Loading AI tools
Katastrofa górnicza w kopalni Kleofas – katastrofa, do której doszło w nocy z 3 na 4 marca 1896 roku w kopalni Cleophas (obecnie Kleofas) w Załężu (obecnie część Katowic).
![]() Pomnik na zbiorowym grobie ofiar katastrofy na cmentarzu przy ul. Brackiej w Katowicach | |
Państwo | |
---|---|
Miejsce | |
Rodzaj zdarzenia | |
Data |
3 marca 1896 |
Godzina |
ok. 21.30 |
Ofiary śmiertelne |
104 osób |
Położenie na mapie Cesarstwa Niemieckiego ![]() | |
![]() |
Miejscem katastrofy był szyb Frankenberg, położony na terenie odsady Załęża – Obroki, ówcześnie na terenie Cesarstwa Niemieckiego. Szyb głęboki na 450 metrów był drążony od dołu kopalni i nie wychodził na powierzchnię, do której pozostało około 120 metrów[1]. Na dnie szybu ustawiono maszynę parową do pompowania wody, której później użyto do gaszenia pożaru[1]. Przyczyną pożaru była nieostrożność maszynisty – Karola Kotta, który podczas przelewania nafty do płonącej lampy, spowodował pożar. Płomienie ogarnęły drewnianą obudowę, a pożar rozprzestrzenił się w rejony pozostałych szybów kopalni. W rejonie katastrofy znajdowało się 144 górników[2], z czego zginęło 104 z nich[3].
Górnicy do kopalni zjechali szybem Recke (70 z nich; im udało się uratować) i Walthera (144). Ponieważ dojście do szybu Walthera prowadziło przez palący się szyb Frankenberg, górnicy uciekali w kierunku szybów Szwarzenfeld i Cezar, ale nie miały one żadnych urządzeń do wyciągania ludzi z kopalni poza kubłem na linie (szyb Szwarzenfeld służył do spuszczania drewna do kopalni). Akcja ratownicza trwała do wieczora 5 marca[2]. Ofiary katastrofy zostały pochowane w zbiorowych mogiłach w Chorzowie, Dębie i Bogucicach[1].
Podczas pogrzebu, odbywającego się na bogucickim cmentarzu, ks. Ludwik Skowronek w imieniu wiernych z Załęża ślubował wystawienie w Załężu kościoła wotywnego pod wezwaniem świętego Józefa – patrona dobrej śmierci. Ślubowanie zostało wypełnione – kościół św. Józefa powstał w latach 1898–1900. W jego bocznym ołtarzu pw. św. Barbary znajdują się tablice z nazwiskami ofiar katastrofy. Ponadto katowickie ulice w tej dzielnicy noszą imiona niektórych ofiar katastrofy: Szymona Badury, Szymona Borysa, Jerzego Cholewy, Józefa Ciemały, Leopolda Czoika, Franciszka Dudka, Jakuba Grządziela, Rafała Kempki, Jana Koczeby, Macieja Mamoka, Piotra Musialika oraz Jana Piechy[4].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.