Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Polonia we Włoszech - Polacy oraz Włosi pochodzenia polskiego mieszkający we Włoszech.
Miasta o największej koncentracji Polaków we Włoszech to: Rzym (12 405), Neapol (1 327), Bolonia (1 131) i Mediolan (1 053)[1].
Włochy są na piątym miejscu pod względem wielkości Polonii na świecie. Szacuje się, że we Włoszech mieszka 97,062 osób pochodzenia polskiego (2016)[1].
Według raportu „Polacy we Włoszech" przygotowanego przez Ambasadę RP we Włoszech oraz Centrum Studiów i Badań IDOS z 2017, aż 70%[2] polskich obywateli we Włoszech ma trudności z językiem włoskim.
Początek polsko-włoskich stosunków datuje się na XII w. kiedy to pierwsi Polacy rozpoczęli studia na włoskich uniwersytetach (Bolonia, Padwa, Rzym)[3]. Polacy niejednokrotnie zostawali także rektorami włoskich uniwersytetów, np. Mikołaj z Polski (rektor uniwersytetu w Padwie), Jan Polak (rektor uniwersytetu w Bolonii)[3]. Na włoskich uniwersytetach studiowało także wielu późniejszych dostojników i uczonych, m.in. Mikołaj Kopernik czy Jan Zamoyski, a także wielu poetów i artystów, m.in. Jan Andrzej Morsztyn czy Jan Kochanowski[3].
W 1578 powstał w Rzymie pierwszy polski kościół - Kościół św. Stanisława[4]. Inicjatorem i i fundatorem kościoła był kardynał Stanisław Hozjusz[4], a samo miejsce zostało podarowane kardynałowi przez papieża Grzegorza XIII[4]. Ofiarodawcami na rzecz kościoła byli m.in. królowa Anna Jagiellonka i Stefan Batory[4]. Powstał on ponieważ polscy pielgrzymi przybywający do Rzymu byli jedną z niewielu nacji, która nie posiadała własnego duchowieństwa oraz miejsca do zatrzymania się[4]. Od roku 1948 do 2003 przy kościele istniał Centralny Ośrodek Duszpasterstwa Emigracyjnego i Polonijnego[4].
W 1797 w mieście Reggio nell’Emilia w ówczesnej Republice Cisalpińskiej powstały słowa do późniejszego Hymnu Polskiego, nazywane Pieśnią Legionów Polskich we Włoszech. Słowa te zostały napisane przez Józefa Wybickiego[5].
W latach 1797–1807 istniały Legiony Polskie we Włoszech, utworzone z inicjatywy gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, których celem była walka o niepodległość Polski[6].
Polacy brali czynny udział w Wiośnie Ludów na terenie Włoch.
Nad wojskami piemonckimi dowództwo objął Polak, gen. Wojciech Chrzanowski. Jego armia brała udział w bitwie pod Novarą, 23 marca 1849 roku, gdzie poniosła klęskę[7].
Polacy uczestniczyli także w bitwie o Rzym w 1849 roku, walcząc po stronie republikańskiej, u boku legionu Garibaldiego[7].
W 1861 w Genui istniała Polska Szkoła Wojskowa, która przygotowała ok. 300 oficerów dla przyszłego powstania styczniowego[3].
W 1846[8] we Florencji powstała, założona przez Karola Paszkowskiego, syna uczestnika powstania styczniowego[8], Caffè Paszkowski, która początkowo istniała jako browar[8]. Kawiarnia odwiedzali później m.in. Stanisław Brzozowski, Jan Kasprowicz, Władysław Reymont, Karol Szymanowski, Leopold Staff i Stefan Żeromski[8]. Caffè Paszkowski, w 1991 roku, została uznana za zabytek[9].
W 1926 typograf Samuel Tyszkiewicz założył we Florencji polską Oficynę Florencką, znaną jako Stamperia Polacca, wydającą dzieła bibliofilskie[3]. Wydrukowano w niej między innymi Sonety Krymskie Adama Mickiewicza[10].
W okresie międzywojennym wł. Polonia liczyła ok. 1 tys. osób[3].
