เสียงอ่านภาษามลายู: [d͡ʒä.wi]) เป็นชุดของอักษรอาหรับดัดแปลงสำหรับเขียนภาษามลายู ภาษาอาเจะฮ์ ภาษาบันจาร์ ภาษามีนังกาเบา ภาษาเตาซูก และภาษาอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ นักปราชญ์คนหนึ่งของปัตตานี ชื่อ ชัยค์ อะห์มัด อัลฟะฏอนี (Syeikh Ahmad al-Fathani) ได้วางกฎเกณฑ์การใช้อักษรยาวีเพื่อใช้เป็นมาตรฐานในการเขียนภาษามลายูในท้องถิ่นนี้ อักษรยาวีมีฐานจากอักษรอาหรับ โดยแบ่งเป็นอักษรอาหรับดั้งเดิม 31 ตัว และอักษรเพิ่มเติมที่ปรับให้ตรงกับหน่วยเสียงภาษามลายู แต่ไม่พบในภาษาอาหรับคลาสสิก ได้แก่ (چ /t͡ʃ/, ڠ /ŋ/, ڤ /p/, ݢ /g/, ۏ /v/ และ ڽ /ɲ/)
อักษรยาวี | |
---|---|
ชนิด | |
ช่วงยุค | ประมาณ ค.ศ. 1300 จนถึงปัจจุบัน |
ทิศทาง | ขวาไปซ้าย |
ภาษาพูด |
|
อักษรที่เกี่ยวข้อง | |
ระบบแม่ | |
ระบบพี่น้อง | อักษรเปโกน |
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Jawi_alphabet.png/640px-Jawi_alphabet.png)
อักษรยาวีถูกพัฒนาตอนที่อิสลามเริ่มเข้ามาในโลกมลายู โดยแทนที่ตระกูลอักษรพราหมีที่ใช้ในสมัยฮินดู-พุทธ หลักฐานอักษรยาวีที่เก่าแก่ที่สุดพบในศิลาจารึกตรังกานูในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ซึ่งบันทึกในภาษามลายูคลาสสิกที่มีการผสมระหว่างภาษามลายู, สันสกฤต และอาหรับ มีทฤษฎีต้นกำเนดอักษรยาวีสองแบบ โดยทฤษฎียอดนิยมกล่าวแนะว่าระบบนี้ถูกพัฒนาและสืบทอดโดยตรงจากอักษรอาหรับ ในขณะที่นักวิชาการอย่าง R.O Windstedt กล่าวแนะว่ามันพัฒนาผ่านอิทธิพลของอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ[1]
ปัจจุบันชาวมุสลิมในประเทศไทยที่พูดภาษามลายู นิยมใช้อักษรยาวีบันทึกเรื่องราวในศาสนา และการสื่อสารต่าง ๆ ส่วนนักเรียนในโรงเรียนปอเนาะ หรือโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม จะเริ่มเรียนอักษรยาวีสำหรับอ่านเขียนภาษาอาหรับ (ภาษาในคัมภีร์อัลกุรอาน) ตั้งแต่ยังเยาว์ อักษรยาวียังคงใช้กันในสังคมมลายูในอินโดนีเซียและไทย[2]
คำว่า ยาวี นั้นมาจากคำว่า jawa หมายถึง ชวา นั่นเอง ทั้งนี้ก็เพราะชาวชวาได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานในมะละกาและปัตตานี ได้นำอักษรอาหรับดัดแปลงมาเผยแพร่ และในที่สุดได้รับมาใช้ในชุมชนที่พูดภาษามลายูปัตตานีมาช้านาน
เป็นที่น่าสังเกตว่า ยังมีความสับสนในการเรียกชื่ออักษรยาวี และภาษามลายูว่า "ภาษายาวี" แม้กระทั่งในหมู่ผู้พูดภาษามลายู ทว่าความจริงแล้วไม่มีภาษายาวี มีแต่อักษรยาวีกับภาษามลายู
รายงานจากกามุซเดวัน "ยาวี" (Jawi, جاوي) เป็นคำพ้องกันกับคำว่า 'มลายู'[3] ทำให้คำนี้ใช้แทน 'มลายู' ได้ในบางคำ เช่น บาฮาซาจาวี (Bahasa Jawi) หรือ บาฮาซายาวี (Bahasa Yawi; ภาษามลายูปัตตานี สำเนียงมลายูในภาคใต้ของประเทศไทย), มาซุกยาวี (Masuk Jawi[4]; แปลว่า "เพื่อกลายเป็นมลายู" สื่อถึงการขริบหนังหุ้มปลายช่วงการก้าวผ่านวัย) และ ยาวีเปอกัน (Jawi pekan) หรือ ยาวีเปอรานากัน (Jawi Peranakan; แปลว่า 'เมืองมลายู' หรือ 'เกิดเป็นมลายู' สื่อถึงมุสลิมที่พูดภาษามลายู มีต้นกำเนิดผสมระหว่างมลายูกับอินเดีย)[5] คำว่า ตูลีซันยาวี (Tulisan Jawi) มีความหมายว่า "อักษรยาวี" เป็นอีกรูปแบบหนึ่งของความหมาย 'อักษรมลายู'[3]
