From Wikipedia, the free encyclopedia
Tricijum (iz grčkog tritós »treći«) je pored protijuma i deuterijuma prirodni izotop vodonika. NJegovo atomsko jezgro se ponekad naziva i triton.[1][2]
Hemijski simbol tricijuma je 3H, a pojednostavljeno se može obilježiti sa T. U poređenju sa deuterijumom, pored što ima proton u atomskom jezgru, ne posjeduje jedan, već dva neutrona. Međutim ovo atomsko jezgro je nestabilno i raspada se sa jednim vremenom poluraspada od 12,32 godina po emisiji jednog elektrona u 3He (beta raspad). Takođe tricijum je radioaktivan.[3]
Iako izotopi istog hemijskog elementa imaju jednake fizičke i hemijske osobine, kod vodonika se zbog značajne razlike u težini atomskog jezgra pojavljuju različite fizičke osobine između obične, teške i preteške vode. Tricijum oksid (preteška voda) T2O ima tačku ključanja od 101,51 °C, a temperaturu topljenja iznosi 4,48 °C.
Prirodnim putem tricijum nastaje neutronskim bombardovanjem jezgara atoma azota iz kosmičkog zračenja u gornjim slojevima atmosfere.
Konvekcionalnim strujanjima tricijum dospijeva do zemljine površine kao tricijumvodonik. U čitavoj prirodi postoji možda oko 2 – 3,5 kg tricijuma.
Vještački tricijum se dobija u jezgro-reaktoru. Ovo se odvija:
Između ostalog koristi se u biologiji, hemiji i medicini. Koristi se kao marker (trejser) za markiranje pojedinih supstanci.
Kao sredstvo za osvjetljavanje koristi se mješavina gasovitog Tricijuma i fluorescentnog sredstva u zapečaćenim borosilikat-ampulama. Tricijumovo beta zračenje aktivira unutrašnji sloj kojim je premazana unutrašnja strana ampule i na taj način proizvodi slabo, fluorescentno svjetlo. Ovo „hladno osvjetljenje“ ima teoretski životni vijek od više decenija, a na tržištu ga je moguće naći u više boja, pod nazivom Trejser (Tracer).
Tricijum se takođe koristi kao sredstvo za osvjetljavanje, na primjer na kazaljkama satova, na brojevima satova. Kod proizvodnje i skladištenja većih količina tricijuma, ne smiju se isključiti rizici po zdravlje.
Tricijum je takođe sastavni dio pojedinog atomskog oružja U budućim atomskim elektranama trebala bi da se koristi mješavina deuterijuma i tricijuma kao pogonsko gorivo.
Dokazivanje postojanja tricijuma se vrši pomoću tečnih cintilatora i otvorenih jonizatorskih komora.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.