Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Dyspersyjność[1], stopień dyspersyjności[2], wskaźnik dyspersyjności, współczynnik dyspersyjności[uwaga 1] – statystyczny rozrzut masy cząsteczek polimeru.
W odróżnieniu od związków niskocząsteczkowych – mających jedną, ściśle określoną masę cząsteczkową – polimery są zazwyczaj populacjami cząsteczek o różnej masie. Wynika to ze stochastycznego charakteru reakcji polimeryzacji. Reakcje te przebiegają różnie, zależnie od ich warunków i mechanizmu, co powoduje, że populacje polimerów posiadają losowy rozrzut mas cząsteczkowych. Dyspersyjność ma generalnie negatywny wpływ na własności użytkowe polimerów i dlatego dąży się do jej ograniczania.
Dyspersyjność masy molowej (ĐM) jest zdefiniowana jako stosunek średniej wagowo masy cząsteczkowej (Mw) do średniej liczbowo masy cząsteczkowej (Mn)[1][3] danego polimeru:
Im większe ĐM, tym większy rozrzut mas. Gdy ĐM = 1, to masa cząsteczkowa wszystkich cząsteczek polimeru jest jednakowa – co jednak w przypadku polimerów syntetycznych nie ma nigdy miejsca. Najmniejsze ĐM (rzędu 1,05) udaje się osiągać w polimeryzacji żyjącej. Dla ogromnej większości polimerów syntetycznych wytwarzanych przemysłowo wskaźnik ten zawiera się w zakresie od 1,5 do 2. Takie wartości wskazują, że reakcja polimeryzacji przebiegała w typowy dla niej sposób. Gdy wskaźnik jest powyżej 2, wskazuje to na nietypowe lub nadmierne zakłócenia polimeryzacji, które należy wyeliminować.
W chemii polimerów poza dyspersyjnością masy molowej polimeru stosuje się też pojęcie dyspersyjności stopnia polimeryzacji, czyli stosunku średniego masowo stopnia polimeryzacji Xw do średniego liczbowo stopnia polimeryzacji Xn[3]:
Ogólne pojęcie „dyspersyjność” (Đ) stosuje się, gdy ĐM = ĐX = Đ. Ma to miejsce dla homopolimerów i kopolimerów naprzemiennych na tyle dużych, że można zaniedbać różnice w budowie grup końcowych[3].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.