Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Gubernator generalny Kanady – najstarsza instytucja polityczna w Kanadzie. Gubernator generalny jest namiestnikiem monarchy Kanady, który jest głową Kanady. Dawniej gubernator generalny sprawował realną władzę nad koloniami brytyjskimi w Kanadzie. Współcześnie wykonuje funkcje głównie reprezentacyjne i honorowe, choć z szerokimi uprawnieniami konstytucyjnymi, z których może skorzystać w sytuacjach wyjątkowych. Jest wodzem naczelnym kanadyjskich sił zbrojnych. Gubernator generalny mianowany jest przez monarchę, współcześnie za radą premiera Kanady, zwykle na okres pięciu lat. Oficjalną rezydencją gubernatora generalnego jest Rideau Hall w Ottawie. Drugą rezydencją, w której spędza zazwyczaj kilka tygodni w roku jest La Citadelle w Quebecu.
Ten artykuł od 2014-10 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
![]() | |
Obecny | |
![]() Gubernator generalna od 2021 – Mary Simon | |
Stanowisko | |
Państwo | |
---|---|
Data utworzenia |
1627 |
Pierwszy | |
Obecny | |
Obecny od |
26 lipca 2021 |
Siedziba |
Rideau Hall i Citadelle de Québec |
Strona internetowa |
Gubernator generalny Nowej Francji był przedstawicielem i namiestnikiem króla Francji. Jego władza była jednak znacznie ograniczona przez drugi urząd: intendenta. Gubernator sprawował funkcje reprezentacyjne, kierował polityką zagraniczną oraz był dowódcą sił zbrojnych, natomiast intendent zajmował się sprawami administracyjnymi. Brak jasnego oddzielenia kompetencji obu urzędów powodował częste konflikty personalne, a wpływ na politykę uzyskiwała osoba o silniejszej osobowości lub mająca większe poparcie na dworze w Paryżu.
Gubernator generalny Brytyjskiej Kanady był przedstawicielem i namiestnikiem króla lub królowej Anglii. Sprawował pełną polityczną, militarną i administracyjną władzę w kolonii. Mimo że istniały w obu częściach Kanady (Górna Kanada i Dolna Kanada) wybieralne zgromadzenia legislacyjne, spełniały one wyłącznie rolę doradczą. W istocie gubernatorzy najczęściej ignorowali zdanie wyborców, współpracując z konserwatywnymi elitami brytyjskich lojalistów. Taki stan rzeczy doprowadził do wybuchu niezadowolenia społecznego w postaci rebelii roku 1837.
Po wprowadzeniu Unii gubernator generalny stracił część swojej władzy na rzecz wybieralnego i posiadającego poparcie w zgromadzeniu legislacyjnym rządu (rządu przedstawicielskiego – responsible government). Mimo tego gubernator zachowywał dużą część swej poprzedniej władzy. To on powoływał i dymisjonował rządy, niekiedy wbrew woli wyborców oraz posiadał prawa odwoływania ustaw, jeśli jego zdaniem były sprzeczne z interesami brytyjskimi.
Do zakresu uprawnień i obowiązków gubernatora generalnego wchodzą
Zwracając się do gubernatora generalnego używa się następującej formuły: His Excellency the Right Honourable / Son Excellence le très honorable gdy jest nim mężczyzna lub Her Excellency the Right Honourable / Son Excellence la très honorable gdy jest nim kobieta.
Znakiem gubernatora generalnego jest flaga z herbem. Flaga zawsze poprzedza osobę gubernatora i zawieszona jest na maszcie przed budynkiem, w którym aktualnie gubernator się znajduje. Herb i flaga zostały nadane gubernatorowi przez królową Kanady w 1981 r. i są wzorowane na poprzedniej fladze używanej od 1931 r. Przed tą datą gubernatorzy generalni używali swoich własnych herbów rodowych.
W 1968 królowa nadała generalnym gubernatorom Kanady status wicekrólewski. W związku z tym przysługuje im odgrywanie hymnu powitalnego, gdy wstępują lub opuszczają miejsce oficjalnych spotkań. Hymn gubernatora generalnego złożony jest z sześciu pierwszych taktów hymnu monarchy God Save the King, a następnie cztery pierwsze i cztery ostatnie takty hymnu Kanady O Canada.