ตัวอักษร | ชื่อ | ท้าย | กลาง | ต้น | เดี่ยว | เสียง | เทียบอักษรรูมี | ยูนิโคด |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
ا | alif | ـا | ا | /a/ หรือ /ə/ | a, e- (ĕ) | U+0627 | ||
ب | ba | ـب | ـبـ | بـ | ب | /b/ | b | U+0628 |
ت | ta | ـت | ـتـ | تـ | ت | /t/ | t | U+062A |
ة | ta marbutah | ـة | ة | /t/ หรือ /h/ | -t, -h | U+0629 | ||
ث | sa (tha) | ـث | ـثـ | ثـ | ث | /s/ หรือ /θ/ | s | U+062B |
ج | jim | ـج | ـجـ | جـ | ج | /d͡ʒ/ | j | U+062C |
چ | ca | ـچ | ـچـ | چـ | چ | /t͡ʃ/ | c | U+0686 |
ح | ha | ـح | ـحـ | حـ | ح | /h/ หรือ /ħ/ | h | U+062D |
خ | kha (khO) | ـخ | ـخـ | خـ | خ | /x/ | kh | U+062E |
د | dal | ـد | د | /d/ | d | U+062F | ||
ذ | zal | ـذ | ذ | /z/ หรือ /ð/ | z | U+0630 | ||
ر | ra (rO) | ـر | ر | /r/ | r | U+0631 | ||
ز | zai | ـز | ز | /z/ | z | U+0632 | ||
س | sin | ـس | ـسـ | سـ | س | /s/ | s | U+0633 |
ش | syin | ـش | ـشـ | شـ | ش | /ʃ/ | sy, sh | U+0634 |
ص | sad (sOd) | ـص | ـصـ | صـ | ص | /s/ | s | U+0635 |
ض | dad (dOd) | ـض | ـضـ | ضـ | ض | /d/ | d | U+0636 |
ط | ta (tO) | ـط | ـطـ | طـ | ط | /t/ | t | U+0637 |
ظ | za (zO) | ـظ | ـظـ | ظـ | ظ | /z/ | z | U+0638 |
ع | ain | ـع | ـعـ | عـ | ع | /ʔ/ | a, i, u, -k | U+0639 |
غ | ghain | ـغ | ـغـ | غـ | غ | /ɣ/ | gh | U+063A |
ڠ | nga | ـڠ | ـڠـ | ڠـ | ڠ | /ŋ/ | ng | U+06A0 |
ف | fa | ـف | ـفـ | فـ | ف | /f/ | f | U+0641 |
ڤ | pa | ـڤ | ـڤـ | ڤـ | ڤ | /p/ | p | U+06A4 |
ق | qaf | ـق | ـقـ | قـ | ق | /q/ หรือ /k/ | q, k | U+0642 |
ک | kaf | ـک | ـکـ | کـ | ک | /k/ | k | U+06A9 |
ݢ | ga | ـݢ | ـݢـ | ݢـ | ݢ | /ɡ/ | g | U+0762 |
ل | lam | ـل | ـلـ | لـ | ل | /l/ | l | U+0644 |
م | mim | ـم | ـمـ | مـ | م | /m/ | m | U+0645 |
ن | nun | ـن | ـنـ | نـ | ن | /n/ | n | U+0646 |
و | wau | ـو | و | /w/ และ /u, o, ɔ/ | w, u, o | U+0648 | ||
ۏ | va | ـۏ | ۏ | /v/ | v | U+06CF | ||
ه | ha | ـه | ـهـ | هـ | ه | /h/ | h | U+0647 |
ء | hamzah | ء | ء | /ʔ/ | ไม่มี | U+0621 | ||
ي | ya | ـي | ـيـ | يـ | ي | /j/ และ /i, e, ɛ/ | y, i, e (é) | U+064A |
ى | ye | ـى | ى | /ə, a/ | -e (ĕ), a | U+0649 | ||
ڽ | nya | ـڽ | ـڽـ | ڽـ | ڽ | /ɲ/ | ny | U+06BD |
- อักษรที่ไม่มีรูปต้นและรูปกลางจะใช้รูปเดี่ยว เพราะเชื่อมกับอักษรอื่นไม่ได้ (ا, د, ذ, ر, ز, و, ۏ)
- อักษร hamzah แสดงเฉพาะรูปเดี่ยวในภาษามลายู
- "nya"เป็นเสียงที่ไม่มีในภาษาไทยภาคกลางและภาคใต้ พบเฉพาะในภาษาไทยสำเนียงภาคเหนือกับภาคอีสานเท่านั้น
อักษรยาวีเขียนจากทางขวาไปซ้ายเหมือนอักษรอาหรับ ข้างล่างนี้คือตัวอย่างอักษรยาวีจากบทแรกและบทที่สองของ ฆอซัลอุนตุกราบีอะฮ์ (Ghazal untuk Rabiah, غزال اونتوق ربيعة; แปลว่า เฆาะซัลแก่เราะบีอะฮ์)[7]
อักษรยาวี | อักษรูมี | แปลไทย |
---|---|---|
کيلاون اينتن برکليڤ-کليڤ دلاڠيت تيڠݢي⹁ |
Kilauan intan berkelip-kelip di langit tinggi, |
เพชรพลอยระยิบระยับบนท้องฟ้าอันสูงส่ง, |
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.