پنجاب پاکستان دا اک شہر From Wikipedia, the free encyclopedia
سرگودھے دی تریخ
سرگودھا شہر دی بنیاد اک انگریز خاتون لیڈی ٹروپر نے 1903 وچ رکھی سرگودھا شہر پاکستان دا پہلا شہر اے جس نوں ماسٹر پلان دے تحت آباد کيتا گیا اس دے بعد فیصل آباد تے اسلام آباد دو شہر ہور ماسٹر پلان دے تحت آباد ہوے : 1860 دی گل اے جتھے اج کل گول مسجد اے اوتھے اک تالاب ہُندا سی ، تے تالاب نوں فارسی بولی وچ سر کہندے نيں . اس گول تالاب دا مالک اک ہندو سادھو سی جس دا ناں گودھا سی اس وجہ توں اس نوآباد شہر دا ناں سرگودھا رکھیا گیا.پاکستان بننے دے بعد وی اس جگہ نوں گول کھوہ کہیا جاندا رہیا . اپنی جغرافیائی اہمیت دے پیش_نظر بہت جلد آبادی ودھدتی گئی. ايسے اہمیت نوں مدنظر رکھدے ہوۓ انگریز حکومت نے ایتھے اُتے اک عسکری سطح دا ایئر پورٹ بنایا اک فوجی چھاؤنی تعمیر دی 1949 وچ اایہنوں تحصیل دا درجا دتا گیا ۔ سرگودھا ترقی کردے کردے بعد وچ ضلع تے فیر ڈویژنل ہیڈ کوارٹر بݨ گیا ۔ تقسیم پاکستان دے وقت قانون ساز اسمبلی دی اک نشست سی جیہڑی مسلم لیگ دے امیدوار نواب سر محمد حیات قریشی نے جیندی تقسیم دے وقت ایہ علاقہ مسلم لیگ دا گڑھ تصور کيتا جاندا سی 1946 دے انتخابات وچ باباۓ قوم نے 2 دفعہ سرگودھا دا دورہ کيتا :
اہل سرگودھا دی آمدنی دا زیادہ انحصار زرعی پیداوار اُتے اے کنو . سنگترا مسمی فروٹر بلڈ مالٹا ریڈ بلڈ مالٹا تے گریپ فروٹ دی پیداوار وچ دنیا وچ پہلے نمبر اُتے اے چاول دی پیداوار وچ 11واں جدوں کہ گنے دی پیداوار وچ دنیا وچ اٹھويں نمبر اُتے نے.ہور زرعی اجناس وچ گندم چنا جو باجرہ مکئی سبزیاں امرود جامن آم وی بکثرت اگاۓ جاندے نيں مچھلی فارم گاۓ بکریاں تے بھینساں دے فارم دے علاوہ کبوتر تے موراں دی افزائش نسل دے لئی وکھ فارم نيں دو انڈسٹریل ایریا نيں سلانوالی وچ لکڑی دا بہت عمدہ کم ہُندا اے جسنوں نہ صرف پاکستان بلکہ پوری دنیا وچ قدر دی نگاہ توں دیکھیا جاندا اے اپنی زرعی پیداوار دی وجہ توں سرگودھا نوں کیلی فورنیا آف پاکستان کہیا جاندا نے میڈیا دی دنیا وچ سرگودھا توں 9 مقامی اخبار 3 قومی اخبار 2 ریڈیو چینل 93 تے ایف ایم 96 تن ٹی وی چینل انڈس نیوز دھوم ٹی وی تے رائل نیوز 5 ماہنامہ رسالے ہور 10 پرائیویٹ ریڈیو چینل وی کم کردے نيں تعلیمی میدان وچ اک یونیورسٹی 1 میڈیکل کالج 1 لاء کالج 1 ٹیوٹا کالج اک ٹیکنیکل انسٹیٹیوٹ تے عمومی تعلیم دے لئی 16 کالج 5 کامرس کالج اک پی ایف کالج 31 توں ودھ پبلک کالج دارارقم سکول اینڈ کالج دا ہیڈ کوارٹر اے اقوام متحدہ دی رپورٹ دے مطابق پاکستان وچ شرح خواندگی 30 فیصد جدوں کہ سرگودھا دا لٹریسی ریٹ 80 فیصد دے نیڑے پہنچ چکيا اے صحت دے میدان وچ وی اللہ دے فضل توں کسی توں پِچھے نئيں نيں سینکڑاں سرکاری تے غیر سرکاری ہسپتال 2 ٹراما سنٹر شوکت خانم تے آغا خان دے کولیکشن سنٹر وی کم کر رہے نيں.
