Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Moinba (chiń. 门巴族, Ménbā Zú) – oficjalnie uznana mniejszość narodowa w Chińskiej Republice Ludowej, z grupy ludów tybetańskich. Mieszkają przede wszystkim w powiatach Medog, Nyingchi i Cona w południowym Tybecie. Zamieszkują też stan Arunachal Pradesh w Indiach. Do południowego Tybetu przybyli stosunkowo niedawno, prawdopodobnie ok. 300 lat temu. Według spisu powszechnego z 1990 liczyli 7475 członków, ale ludzi mówiących językami moinba jest dużo więcej, podobnie jak ludzi identyfikujących się kulturowo w ten sposób[1].
Języki moinba tworzą wysoce zróżnicowaną grupę, z wieloma dialektami. Dwa główne języki, wzajemnie niezrozumiałe, dzielą Moinba na dwa ludy, które są jednak oficjalnie uznane za jedną grupę[1]. Językiem cuona monba (czasem klasyfikowanym też jako dialekt języka tybetańskiego) mówi ok. 30 tysięcy osób; motuo monba – ok. 5 tysięcy[2].
Są rolnikami uprawiającymi ryż, kukurydzę, proso, grykę, soję i sezam; hodują owce i bydło, uzupełniają też dietę dzięki polowaniu. Zamieszkują izolowane obszary południowego Tybetu, wysokie góry lub głębokie doliny, w które zostali zepchnięci przez Tybetańczyków[1]. Od XIV w. do lat 50. władzę typu feudalnego na ich terenach sprawowały klasztory buddyjskie[3].
Od otaczających ich Tybetańczyków, odróżniają się strojem: w Lekpo typowy strój kobiecy to jaskrawo czerwona suknia i czerwony, stożkowaty kapelusz. W regionie Medog noszą pasiaste, wielokolorowe fartuchy[1].
Dawniej praktykowali poliandrię i poligynię, obecnie są monogamiczni. Małżonkowie zajmują podobną pozycję w małżeństwie[3]. Większość Moinba wyznaje buddyzm tybetański i jest głęboko religijna, wierzy w ostateczne osiągnięcie nirvany, po wielu cyklach wcieleń. Praktykują podobne Tybetańczykom obrządki tak jak np. pogrzeb podniebny, wodny czy kremację. Najważniejszy klasztor Moinba znajduje się w Tawang. Zachowała się też częściowo obrzędowość szamańska. Z Moinba wywodził się szósty dalajlama, Cangjang Gjaco[1].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.