Encyklopedia Britannica (oryg. ang. Encyclopædia Britannica) – anglojęzyczna encyklopedia powszechna wydana po raz pierwszy w latach 1768–1771 w Edynburgu przez Colina Macfarquhara i Williama Smellie’a, a od 1901 wydawana w Stanach Zjednoczonych. Od 2012 wydawana tylko w wersji online.
![]() |
Ten artykuł od 2015-12 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł. |
![]() Drugie wydanie encyklopedii (1777–1784) | |
Tematyka |
ogólna |
---|---|
Typ utworu | |
Wydanie oryginalne | |
Język | |
Data wydania |
1768–1771 |
Wydawca |
Colin Macfarquhar i William Smellie |
Pierwsze wydanie polskie | |
Data wydania polskiego |
1997–2005 |
Wydawca |
Wydawnictwo Kurpisz |
Historia encyklopedii
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/EncycBrit1913.jpg/320px-EncycBrit1913.jpg)
Wydawana od XVIII wieku w Edynburgu, w przeciwieństwie do francuskiej Encyclopédie (1751–1766), na której się wzorowała, Encyclopædia Britannica była bardzo zachowawcza; późniejsze wydania były zwykle dedykowane monarchom. W 1870 wydawnictwo zostało przeniesione do Londynu. 11. edycja encyklopedii, wydana w 1911 wspólnie z Uniwersytetem w Cambridge, uważana jest za klasyczne wydanie Encyklopedii Britanniki, reprezentujące sumę wiedzy dostępnej u progu XX wieku (znajduje się ona w domenie publicznej i jest rozwijana w ramach projektu Gutenberg jako Project Gutenberg Encyclopedia). Składa się na nią 29 tomów i 44 miliony wyrazów.
Po wydaniu 11. edycji znak handlowy i prawa do publikacji encyklopedii zostały sprzedane wydawnictwu Sears Roebuck z Chicago, które następnie w 1941 odstąpiło je Uniwersytetowi Chicagowskiemu. W styczniu 1996 wydawnictwo Encyclopædia Britannica Inc. zostało kupione przez szwajcarskiego milionera Jacquiego Safrę.
Obecnie
Wersja Encyklopedii Britannica wydana w 2004 zawiera około 120 tysięcy artykułów, liczących razem około 44 milionów słów. Wydana została w formie książkowej, dostępna on-line, na płytach CD-ROM oraz DVD-ROM. Artykuły do tego wydania powstały staraniem ponad czterech tysięcy współpracowników, a 35% jej zawartości zostało przepisanych lub napisanych od nowa od 2002 do 2004.
Od 2008 redakcja EB współpracuje przy edycji Time Almanac.
Historia wydań
Wydanie | Data publikacji | Objętość | Redaktorzy |
---|---|---|---|
1. | 1768–1771 | 3 tomy | William Smellie |
2. | 1777–1784 | 10 tomów | James Tytler |
3. | 1788–1797, sup. 1801 | 18 tomów i 2 suplementy | Colin Macfarquhar i George Gleig |
4. | 1801–1809 | 20 tomów | James Millar |
5. | 1815 | 20 tomów | James Millar i Thomas Bonar |
6. | 1820–1823, sup. 1815–1824 | 20 tomów i 6 suplementów[uwaga 1] | Charles Maclaren i Macvey Napier |
7. | 1830–1842 | 21 tomów | Macvey Napier |
8. | 1853–1860 | 22 tomy[uwaga 2] | Thomas Stewart Traill |
9. | 1875–1889 | 25 tomów[uwaga 3] | Thomas Spencer Baynes (do 1880, później W. Robertson Smith) |
10. | 1902–1903 | wydanie 9. + 11 suplementów[uwaga 4] | Sir Donald Mackenzie Wallace, Hugh Chisholm i Arthur T. Hadley z pomocą Franklina H. Hoopera |
11. | 1910–1911 | 29 tomów | Hugh Chisholm |
12. | 1921–1922 | wydanie 11. + 3 suplementy[uwaga 5] | Hugh Chisholm |
13. | 1926 | wydanie 11. + 3 suplementy[uwaga 6] | James Louis Garvin |
14. | 1929–1973 | 24 tomy[uwaga 7] | James Louis Garvin z pomocą Franklina H. Hoopera |
15. | 1974–1984 | 30 tomów[uwaga 8] | Mortimer Jerome Adler, William Benton i Charles E. Swanson |
1985–2010 | 32 tomy[uwaga 9] |
Pierwsze wydanie CD-ROM zostało przygotowane w 1994. W tym czasie została także udostępniona płatna możliwość korzystania z encyklopedii on-line. W 1999 dostęp ten był bezpłatny. Nie wydawano także uaktualnianych wersji drukowanych. Eksperyment ten zakończył się w 2001, a nowa wersja drukowana została wydana w 2002.
W 2012 redakcja ogłosiła, że wersja z 2010 będzie ostatnią wersją drukowaną. Encyklopedia dostępna będzie jedynie w wersji elektronicznej[1].
Edycja polska
Encyklopedia Britannica w wersji polskiej była wydawana przez Wydawnictwo Kurpisz w latach 1997–2005 pod tytułem „Britannica – edycja polska” i – wraz z suplementem – obejmowała 49 tomów[2].
Uwagi
- Suplementy do wydań czwartego, piątego i szóstego Encyclopaedia Britannica. Zawierają wstępne rozważania na temat historii nauki.
- Wydania ósme i czternaste zawierały osobne indeksy.
- Wydanie 9. zawierało artykuły autorstwa wybitnych osobistości tamtych czasów, na przykład artykuł Jamesa Maxwella na temat elektryczności i magnetyzmu oraz Williama Thomsona (lorda Kelvina) na temat ciepła.
- Wydanie 10. zawierało tom map i zbiorczy indeks tomów wydań 9. i 10.
- Tomy 30–32 Nowe tomy stanowią, w połączeniu z dwudziestoma dziewięcioma tomami wydania jedenastego, wydanie dwunaste.
- Suplement ten zastąpił poprzedni suplement: Trzy nowe tomy suplementu stanowią, wraz z tomami najnowszego wydania, wydanie trzynaste.
- Wydanie to było pierwszym, które było uaktualniane (zazwyczaj corocznie).
- Wydanie 15. (nazwane „Britannica 3”) zostało wydane jako wiele zbiorów: 10-tomowa Micropædia (zawierająca krótkie artykuły i służąca za indeks), 19-tomowa Macropædia oraz Propædia.
- W roku 1985 system wydań został zmodyfikowany – Micropædia przestała służyć za indeks. Zamiast tego zostały dodane dwa osobne tomy indeksu. Artykuły zbioru Macropædia zostały skonsolidowane w mniejszej liczbie bardziej rozbudowanych (na przykład osobne artykuły o 50 stanach Stanów Zjednoczonych zostały włączone do artykułu „Stany Zjednoczone Ameryki”), przy czym niektóre artykuły średniej wielkości zostały przeniesione do Micropædii.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.