From Wikipedia, the free encyclopedia
پہلی بلقان لڑائی بلقان لیگ (سربیا، بلغاریہ، مونٹی نیگرو تے یونان) تے سلطنت عثمانیہ دے وشکار اکتوبر 1912 توں مئی 1913 دے وشکار ہوئی۔ ایدے وچ سلطنت عثمانیہ کولوں اوہدے یورپی تھاں کھوہ لۓ گۓ۔ عثمانی کھوۓ گۓ تھانواں وچوں اک نواں دیس البانیا بندا اے۔
عثمانی زیر اقتدار رومیلیا ( مشرقی رومیلیا ، تھریس تے میسیڈونیا ) دے صوبےآں دے لئی اپنی حریف خواہشات اُتے بلقان ریاستاں وچ کشیدگی کسی حد تک کم ہوگئی جو عظیم طاقتاں دی 19 ويں صدی دے وسط وچ مداخلت دا مقصد سی ، جس دا مقصد دوناں نوں ہور مکمل تحفظ فراہم کرنا سی۔ صوبےآں دی عیسائی اکثریت دے نال نال جمود نوں برقرار رکھنے دے لئی۔ 1867 تک ، سربیا تے مونٹی نیگرو دونے نے اپنی آزادی حاصل کرلئی سی ، جس دی تصدیق برلن دے معاہدے (1878) نے کيتی سی ۔ جولائی 1908 وچ ینگ ترک انقلاب دے بعد عثمانی حکمرانی دے عملی ہونے دا سوال دوبارہ پیدا ہويا ، جس نے سلطنت عثمانی سلطنت نوں معطل آئین دی بحالی اُتے مجبور کيتا۔
بوسنیا تے ہرزیگووینا اُتے قبضہ کرنے دے لئی سربیا دی امنگاں نوں بوسنیا دے بحران نے ناکام بنا دتا ، جس دے نتیجے وچ اکتوبر 1908 وچ آسٹریا نے اس صوبے نوں الحاق کرلیا۔ اس دے بعد سرباں نے جنوب وچ اپنی توسیع پسندی دی ہدایت کيتی۔ الحاق دے بعد ، ینگ ترکاں نے بوسنیا دی مسلم آبادی نوں سلطنت عثمانیہ ہجرت اُتے راغب کرنے دی کوشش کيتی۔ ایہ پیش کش قبول کرنے والے افراد نوں عثمانی حکام نے شمالی مقدونیہ دے ضلعے وچ چند مسلماناں دے نال دوبارہ آباد کيتا۔ ایہ تجربہ تباہ کن ثابت ہويا جدوں تارکین وطن آسانی توں البانی مسلماناں دی موجودہ آبادی دے نال متحد ہوئے تے 1911 البانی بغاوتاں تے 1912 دے موسم بہار وچ البانی بغاوت دے سلسلے وچ حصہ لیا۔ کچھ البانی سرکاری فوجیاں نے اپنا رخ بدلا۔
مئی 1912 وچ ، البانوی حمیدی انقلابی ، جو سلطان عبدالحمید دوم نوں دوبارہ اقتدار اُتے بحال کرنا چاہندے سن ، انہاں نے ینگ ترک افواج نوں اسکوپے [13] کڈ دتا تے جنوب اُتے منسٹیر (اب بیتولا ) دی طرف دباؤ ڈالیا ، تے ینگ ترکاں نوں وڈی حد تک موثر خود مختاری دینے اُتے مجبور کيتا۔ جون 1912 وچ خطے۔ [14] سربیا ، جس نے البانی کیتھولک تے حمیدیان باغیاں نوں مسلح کرنے وچ مدد فراہم کيتی سی تے کچھ سرکردہ رہنماواں نوں خفیہ ایجنٹ بھیجے سن ، نے اس بغاوت نوں جنگ دا بہانہ بنا لیا۔ [15] سربیا ، مانٹینیگرو ، یونان تے بلغاریہ وچ عثمانی سلطنت دے خلاف 1912 وچ البانوی بغاوت دے شروع ہونے توں پہلے ہی ممکنہ فوجی کارروائیاں دے بارے وچ گل گل ہوئی سی تے 7 مارچ نوں سربیا تے مونٹینیگرو دے وچکار باضابطہ معاہدہ طے پایا سی۔ [16] 18 اکتوبر 1912 نوں ، سربیا دے شاہ پیٹر اول نے اک اعلان 'سربیا دے عوام دے لئی' جاری کيتا ، جو سربیا دے نال نال سربیا دے نال وی البانیائیاں دی حمایت کردا نظر آیا:
