![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Flag_of_Vatican_City_%25282023%25E2%2580%2593present%2529.svg/langsd-640px-Flag_of_Vatican_City_%25282023%25E2%2580%2593present%2529.svg.png&w=640&q=50)
ويٽيڪن سٽي
From Wikipedia, the free encyclopedia
ويٽيڪن سٽي (Vatican City: لاطيني ٻولي: Status Civitatis Vaticanae) اٽلي جي شهر روم ۾ واقع هڪ خودمختيار رياست آهي.[12] رياست تقريبن چئني طرفن کان ديوران سان گھريل آهي جنهن جو ڪل رقبو 49 هيڪٽر آهي ۽ هي دنيا جي سڀ کان ننڍي خودمختيار رياست چورائيندي آهي.[13] اهو پڻ دنيا ۾ ٻيو نمبر گهٽ آبادي وارو راڄڌاني آهي. [14] جيئن ته هولي سي پاران سنڀاليو ويندو آهي، ويٽيڪن سٽي رياست هڪ مذهبي يا مقدس-بادشاهي رياست آهي جنهن تي پوپ جي حڪومت آهي، جيڪو روم جو بشپ ۽ ڪيٿولڪ چرچ جو سربراهه آهي. [15] [16] اعليٰ ترين رياستي عملدار تمام ڪيٿولڪ پادري مختلف اصلن جا آهن.
ويٽيڪن سٽي رياست
| |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
ترانو: Inno e Marcia Pontificale (Italian) "Pontifical Anthem and March" | |||||
![]() | |||||
گادي جو هنڌ | ويٽيڪن سٽي (شهر-رياست) 41°54.2′N 12°27.2′E | ||||
دفتري ٻوليون | اطالوي[1][2]}} | ||||
قومي ٻولي | اطالوي (ڊي فيڪٽو)[lower-alpha 1] | ||||
مذهب | ڪيٿولڪ عيسائيت (رياستي مذهب) | ||||
مقامي آبادي | ڪو به نه (ڊي جيور)[4] Vatican (de facto) | ||||
حڪومت | وحداني مذهبي ڪيٿولڪ اختياري مطلق بادشاهت[5][6][7][8] | ||||
• Sovereign entity |
Holy See | ||||
• پوپ |
موجوده پوپ | ||||
• سيڪريٽري آف اسٽيٽ |
پيٽرو پارولين | ||||
• گورنريٽ جو صدر |
فرننڊو ورجيز الزاگا | ||||
مقننه | پونٽيفيڪل ڪميشن[lower-alpha 2] | ||||
آزادي فرينڪس ۽ اٽلي جي سلطنت کان | |||||
• پيپن جو عطيو |
754 (1270 سال اڳ) | ||||
• ليٽيرن معاهدو |
11 فيبروري 1929 | ||||
پکيڙ | |||||
• جملي |
[اوزا تبديل: invalid number] (195th) | ||||
آبادي | |||||
• 2023 اندازو |
764[11] (234th) | ||||
• گھاٽائي |
1٬559 /km2 (4٬037.8 /sq mi) (2nd) | ||||
جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد ) | 2021 لڳ ڀڳ | ||||
• ڪل |
14,859,970 يورو | ||||
• في سيڪڙو |
19,450.22 يورو |
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثو | |
---|---|
![]() Vatican City | |
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثو | Cultural: i, ii, iv, vi |
حوالو | 286 |
داخلا | 1984 (8th سيشن) |
49 هيڪٽرن (121 ايڪڙ) جي ايراضيءَ سان ۽ 2023 جي آدمشماري اٽڪل 764 آهي، اها ايراضي ۽ آبادي جي لحاظ کان دنيا جي سڀ کان ننڍي رياست آهي. اهو پڻ دنيا ۾ ٻيو نمبر گهٽ آبادي وارو راڄڌاني آهي.
رياست کي 1929ء ۾ قائم ڪيو ويو ۽ رياست جو سربراهه پاپائي روم هوندو آهي، ۽ هتي ئي پاپائي روم جي رهائش گاهه اپوسٽالڪ محل ۽ رومي ڪريا (پاپائيت) واقع آهن. ويٽيڪن سٽي کي بلاشبه ڪيٿولڪ عيسائين جو مذهبي دارالخلافو چئي سگھجي ٿو.
اويگنون پاپيسي (1309-1377) کان پوءِ پوپ بنيادي طور تي اپوسٽولڪ محل ۾ رھيا آھن جيڪو ھاڻي ويٽيڪن سٽي آھي، جيتوڻيڪ ڪڏھن ڪڏھن روم يا ٻي جاءِ تي ڪوئرينل محل ۾ رھندو ھو. هولي سي تاريخن جي شروعات عيسائيت ڏانهن آهي ۽ ڪيٿولڪ چرچ جو پرنسپل ايپي اسڪوپل ڏس آهي، جنهن ۾ 2018 تائين لاطيني چرچ ۽ 23 مشرقي ڪيٿولڪ گرجا گھرن ۾ دنيا ۾ تقريبن 1.329 بلين بپتسما ڏيندڙ ڪيٿولڪ آهن.[17] ٻئي طرف ويٽيڪن سٽي جي آزاد رياست، 11 فيبروري 1929 تي هولي سي ۽ اٽلي جي وچ ۾ لاتيرن معاهدي ذريعي وجود ۾ آئي، جنهن ان کي هڪ نئين تخليق جي طور تي چيو، نه ته وڏين وڏين پوپل رياستن ( 756-1870)، جيڪو اڳ ۾ مرڪزي اٽلي جو گهڻو حصو شامل هو. ويٽيڪن سٽي مذهبي ۽ ثقافتي ماڳن تي مشتمل آهي جهڙوڪ سينٽ پيٽر بيسليڪا، سيسٽين چپل، ويٽيڪن اپوسٽولڪ لائبريري، ۽ ويٽيڪن ميوزيم. انهن ۾ دنيا جي سڀ کان مشهور پينٽنگس ۽ مجسما شامل آهن. ويٽيڪن سٽي جي منفرد معيشت کي مالي طور تي مدد ڪئي وئي آهي ڪيٿولڪ مومنن جي عطيا، پوسٽ اسٽيمپ ۽ يادگارن جي وڪري، عجائب گهرن ۾ داخلا جي فيس، ۽ اشاعتن جي وڪرو جي ذريعي. ويٽيڪن سٽي ۾ ڪوبه ٽيڪس نه آهي، ۽ شيون ڊيوٽي آزاد آهن.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Flag_of_Vatican_City_%282001%E2%80%932023%29.svg/320px-Flag_of_Vatican_City_%282001%E2%80%932023%29.svg.png)