Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Lista enklaw i eksklaw Włoch (począwszy od momentu zjednoczenia) o charakterze międzynarodowym i administracyjnym.
Republika Włoska posiada jedną eksklawę na terytorium Konfederacji Szwajcarskiej, a na jej terenie znajdują się dwie enklawy o charakterze międzynarodowym; Republika San Marino oraz Państwo Watykańskie.
Jedyną włoską eksklawą jest obecnie Campione d’Italia, która jest enklawą na terytorium szwajcarskiego kantonu Ticino. Campione jest w znacznym stopniu zintegrowane gospodarczo i administracyjnie ze Szwajcarią. Używa się tam zarówno franka szwajcarskiego jak i euro. Obecnie w użyciu są tam szwajcarskie tablice rejestracyjne. Również sieć telefoniczna obsługiwana jest przez Swisscom. Przesyłki pocztowe można przesyłać używając szwajcarskiego kodu pocztowego albo włoskiego. Na mocy umów dwustronnych Włosi mieszkający w Campione korzystają m.in. z opieki zdrowotnej Szwajcarii. Podobnie jak miejscowość Livigno eksklawa stanowi obszar strefy wolnocłowej, w związku z czym sprzedawane tam towary nie są obciążone podatkiem VAT ani akcyzą. Campione korzysta ze swojego statusu, posiadając znane kasyno (Casinò di Campione), gdyż prawo dotyczące hazardu jest tu mniej restrykcyjne niż we Włoszech i w Szwajcarii[1].
Po I wojnie światowej na podstawie Traktatu z Rapallo w 1920 roku włoską enklawą stał się Zadar wraz z kilkoma przyległymi, niewielkimi miejscowościami – w sumie zaledwie 104 km². Podczas II wojny światowej wojska niemieckie wkroczyły do Zadaru. Miasto zostało silnie zbombardowane w 1944 roku. W 31 października 1944 r., po wycofaniu wojsk niemieckich i ucieczce włoskich urzędników Zadar zajęli jugosłowiańscy partyzanci i stał się on częścią Jugosławii[2][3].
Terytorium | Powierzchnia | Populacja (2014) | Prowincja | Region | Enklawa w |
---|---|---|---|---|---|
Campione d’Italia | 2,6 km² | 2067 | Como | Lombardia | ![]() |
Zadar | 104 km² | 75082 | Zara | Gubernatorstwo Dalmacji | ![]() ![]() |
Na terytorium Włoch znajdują się obecnie dwa z trzech istniejących na świecie państw-enklaw. Są to San Marino oraz Watykan.
San Marino uważa się za najstarszą republikę świata utworzoną w 301 roku. Nie przyłączyło do ruchu Risorgimento, mimo iż było to sprzeczne z jego ideą. Do 8 grudnia 1859 r. San Marino było enklawą na terytorium Państwa Kościelnego. Natomiast od 17 grudnia 1860 jest enklawą na terytorium Włoch. w międzyczasie sąsiadowało z Królestwem Sardynii i Państwem Kościelnym.
11 lutego 1929 roku przez papieskiego sekretarza stanu, kardynała Pietra Gasparriego i Benita Mussoliniego zostały podpisane Traktaty laterańskie wyodrębniające politycznie i terytorialnie państwo Watykan, uznających jego niezależność i niepodległość. Tym samym została utworzona druga enklawa na terytorium Włoch o powierzchni 0,44 km².