ترک حکومتاں نے اپنے شہریاں توں متعلق اپنے فرائض وچ کوئی دلچسپی نئيں ظاہر کیتی تے تمام شکایات تے تجاویز اُتے بہرا کان دتا۔ معاملات اِنّے ہتھ توں نکل گئے کہ کوئی وی یوروپ وچ ترکی دی صورتحال توں مطمئن نئيں سی۔ ایہ سرباں ، یونانیاں تے البانیاں دے لئی وی ناقابل برداشت ہوگیا۔ خدا دے فضل توں ، لہذا ميں نے اپنی بہادر فوج نوں حکم دتا اے کہ اوہ اپنے بھائیاں نوں آزاد کروانے تے بہتر مستقبل نوں یقینی بنانے دے لئی جنگ عظیم وچ شامل ہوئے۔ اولڈ سربیا وچ ، میری فوج نہ صرف عیسائی سرباں نال ملاقات کرے گی ، بلکہ انہاں مسلمان سرباں توں وی ملاقات کرن گے ، جو ساڈے لئے اِنّے ہی پیتارے نيں ، تے انہاں دے علاوہ ، عیسائی تے مسلم البانیائیاں اُتے وی جنہاں توں تیرہ صدیاں توں ساڈی عوام خوشی تے غم ونڈ رہے نيں۔ حالے. انہاں سب دے لئی اسيں آزادی ، بھائی چارے تے مساوات لاندے نيں۔
اتحادیاں دی تلاش وچ سربیا بلغاریہ دے نال معاہدے اُتے گل گل دے لئی تیار سی۔ [17] اس معاہدے وچ ایہ گل فراہم کيتی گئی سی کہ عثمانیاں دے خلاف فتح دی صورت وچ ، بلغاریہ نوں کریو پالنکا – اوہریڈ لائن دے جنوب وچ تمام مقدونیہ حاصل ہوئے گا۔ سربیا دی توسیع بلغاریہ نے شار پہاڑاں ( کوسوو ) دے شمال وچ ہونے دی حیثیت توں قبول کيتی سی۔ اس مداخلت کرنے والے علاقے اُتے "متنازعہ" ہونے اُتے اتفاق کيتا گیا سی تے سلطنت عثمانیہ دے خلاف کامیاب جنگ کيتی صورت وچ روس دے زار دے ذریعہ ثالثی کيتی جائے گی۔ [18] جنگ دے دوران ، ایہ گل واضح ہوگئی کہ البانی باشندے سربیا نوں آزاد خیال نئيں کردے سن ، جداں کہ شاہ پیٹر اول نے تجویز کيتا سی ، تے سربیا دی افواج البانویاں دے نال اس دے حسن سلوک دے اعلان اُتے عمل کرنے وچ ناکام رہیاں نيں۔
مشرقی رومیلیا دے نال اتحاد دی کامیاب بغاوت دے بعد ، [19] بلغاریہ نے ایہ خواب دیکھنا شروع کيتا کہ اس دی قومی یکجہتی دا احساس ہوئے گا۔ اس مقصد دے لئی ، اس نے اک وڈی فوج تیار کيتی تے اس دی شناخت "بلقان دا پروشیا " دے طور اُتے کيتی گئی۔ [20] اُتے ، بلغاریہ تنہا عثمانیاں دے خلاف جنگ نئيں جیت سکدا سی۔
