From Wikipedia, the free encyclopedia
ప్రోపేన్ అనునది ఆల్కేన్ సమూహానికి చెందిన ఇక హైడ్రోకార్బను సమ్మేళనం.ఇది స్వాభావికంగా వాయు రూపంలో లభ్యమైనప్పటికి, దీనిని సంకోచింపచేసిన ద్రవరూపంలోనికి మారును.అందుచే దీనిని LPG (liquified petrolum gas) అనికూడా కొన్నిదేశాలలో వ్యవహరిస్తుంటారు. దీని అణుఫార్ములా C3H8.ప్రోపేన్ అణువులో ద్విబంధాలు లేవు.ఇది ఒక సంతృప్త హైడ్రోకార్బను. ప్రోపేన్ ను సహజవాయునుండి, ఇతర పెట్రోలియం ఉత్పతులనుండికూడా తయారు చేయుదురు[2]
| |||
| |||
పేర్లు | |||
---|---|---|---|
IUPAC నామము
Propane[1] | |||
గుర్తింపు విషయాలు | |||
సి.ఎ.ఎస్. సంఖ్య | [74-98-6] | ||
పబ్ కెమ్ | 6334 | ||
యూరోపియన్ కమిషన్ సంఖ్య | 200-827-9 | ||
కెగ్ | D05625 | ||
సి.హెచ్.ఇ.బి.ఐ | CHEBI:32879 | ||
ఆర్.టి.ఇ.సి.యస్. సంఖ్య | TX2275000 | ||
SMILES | CCC | ||
బైల్ స్టెయిన్ సూచిక | 1730718 | ||
జి.మెలిన్ సూచిక | 25044 | ||
ధర్మములు | |||
C3H8 | |||
మోలార్ ద్రవ్యరాశి | 44.10 g·mol−1 | ||
స్వరూపం | Colorless gas | ||
వాసన | Odorless | ||
సాంద్రత | 2.0098 mg mL−1 (at 0 °C, 101.3 kPa) | ||
ద్రవీభవన స్థానం | −187.7 °C; −305.8 °F; 85.5 K | ||
నీటిలో ద్రావణీయత |
40 mg L−1 (at 0 °C) | ||
log P | 2.236 | ||
బాష్ప పీడనం | 853.16 kPa (at 21.1 °C) | ||
kH | 15 nmol Pa−1 kg−1 | ||
ఉష్ణగతిక రసాయన శాస్త్రము | |||
నిర్మాణము మారుటకు కావాల్సిన ప్రామాణిక ఎంథ్రఫీ ΔfH |
−105.2–−104.2 kJ mol−1 | ||
దహనక్రియకు కావాల్సిన ప్రామాణీక ఎంథ్రఫీ ΔcH |
−2.2197–−2.2187 MJ mol−1 | ||
విశిష్టోష్ణ సామర్థ్యం, C | 73.60 J K−1 mol−1 | ||
ప్రమాదాలు | |||
జి.హెచ్.ఎస్.పటచిత్రాలు | ![]() | ||
జి.హెచ్.ఎస్.సంకేత పదం | DANGER | ||
జి.హెచ్.ఎస్.ప్రమాద ప్రకటనలు | H220 | ||
GHS precautionary statements | P210 | ||
ఇ.యు.వర్గీకరణ | {{{value}}} | ||
R-పదబంధాలు | R12 | ||
S-పదబంధాలు | (S2), S16 | ||
జ్వలన స్థానం | {{{value}}} | ||
విస్ఫోటక పరిమితులు | 2.37–9.5% | ||
సంబంధిత సమ్మేళనాలు | |||
Except where otherwise noted, data are given for materials in their standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa). | |||
![]() ![]() ![]() | |||
Infobox references | |||
ప్రోపేన్ వాయువును సా.శ.1910 లో మొదటగా డా, వాల్టరు స్నెల్లింగ్ (Dr. Walter Snelling, వాహనంలలో ఇంధనంగా వాడు గాసొలిన్ (gasoline) లో గుర్తించాడు.వాహనంలో నింపిన గాసొలిన్ త్వరగా ఆవిరై పోవడంపై పరిశోధించినప్పుడు గాసొలిన్ లోని ఒక వాయువు అందుకు కారణంగా గుర్తించారు.వాయు అణువులో మూడు కార్బనులు వుండటం వలన దానికి ప్రోపేన్ అని పేరు రూడి అయ్యింది.[3] తరువాత క్రమంలో ఫ్రాంకు పి.పిటరుసన్, చెస్టరుకెర్ర్, అర్థర్ కెర్ర్ లతోకలిసి స్నెల్లింగు, గాసొలిన్ ను శుద్ధీచెయునప్పుడు వెలువడు ప్రోపేన్ను ద్రవీకరించి, సిలెండరులలో నింపడం కనుగొన్నాడు.దీనిని ద్రవీకరించిన పెట్రొలియం వాయువుగా (Liquified Petrolium Gas:LPG) మొదటి సారిగా అమ్మకం ప్రారంభించారు.సా.శ.1911 నాటికి శుద్ధమైన ప్రోపేన్ వాయువును ఉత్పత్తి చెయ్యడం మొదలుపెట్టాడు.సా.శ.1913, మార్చి 25 న తన అవిష్కరణకు పెటెంటు (#1,05,845) పొందాడు[4]
ప్రోపేన్ వాయువును సహజవాయువునుండి, పెట్రొలియం ఉత్పత్తులనుండి పొందటం జరుగుతుంది.[5] ముడి పెట్రొలియం నూనెను వివిధ పొట్రొలియం ఉత్పత్తులకై (బ్యూటేన్, పెంటేన్, పెట్రోలు, గ్యాసోలిన్, డీసెస్ ) ఆంశిక స్వేదనం చెయునప్పుడు ప్రోపేన్, బ్యూటేన్ వంటి హైడ్రోకార్బన్లు మొదటగా వేరుచెయ్యడం జరుగుతుంది.
ప్రోపేన్ యొక్క కొన్ని భౌతిక గుణాల పట్టిక[7]
గుణము | విలువల మితి |
విశిష్టగురుత్వం వాయురూపంలో (గాలి=1) | 1.52 |
ద్రవరూపంలో సాంద్రత, వాతావరణ పీడనం వద్ద (1atm) | 580కిలోలు/మీటరు3 |
ఆవిరి వత్తిడి,250C వద్ద | 0.936 MN/m2 |
పరమ స్నిగ్థత | 0.080.centipoises) |
విశిష్ట ఉష్ణం-Cp | 0.39 కెలరిలు/గ్రాం-0C |
విశిష్ట ఉష్ణ నిష్పత్తి, Cp/Cv | 1.2 |
వాయు స్థిరాంకము.R (జౌల్/కిలో0C | 188 |
ఉష్ణ వాహక తత్వం, (W/m0C | 0.017 |
విడుదల అగు దహన ఉష్ణశక్తి, కిలో జౌల్/కిలో | 50340 |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.