From Wikipedia, the free encyclopedia
![]() ![]() Dresda (Dresden an alman) a l’é na sita dla Gërmania ëd 543.825 abitant (31/12/2015). ClimaLa sità a l'ha 'n clima doss, mersì a le colin-e dantorn e ai vàire lagh e baciass. ConomìaLa sità as treuva davzin a d'amportante arserve ëd lignite e a l'é piassà arlongh ëd bon-e vie ëd comunicassion, lòn ch'a l'ha cissà l'atività comersial e andustrial: chìmica, eletrotécnica, mecànica ëd precision (utiss për la fotografìa e l'òtica), andustria dla siràmica, dël véder, dël vestiari e dl'alimentassion. ColturaA Dresda a-i é n'università fondà dël 1828 e vàire anstitussion d'anstrussion sientìfica e artìstica. Stòria e dësvlup sitadinIj prim ansediament anté che al di d'ancheuj a-i é la sità ëd Dresda a armonto a l'àuta età 'd mes (sécol ch'a fa X), cand dle partìe ëd pëscador ëslav a l'han tirà su ij sò vilage an sla riva drita dl'Elba: un ëd si vilage as ciamava Dresdany.
Apress, ël margravi Dietrich ëd Meissen (1195-1221) a l'ha fondà na sitadin-a, Alstadt, an sla riva gàucia dl'Elba, pròpe an facia dël vilage slav, che antlora a l'han dilo Neustadt.
Ma già ant un papé dël 1216, le doe località a comparisso unìe, con ël nòm ëd Dresda. Për soa bon-a posission e sò clima e mersì al lest dësvlup dj'atività d'estrassion e ëd comersi ant l'Erzgebirge, Dresda a l'ha tòst pijà na posission ëd prim pian antra le sità sàsson, tant che Enrich l'Avosà ëd Wettin, margravi ëd Meissen, a l'ha sernula tanme capital ant ël 1270. Mòrt-ie Enrich, Dresda a l'é stàita ocupà dai re ëd Boemia, peui dal margravi ëd Brandeborgh. Dël 1539 la sità a l'ha aderì ëd fassion ofissial a l'Arforma. Dël 1685 un feu a l'ha torna bolversà la sità; apress, Wolf Caspar von Klengel a l'ha elaborà ël prim proget për na neuva sistemassion dl'abità an sla riva drita dl'Elba, proget realisà ant j'agn a ven-e.
Dal sènter d'ës setor a partìa na stra prinsipal (Hauptstrasse) ch'a së slargava viaman, an ësbocand a l'autëssa dël pont ch'a mnava a la riva gàucia.
Na sconda via (Königstrasse) a rivava fin-a al Palass giaponèis, n'edifissi a quatr ale dovù a j'architet Matthäus Daniel Pöppelmann e Zacharias Longuelune, destinà a archeuje le pressiose colession ëd porslan-e.
An fila arlongh la riva opòsta dël fium, conforma a l'esempi dël Canal Grand ëd Venessia, as trovavo j'edifissi pì elegant, dont l'ansidit Zwinger. Con soa longa stòria ëd capital e residensa real dij Re dla Sassònia, Dresda a l'é vnùita un dij sènter artìstich e culturaj pì important d'Euròpa. La sità a l'é tristement conossùa per avèj patì un dij pì terribij bombardament ëd la stòria dl'umanità, ij 14 ëd fërvé dël 1945, ant la Sconda Guèra Mondial. A së stima ch'a-i sio stàje tra ij 65.000 e ij 135.000 mòrt. L'antregh sènter ëd la sità a l'é andàit brusà e ëdcò dj'àutri quarté a son stàit devastà. Ël bombardament a l'è stàit vivament contestà përchè Dresda, sità arnomà për soe blësse artìstiche, a l'avìa gnun-e installassion militar e a l'era nen n'obietiv stratégich tal da scusé n'assion violenta parèj. |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.