![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Terminalia_catappa_%2528fruit%2529.jpg/640px-Terminalia_catappa_%2528fruit%2529.jpg&w=640&q=50)
කොට්ටම්බා
From Wikipedia, the free encyclopedia
කොට්ටම්බා නැමැති ශාකය Terminalia catappa යන විද්යාත්මක නාමයෙන් හදුන්වනු ලබයි. ගිණිකොන ආසියාතික රටවලට දේශීය වූ කොට්ටම්බා ශාකය ගර්ම කලාපීය රටවල් වන පකිස්ථානය, ඉන්දියාව ඇතුළු දකුණු ආසියාතික රටවල ව්යාප්තව ඇත. මෙම ශාකය ශ්රී ලංකාවට මැලේසියාවෙන් හඳුන්වා දී ඇති. කොට්ටම්බා ශාකය පත්ර විශාල වීම , සමාන්තර අතු විහිදීම ආදී ගති ලක්ෂණ හේතුවෙන් සෙවන ලබාදෙන ශාකයක් ලෙස හැඳින්වේ. එක ම ශාකය ගැහැණූ පිරිමි මල් හඳුනා ගත හැකිය. කොට්ටම්බා ගස ලුණු සහිත පසට ඔරොත්තු දෙන ශාකයක් වෙන හෙයින් මුහුදු වෙරළ ආශ්රිතව සිටුවීමට ගත හැකිය. කොට්ටම්බා ගෙඩි කුරුල්ලන් හා වවුලන්ගෙන් ව්යාප්ත වන අතර, ජලය පා වී ගොස් ව්යාප්ත වේ. කොට්ටම්බා ගෙඩි වල ඇති මදය ඉතා ප්රණිත ආහාරයක් ලෙස ආහාරයට ගත හැකිය. තවද ගෙඩි සහ මුල් අදිය ටැනින් සපයන අතර, මුළු ශාකයම ඖෂධීය ගුණාංගවලින් යුක්තය.
කොට්ටම්බා | |
---|---|
![]() | |
කොට්ටම්බා ගෙඩි | |
විද්යාත්මක වර්ගීකරණය | |
රාජධානිය: | Plantae |
ගෝත්රය: | Myrtales |
කුලය: | Combretaceae |
ගණය: | Terminalia |
විශේෂය: | T. catappa |
Synonyms | |
|
විවිධ රෝග පාලනය කරමින් දීර්ඝායුෂ ලබා දෙන්නක් සේ සැළකෙන කොට්ටම්බා විසල් කොළ සහිතව අලංකාර රටාවකට අතු විහිදෙන, ශාකයක් . උදෑසනම පිපෙන පියකරු මල් නිසා ‘පුබුදන්නා ‘ ලෙස හැඳින්වෙනවා. ආසියානු අප්රිකානු ඕස්ට්රේලියානු රටවල් ගණනාවක දක්නට ලැබෙන ශාකය ප්රභේද 80කින් පමණ යුක්තයි. මෙරට බටු හා පෙතන් වශයෙන් ලොකු කුඩා දෙවර්ගයක් ඇති බව සඳහන්. යුරෝපීය රටවල වටිනා ඖෂධිය ආහාරයක් සේ සැලකෙන ආමන්ඩ් ඇටවලට රුවින් ගුණයෙන් කොට්ටන් ඇට සමානවන නිසාදෝ tropical almond, ඉන්දියන් ආමන්ඩ්, මලබාර් ආමන්ඩ්, යනාදි නම්වලින් කොට්ටම්බා හඳුන්වනු ලබනවා. ඉදුණු විට රතු හා කහ පැහැති ගෙඩි දක්නට ලැබෙන අතර පොත්ත අසල ඇති මාංශල කොටස පලතුරක් සේත්, ඝන ඇටය තුළ ඇති දුඹුරු පොත්තකින් වැසුණු සුදු මදය ඇට වර්ගයක් සේත් ආහාරයට ගනු ලබනවා. ඇටයේ පොත්ත හැර බැද කුඩුකර කිතුල් පැණි හා මිශ්රකර අග්ගලා සකසනවා. එය බැදීමෙන් මෙන්ම පිසීමෙන්ද, ආහාරයට ගත හැකි වුවත් වඩාත් ගුණදායක වන්නේ අමුවෙන් ආහාරයට ගැනීමෙනුයි. විටමින් E බහුල B-නියැසින් ප්රෝටීන්, යකඩ සින්ක් මැග්නීසියම් පොටෑසියම් තන්තු අසංතෘප්ත මේද ඇමයිනෝ අම්ල ආදි පෝෂක ගණනාවකින් සපිරි කොට්ටම්බා ප්රතිඔක්සිකාරක හා ප්රතිශක්තිකරණ ගුණවලින්ද පොහොසත්. එහි ඇති සෙලනියම් මැන්ගනිස් හා ෆැවනොයිඩ් සිරුරට හිතකර විශේෂ කාර්යයන් ඉටුකර දෙනවා.