Farmakologija (grč. φάρμακον - lek, otrov; λόγος - nauka) je grana medicine koja proučava lekove[1], njihove fizičke i hemijske karakteristike[2][3], primenu u lečenju, u farmakoterapiji, kao i metabolizam leka.[4] Slobodno se može reći da se ona bavi uzajamnim dejstvima lekovitih supstanci i živog organizma s osnovnim ciljem da se unapredi lečenje bolesnog čoveka. Pored toga što je značajna za medicinu, značajna je i za farmaciju te predstavlja i jednu od ključnih dodirnih tačaka medicine sa farmacijom. NJenu osnovu čine farmakokinetika koja izučava dejstvo (reakciju) organizma na lek i hemijske promene leka i farmakodinamika koja se bavi delovanjem leka na organizam.

Podela

Farmakologijom kao medicinskom disciplinom se bave farmakolozi. Među njenim poddisciplinama su:

  • klinička farmakologija - uticaj lekova na ljude
  • neuro- i psihofarmakologija (uticaj lekova na ponašanje i funkcionisanje nervnog sistema),
  • farmakogenetika (kliničko testiranje genetskih varijacija koje dovode do različitih reakcija na lekove)
  • farmakogenomika (primena genomičkih tehnologija na otkrivanje novih lekova i dalju karakterizaciju već postojećih)
  • farmakoepidemiologija (proučavanje uticaja lekova na veliki broj ljudi)
  • toksikologija proučavanje štetnih uticaja lekova
  • teoretska farmakologija
  • posologija - doziranje lekova
  • farmakognozija - dobijanje lekova iz biljaka

Poddiscipline su:

Farmakologija nije isto što i farmacija, iako se ova dva termina vrlo često miješaju.

Historija

Prvi put se kao naučna disciplina pominje u 19. vijeku. U početku, farmakologija se isključivo bavila proučavanjem djelovanja uglavnom biljnih ekstrakta. Naime, prvi farmakolozi su se bavili najviše biljnim lijekovima (strihinin, digitalis) od kojih se mnogi i danas koriste. Početkom 20. vijeka dolazi do revolucije u farmakologiji odkrićima koja su imala ogroman značaj. Pojavljuju se novisintetski lijekovi. Paul Ehrlich je odkrio da se neka jedinjenja arsena mogu koristiti u tretmanu sifilisa, Gerhard Domagk odkriva prve antibakterijske lijekove, sulfanomide, potom razvoj penicilina u drugom svjetskom ratu i mnoga drua otkrića. Danas je farmkologija moderna i razvijena nauka, sa velikim brojem poddisciplina, a farmakološka industrija predstavlja jedan od unosnijih poslova.

Reference

Vanjske veze

Wikiwand in your browser!

Seamless Wikipedia browsing. On steroids.

Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.

Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.