Ekaklawa | Powierzchnia | Populacja | Sąsiadujące regiony |
---|---|---|---|
![]() |
61 km² | 31 373 | ![]() ![]() |
![]() |
0,44 km² | 805 | ![]() |
Eksklawa/enklawa | Populacja[4] | Przynależność administracyjna | Enklawa w | ||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Gmina | Prowincja | Region | Prowincja | Region | |||
1 | koryto rzeki Pad | 0 | Frascarolo | Pawia | ![]() |
Alessandria | ![]() |
2 | San Pio | 0 | Pieve del Cairo | ||||
3 | Lama Superiore | 0 | Corte Brugnatella | Piacenza | ![]() |
Pawia | ![]() |
4 | Valle Inferiore | 1 | |||||
5 | San Pellegrino | 8 | Frassinoro | Modena | Lukka | ![]() | |
6 | Ca’ Raffaello | 289 | Badia Tedalda | Arezzo | ![]() |
Rimini | ![]() |
7 | Monte Ruperto | 0 | Città di Castello | Perugia | ![]() |
Pesaro i Urbino | ![]() |
8 | Iesce | 0 | Matera | Matera | ![]() |
Bari | ![]() |
Oprócz eksklaw i enklaw właściwych, zdarzają się przypadki quasi-eksklaw, czyli terytoriów terytorialnie przylegających do reszty ich regionu, do którego należą, ale dostępnych drogą lądową jedynie przez sąsiedni region, na przykład dlatego, że są oddzielone od siebie ciekiem wodnym pozbawionym mostów z reszty ich regionu.
Niektóre quasi-eksklawy między regionami Włoch to:
Emilia-Romania
Friuli-Wenecja Julijska
Lacjum
Lombardia
Piemont
Eksklawa/enklawa | Populacja[4] | Przynależność administracyjna | Enklawa w | |||
---|---|---|---|---|---|---|
Gmina | Prowincja | Region | Region | |||
1 | San Colombano al Lambro | 7507 | San Colombano al Lambro | Mediolan | ![]() |
Pawia/Lodi |
2 | Carutti | 26 | Barge | Cuneo | ![]() |
Turyn |
3 | Padana | 41 | Monte Porzio | Pesaro i Urbino | ![]() |
Ankona |
4 | Poggiovalle | 9 | Fabro | Terni | ![]() |
Siena (Toskania)/Perugia (Umbria) |
5 | Rocchette | 1 | Gallese | Viterbo | ![]() |
Terni (Umbria)/Rieti (Lacjum) |
6 | Pannarano | 2069 | Pannarano | Benewent | ![]() |
Avellino |
7 | Montallippo | 6 | Locorotondo | Bari | ![]() |
Tarent |
8 | Nunzio | 0 | ||||
9 | Gelatura | 4 | ||||
10 | La Precesa | 0 | Tricarico | Matera | ![]() |
Potenza |
11 | Serra del Ponte | 0 | ||||
12 | Resuttano[5] | 2239[6] | Resuttano | Caltanissetta | ![]() |
Palermo |
13 | Bruca | 0 | Bisacquino | Palermo | Palermo | |
14 | San Biagio | 0 | Agrigento | |||
15 | Canneti | 3 | Enna | Enna | Enna/Palermo | |
16 | Corfidato | 12 | Caltanissetta | |||
17 | Canto degli Aretini | 0 | Arezzo | Arezzo | ![]() |
Florencja |
Oprócz eksklaw i enklaw właściwych, zdarzają się przypadki quasi-eksklaw, czyli terytoriów należących do prowincji, ale dostępnych tylko przez sąsiednią prowincję, na przykład dlatego, że od reszty prowincji oddziela je rzeka bez mostów.
Niektóre quasi-eksklawy między prowincjami Włoch to:
Friuli-Wenecja Julijska
Wenecja Euganejska
Eksklawy gminne charakteryzują się zróżnicowaną charakterystyką pod względem wielkości (w stosunku do całkowitej powierzchni gminy), liczby i odległości od stolicy:
Abruzja
Apulia
Dolina Aosty
Emilia-Romania
Friuli-Wenecja Julijska
Kalabria
Kampania
Lacjum
Liguria
Lombardia
Marche
Molise
Piemont
Sardynia
Sycylia
Toskania
Trydent-Górna Adyga
Umbria
Wenecja Euganejska
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.