Gubernatorowi generalnemu wraz z objęciem urzędu przyznawane są następujące insygnia:
Portret | Imię i nazwisko | Objął urząd | Opuścił urząd | Suweren |
---|---|---|---|---|
![]() | Samuel de Champlain | 1627 | 1635 | Ludwik XIII |
![]() | Charles de Montmagny | 1635 | 1648 | Ludwik XIV |
![]() | Louis d’Ailleboust de Coulonge | 1648 | 1651 | |
Jean de Lauzon | 1651 | 1657 | ||
Pierre de Voyer d’Argenson | 1658 | 1661 | ||
Pierre du Bois d’Avaugour | 1661 | 1663 | ||
![]() | Augustin de Saffray de Mézy | 1663 | 1665 | |
Daniel de Rémy de Courcelle | 1665 | 1672 | ||
Louis de Buade de Frontenac | 1672 | 1682 | ||
Joseph-Antoine Lefebvre de La Barre | 1682 | 1685 | ||
Jacques-René de Brisay | 1685 | 1689 | ||
Louis de Buade de Frontenac | 1689 | 1698 | ||
Louis-Hector de Callière | 1698 | 1703 | ||
Philippe de Vaudreuil | 1703 | 1725 | Ludwik XV | |
![]() | Charles de la Boische | 1726 | 1747 | |
![]() | Rolland-Michel Barrin | 1747 | 1749 | |
![]() | Jacques-Pierre de Taffanel | 1749 | 1752 | |
![]() | Ange Duquesne-Menneville | 1752 | 1755 | |
![]() | Pierre de Rigaud | 1755 | 1760 |
Portret | Imię i nazwisko | Objął urząd | Opuścił urząd | Suweren |
---|---|---|---|---|
![]() | Jeffery Amherst | 1760 | 1763 | Jerzy III |
![]() | James Murray | 1764 | 1768 | |
![]() | Guy Carleton | 1768 | 1778 | |
![]() | Frederick Haldimand | 1778 | 1786 | |
![]() | Guy Carleton | 1786 | 1796 | |
![]() | Robert Prescott | 1796 | 1799 | |
Robert Milnes | 1799 | 1805 | ||
Thomas Dunn | 1805 | 1807 | ||
![]() | James Henry Craig | 1807 | 1811 | |
![]() | George Prevost | 1812 | 1815 | |
![]() | John Coape Sherbrooke | 1816 | 1818 | |
![]() | Charles Lennox | 1818 | 1819 | |
![]() | George Ramsay | 1820 | 1828 | Jerzy IV |
![]() | James Kempt | 1828 | 1830 | |
![]() | Matthew Whitworth | 1830 | 1835 | Wilhelm IV |
![]() | Archibald Acheson | 1835 | 1837 | |
![]() | Lord Durham | 1838 | 1839 | Wiktoria |
![]() | Lord Sydenham | 1839 | 19 września 1841 | |
![]() | Charles Bagot | 12 stycznia 1842 | 19 maja 1843 | |
![]() | Charles Metcalfe | 30 maja 1843 | 26 listopada 1845 | |
![]() | Charles Murray | 26 listopada 1845 | 30 stycznia 1847 | |
![]() | Lord Elgin | 30 stycznia 1847 | 19 grudnia 1854 | |
![]() | Edmund Walker Head | 19 grudnia 1854 | 25 października 1861 | |
![]() | Charles Stanley Monck | 25 października 1861 | 1 lipca 1867 |
# | Portret | Imię i nazwisko | Objął urząd | Opuścił urząd | Suweren |
---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() | Charles Stanley Monck | 1 lipca 1867 | 14 listopada 1868 | Wiktoria |
2 | ![]() | Lord Lisgar | 2 lutego 1869 | 25 czerwca 1872 | |
3 | ![]() | Lord Dufferin | 25 czerwca 1872 | 25 listopada 1878 | |
4 | ![]() | Lord Lorne | 25 listopada 1878 | 23 października 1883 | |
5 | ![]() | Lord Lansdowne | 23 października 1883 | 11 czerwca 1888 | |
6 | ![]() | Lord Stanley of Preston | 11 czerwca 1888 | 18 września 1893 | |
7 | ![]() | Lord Aberdeen | 18 września 1893 | 12 lutego 1898 | |
8 | ![]() | Lord Minto | 12 lutego 1898 | 22 stycznia 1901 | |
(8) | Lord Minto | 22 stycznia 1901 | 10 grudnia 1904 | Edward VII | |
9 | ![]() | Lord Grey | 10 grudnia 1904 | 6 maja 1910 | |
(9) | Lord Grey | 6 maja 1910 | 13 października 1911 | Jerzy V | |
10 | ![]() | Książę Connaught i Strathearn | 13 października 1911 | 11 listopada 1916 | |
11 | ![]() | Książę Devonshire | 11 listopada 1916 | 11 sierpnia 1921 | |
12 | ![]() | Lord Byng of Vimy | 11 sierpnia 1921 | 2 października 1926 | |
13 | ![]() | Lord Willingdon | 2 października 1926 | 4 kwietnia 1931 | |
14 | ![]() | Lord Bessborough | 4 kwietnia 1931 | 2 listopada 1935 | |
15 | ![]() | Lord Tweedsmuire | 2 listopada 1935 | 11 lutego 1940 | |
Edward VIII | |||||
Jerzy VI | |||||
16 | ![]() | Lord Athlone | 21 czerwca 1940 | 12 kwietnia 1946 | |
17 | ![]() | Lord Alexander of Tunis | 12 kwietnia 1946 | 6 lutego 1952 | |
(17) | Lord Alexander of Tunis | 6 lutego 1952 | 28 lutego 1952 | Elżbieta II | |
18 | ![]() | Vincent Massey | 28 lutego 1952 | 15 września 1959 | |
19 | ![]() | Georges Vanier | 15 września 1959 | 5 marca 1967 | |
20 | ![]() | Roland Michener | 17 kwietnia 1967 | 14 stycznia 1974 | |
21 | ![]() | Jules Léger | 14 stycznia 1974 | 22 stycznia 1979 | |
22 | ![]() | Edward Schreyer | 22 stycznia 1979 | 14 maja 1984 | |
23 | ![]() | Jeanne Sauvé | 14 maja 1984 | 29 stycznia 1990 | |
24 | ![]() | Ray Hnatyshyn | 29 stycznia 1990 | 8 lutego 1995 | |
25 | ![]() | Roméo LeBlanc | 8 lutego 1995 | 7 października 1995 | |
26 | ![]() | Adrienne Clarkson | 7 października 1999 | 27 września 2005 | |
27 | ![]() | Michaëlle Jean | 27 września 2005 | 1 października 2010 | |
28 | ![]() | David Lloyd Johnston | 1 października 2010 | 2 października 2017 | |
29 | ![]() | Julie Payette | 2 października 2017 | 22 stycznia 2021 | |
30 | ![]() | Mary Simon | 26 lipca 2021 | 8 września 2022 | |
(30) | Mary Simon | 8 września 2022 | nadal | Karol III |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.