شہر دی وڈی خوبصورتی ایہ اے کہ بازاراں وچ ہر چیز دے بازار وکھ وکھ نيں مثلا کپڑے کتاباں جوندے برتن زیورات رنگ روغن لکڑی سبزی فروٹ تے لوہے دے سامان دی مارکیٹاں وکھ وکھ نيں . دینی تعلیم دے لئی بےشمار مدارس موجود نيں پاک فوج دی اک چھاؤنی اک ٹریننگ سنٹر اک ریماؤنٹ ڈپو پی ایف دا عالمی شہرت یافتہ مصحف میر ویہہ کرکٹ دا اک انٹر نیشنل سٹیڈیم وی موجود اے اہل_سرگودھا نوں ایہ اعزاز وی حاصل اے کہ 1965 دی جنگ وچ دشمن دی فضائیہ دے حملےآں وچ افواج پاکستان دا نال دینے اُتے نشان استقلال تے صدارتی ایوارڈ توں نوازیا گیا پاکستان وچ ایہ اعزاز سرگودھا سیالکوٹ تے لاہور دے علاوہ کسی شہر نوں حاصل نئيں . 1965 دی پاک بھارت جنگ وچ شاندار کردار تے پاک فوج نال محبت دا اک انداز ایہ وی اے کہ چوکاں دے اکثر ناں عسکری نيں جداں شاہین چوک غوری چوک بم چوک ٹینک چوک تے توپ چوک وغیرہ. راشد منہاس نشان حیدر دا آبائی وطن وی سرگودھا اے کرنل غلام حسین نشان جرات جو 65 دی جنگ وچ نماز پڑھدے ہوۓ شہید ہوے سن اس دے علاوہ 65 دی جنگ دے ہیرو سرفراز رفیقی ایم ایم عالم دا تعلق وی سرگودھا توں سی دنیا دا خوفناک جرنیل جس دی قابلیت نوں پوری دنیا دے عسکری ماہرین تسلیم کردے نيں یعنی جنرل حمید گل دا تعلق وی سرگودھا توں اے 65 دی جنگ وچ دنیا دا حیرت انگیز معرکہ جس وچ پاکستان دے اک ہويا باز نے صرف 34 سیکنڈ وچ انڈیا دے 5 جہازاں نوں ٹکڑےآں تے شعلاں وچ تبدیل کیہ اوہ تاریخی معرکہ وی سرگودھا دی سرزمین اُتے لڑیا گیا روس افغان وار دے اہم کردار جنرل غلام محمد کنڈان دا تعلق وی سرگودھا توں ضلع سرگودھا وچ 6 تحصیلاں 59 ٹاؤن کمیٹی 161 یونین کونسلیاں نيں. ضلع سرگودھا دی آبادی 1998 دی مردم شماری دے مطابق 2665979 جدوں کہ شہر سرگودھا دی آبادی 458440 افراد پہ مشتمل اے آبادی دے لحاظ توں پاکستان دا 11واں وڈا شہر اے جو کہ فیصل آباد توں 94 لاہور توں 172 جدوں کہ موٹر وے توں 48 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع اے . کل رقبہ 5884 مربع کلومیٹر اے . دریاۓ جہلم تے چناب دے درمیان اک خوبصورت شہر اے اک چھوٹا جہا پہاڑی سلسلہ کرانہ بار جو اپنے کرش دے معیار دی وجہ توں پنجاب بھر وچ مشہور اے 90% لوکاں دی بولی پنجابی 10% اردو جدوں کہ ہندکو پشتو پوٹھوہاری کشمیری سرائیکی بولنے والے وی موجود نيں ایتھے اُتے اک زرعی کالج تے بہترین نہری نظام اے . ضلع وچ قومی اسمبلی دی 5 تے صوبائی اسمبلی دی 10 نشستاں نيں. موٹر وے دی 5 انٹر چینجز ضلع بھر نوں لنک کردیاں نيں.
