FADEC
Elektroniczny system sterowania silnikami w statkach powietrznych / Z Wikipedii, wolnej encyclopedia
Drogi AI, mówmy krótko, odpowiadając po prostu na te kluczowe pytania:
Czy możesz wymienić najważniejsze fakty i statystyki dotyczące FADEC?
Podsumuj ten artykuł dla 10-latka
FADEC (ang. Full Authority Digital Engine (lub Electronics) Control) – w pełni cyfrowy, elektroniczny system sterowania silników. System taki kontroluje całościowo parametry silnika i podzespołów napędowych, w tym nie tylko układ zasilania paliwem i jego zużycie, moc, czy ciąg silnika, ale także wiele innych (zależnie od stopnia komplikacji jednostki napędowej) np. zmianę skoku łopat wirnika lub śmigła, bądź układy chłodzenia, itp.
Systemy FADEC stosowane są do sterowania zarówno silnikami tłokowymi jak i odrzutowymi.
W lotnictwie cywilnym komunikację pomiędzy innymi podsystemami statku powietrznego a silnikami zapewnia standardowy protokół szeregowej wymiany danych ARINC 429.
Podstawowym parametrem sterowania może być EPR (ang. Engine Pressure Ratio), stosunek ciśnienia na wlocie silnika odrzutowego do ciśnienia na wylocie lub prędkość obrotowa śmigła, kompensowana odpowiednio do aktualnych warunków otoczenia. System posiada wiele charakterystyk pracy pozwalających na dopasowanie sposobu pracy silnika do aktualnej sytuacji eksploatacyjnej. I tak np. inna charakterystyka jest wykorzystywana podczas rozruchu, inna, gdy silnik stabilnie pracuje na jałowym biegu, jeszcze inna – dla silnika pracującego przy pełnym obciążeniu.
Zastrzeżenia, jakie pojawiały się podczas opracowywania i rozwoju tych systemów spowodowały, iż współczesne systemy FADEC mają budowę w pełni redundantną (nadmiarową). Wszystkie połączenia kablowe do elementów wykonawczych w silniku są zdublowane, a ich sterowanie i odczyty położeń odbywają się dwukanałowo.