یونان وچ ، ہیلینک آرمی دے افسران نے اگست 1909 دے گوڈی بغاوت وچ بغاوت کيتی سی تے الیفٹیریوس وینزیلوس دے ماتحت اک ترقی پسند حکومت کیتی تقرری حاصل کيتی سی ، جس دی انہاں نوں امید سی کہ یونان دے حق وچ کریٹ سوال حل ہوجائے گا۔وہ عثمانیاں دے ذریعہ گریکو ترک جنگ (1897) وچ اپنی شکست نوں وی پلٹنا چاہندے سن ۔ اس مقصد دے لئی اک فرانسیسی فوجی مشن دی سربراہی وچ ہنگامی فوجی تنظیم نو دا آغاز کيتا گیا سی ، لیکن اس دے کم نوں بلقان وچ جنگ دے پھوٹ پڑنے توں روک دتا گیا۔ یونان نوں بلقان لیگ وچ شامل ہونے دی راہنمائی کرنے والے مباحثاں وچ ، بلغاریہ نے سربیا دے نال مقدونیہ توں متعلق معاہدے دے برخلاف ، علاقائی فائدے دی تقسیم دے بارے وچ کِسے وی معاہدے توں وابستہ ہونے توں انکار کردتا۔ بلغاریہ دی سفارتی پالیسی سربیا نوں اک ایداں دے معاہدے اُتے مجبور کرنا سی جس نے میسیڈونیا تک اس دی رسائی نوں محدود کردتا [21] لیکن نال ہی یونان دے نال ایداں دے کسی معاہدے توں انکار کردتا۔ بلغاریہ دا خیال سی کہ یونانیاں دے ایسا کرنے توں پہلے اس دی فوج ایجین مقدونیہ دے اہم حصے تے سیلونیکا ( تھیسالونیکی ) دے اہم بندرگاہ شہر اُتے قبضہ کر لے گی۔
1911 وچ ، اٹلی نے طرابلس اُتے حملہ کيتا سی ، جو ہن لیبیا وچ سی ، جس دے فوری بعد بحیرہ ایجیئن وچ ڈوڈیکانی جزیرے اُتے قبضہ کيتا گیا سی۔ سلطنت عثمانیہ اُتے اٹلی دی فیصلہ کن فوجی فتوحات تے 1912 دے کامیاب البانی بغاوت نے بلقان ریاستاں نوں ایہ تصور کرنے دی ترغیب دتی کہ اوہ عثمانیاں دے خلاف جنگ جیت سکدے نيں۔ 1912 دے موسم بہار تے موسم گرما تک ، متعدد عیسائی بلقان اقوام نے فوجی اتحاد دا نیٹ ورک بنا لیا سی ، جو بلقان لیگ دے ناں توں جانیا جاندا سی۔
عظیم طاقتاں ، خاص طور اُتے فرانس تے آسٹریا ہنگری نے ، بالکان لیگ نوں جنگ وچ جانے توں روکنے دی ناکام کوشش کردے ہوئے اتحاد دی تشکیل اُتے رد عمل ظاہر کيتا۔ ستمبر دے آخر وچ ، لیگ تے عثمانی سلطنت دونے نے اپنی فوجاں نوں متحرک کردتا۔ مونٹی نیگرو 25 ستمبر ( پرانی طرز ) / 8 اکتوبر نوں جنگ دا اعلان کرنے والا پہلا شخص سی۔ عثمانی پورٹی نوں 13 اکتوبر نوں ناممکن الٹی میٹم جاری کرنے دے بعد ، بلغاریہ ، سربیا تے یونان نے 17 اکتوبر نوں عثمانیاں دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ جنگ دے اعلانات نے جنگ دے نمائندےآں دی اک وڈی تعداد نوں راغب کيتا۔ نومبر 1912 وچ دنیا دے 200 توں 300 صحافیاں نے بلقان وچ جنگ دا احاطہ کيتا ۔ [22]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.