W trakcie drugiej wojny światowej, Polacy wsławili się zdobywając w 1944 kluczową pozycję niemieckiego systemu umocnień (linia Gustawa) - Monte Cassino[11]. II Korpus, któremu dowodził Władysław Anders, zdobył m.in. wzgórze z opactwem[11], w walce poległo ponad 900 polskich żołnierzy, a ok. 3 tysięcy zostało rannych[11]. Na stokach wzgórza utworzono polski cmentarz[11].
Po wojnie we Włoszech pozostało kilka tys. Polaków, osiedlili się głównie nad Morzem Adriatyckim, w regionie Marche[3].
We Włoszech działają m.in.: Polski Instytut Historyczny, Fundacja im. Margrabiny Umiastowskiej, Dom Polski Jana Pawła II dla Polonii Świata, Duszpasterski Ośrodek „Corda Cordi” oraz Centralny Ośrodek Duszpasterstwa Emigracji[3].
Początek polskiego życia kulturalnego w Rzymie możemy datować na przełom XV i XVI wieku. Wtedy też powstał Kościół św. Stanisława, pierwsze polskie duszpasterstwo we Włoszech. W 1582 powstało także, krótko istniejące, polskie seminarium duchowne. W okresie kontrreformacji w Rzymie przebywali m.in. Piotr Skarga i Jakub Wujek[12].
Po 1830 roku Rzym stał się miejscem działania polskiej emigracji politycznej m.in. Ludwika Orpiszewskiego, a także Adama Mickiewicza, który w 1848 zorganizował tu swój Legion[12].
W czasie I wojny światowej działała w Rzymie delegatura Komisji Narodu Polskiego[12].
W 1910 powstał Polski Instytut Papieski, a w 1937 odsłonięto pomnik Józefa Piłsudskiego[12].
W okresie II wojny światowej, opiekę nad Polakami w Rzymie sprawowała m.in. ambasada RP przy Stolicy Apostolskiej, kierowana przez Kazimierza Papéego[12].
Do 1947 w Rzymie stacjonował Drugi Korpus Polski[12].
W 1946 Jerzy Giedroyc założył w Rzymie Instytut Literacki[12].
W 1981 papież Jan Paweł II poświęcił, wzniesiony ze składek Polonii — Dom Polski Jana Pawła II[12].
Demografia Polonii we Włoszech w latach 2006 - 2016[1].
Rok | Ilość mieszkańców | W tym % mężczyzn | Zmiana względem poprzedniego roku |
---|---|---|---|
2006 | 72 457 | 28,3% | |
2007 | 90 218 | 29,8% | +24,5% |
2008 | 99 389 | 30,0% | +10,2% |
2009 | 105 608 | 29,4% | +6,3% |
2010 | 109 017 | 28,8% | +3,2% |
2011 | 84 749 | 26,0% | -22,3% |
2012 | 88 839 | 26,4% | +4,8% |
2013 | 97 566 | 26,7% | +9,8% |
2014 | 87 805 | 26,4% | -10,0% |
2015 | 97 986 | 26,7% | +11,6% |
2016 | 97 062 | 26,5% | -0,9% |
Gmina | Ilość mieszkańców | W tym % mężczyzn | |
---|---|---|---|
1 | Rzym | 12 389 | 32,7% |
2 | Neapol | 1342 | 16,1% |
3 | Bolonia | 1099 | 19,0% |
4 | Mediolan | 1058 | 18,6% |
5 | Florencja | 882 | 16,9% |
6 | Ravenna | 751 | 19,7% |
7 | Modena | 596 | 20,3% |
8 | Ladispoli | 560 | 37,7% |
9 | Pomezia | 548 | 39,1% |
10 | Cesena | 539 | 22,3% |
11 | Turyn | 514 | 25,5% |
12 | Genua | 505 | 19,2% |
13 | Perugia | 494 | 27,9% |
14 | Latina | 489 | 41,5% |
15 | Kalabria | 475 | 16,0% |
16 | Piza | 442 | 19,0% |
17 | Forli | 431 | 20,0% |
18 | Ardea | 431 | 39,0% |
19 | Syrakuza | 423 | 17,5% |
20 | Fiumicino | 394 | 34,0% |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.