سرگودھا دی چند اہم شخصیتاں .
ملنگی
اصل ناں احمد خان سی انگریز حکومت وچ حریت پسنداں دی قیادت دی تے لگاتار 26 سال تک انگریز حکومت دا امن حرام کیتے رکھیا آپ دا ایہ نعرہ بہت مشہور ہويا سی کہ "دن ناں راج فرنگی دا تے رات ناں راج ملنگی دا"
مفتی محمد شفیع صاحب سراج العلوم
آپ سرگودھا دی سرزمین اُتے آزاد وطن تے مسلم لیگ دی پہلی آواز سن انتہائی نڈر تے بیباک راہنما سن
خواجہ ضیاءالدین سیالوی
آپ دی انگریز حکومت کیتی مخالفت تے آزادی دی جدوجہد تریخ دا اک سنہرا باب اے آپ انگریز دے باغی تصور کیتے جاندے سن آپ نے تحریک ترک موالات تحریک خلافت وچ بھر پور کردار ادا کيتا
خواجہ قمرالدین سیالوی
آپ نے تحریک پاکستان وچ بہت اہم کردار ادا کیہ تسيں مسلم لیگ دے صوبائی راہنما سن آپ نے آزادی دے بعد تحریک ختم نبوت تحریک نظام مصطفیٰ وچ قائدانہ کردار ادا کيتا
ملک فیروز خان نون. سن
آپ اپنے دور دے انتہائی اعلیٰ تعلیم یافتہ سن انگریز وائسراۓ لارڈ ماؤنٹ بیٹن آپ دے تدبر تے سیاست دا معترف سی آپ متحدہ ہندوستان دے آخری وزیر دفاع سن آزادی دے کچھ عرصہ بعد آپ پاکستان دے صدر وی رہے
ملک خضر حیات ٹوانہ
آپ مشہور کانگریسی لیڈر سن آپ متحدہ پنجاب دے آخری وزیر اعلیٰ سن
سر نواب محمد حیات قریشی .
آپ تحریک پاکستان دے اہم رہنما سن آپ دی انتھک محنت توں شاہپور خوشاب تے سرگودھا وچ مسلم لیگ نوں پذیرائی ملی.
محمد حسین مرولوی .
آپ سیال شریف دے مرید تے خلیفہ سن آپ نے پنڈ پنڈ فیر کر مسلم لیگ دے لئی راہ ہموار کی.
مولانا ظہور حسین بگوی.
آپ خواجہ ضیاءالدین سیالوی دے نامور خلیفہ سن آپ اپنے دور وچ انگریز حکومت دے باغی کہلاندے سن آپ نے آزادی دے لئی پورے ہندوستان دا دورہ کيتا.
مولانا نقشبند صاحب.
آپ مولانا اشرف علی تھانوی دے خلیفہ سن آپ دی محنت توں شاہپور دے علاقے وچ قائد اعظم محمد علی جناح دے جلسے دا کامیاب انعقاد ممکن ہويا.
ہور نامور شخصیتاں.
پیر امیر محمد بھیروی. مولانا محمد حسین نیلوی . پیر کرم شاہ صاحب ازھری. ڈاکٹر انوار احمد بگوی. سید حامد علی شاہ . مولانا ثناءاللہ امرتسری: علامہ عطاءاللہ بندیالوی. مولانا عبدالشکور ترمذی. مولانا اکرم طوفانی. سید سبطین نقوی.
نامور شاعر :
احمد ندیم قاسمی وسعی ساہ
ڈاکٹر وزیر آغا. ریاض احمد شاد . شاکر کنڈان. محمد حیات بھٹی. غلام محمد درد. قاسم شاہ. افضل عاجز. تے ھارون الرشید تبسم وغیرہ.
کھیل تے کھلاڑی.
کرکٹ مین محمد حفیظ اعزاز چیمہ تے رانا نوید الحسن.
سائنس اینڈ ٹیکنالوجی.
ڈاکٹر لمعات احمد بگوی. ڈاکٹر عطاء الرحمان. ڈاکٹر شاہد اقبال.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.