Loading AI tools
minerał Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Beryl – minerał należący do grupy krzemianów pierścieniowych. Nazwa pochodzi od greckiego βήρυλλος, berillos – morska zieleń.
![]() Akwamaryn | |
Właściwości chemiczne i fizyczne | |
Skład chemiczny |
Be3Al2Si6O18 |
---|---|
Twardość w skali Mohsa |
7,5–8 |
Przełam |
nierówny |
Łupliwość |
niedoskonała, równolegle do ściany podstawy |
Układ krystalograficzny |
heksagonalny |
Gęstość minerału |
2,63–2,80 g/cm³ |
Właściwości optyczne | |
Barwa |
szeroka gama barw |
Rysa |
biała |
Połysk |
szklisty |
Współczynnik załamania |
i (długość fali ~ 590 nm) |
Tworzy wiele poszukiwanych odmian kamieni szlachetnych:
oraz inne odmiany barwne o nieujednoliconych, handlowych lub potocznych nazwach:
– różniące się własnościami optycznymi i zabarwieniem, a niekiedy innym składem domieszek.
Na temat rozgraniczenia zielonkawego berylu od szmaragdu panują sprzeczne opinie, zwłaszcza że rozróżnienie ich gołym okiem nie jest możliwe. Zgodnie z ustaleniami CIBJO, zabarwione chromem zielone beryle należą bezwarunkowo do szmaragdów. Beryle zabarwione na zielono wanadem powinno nazywać się „zielonymi berylami”, a nie szmaragdami[1].
Kryształy rozwinięte w postaci słupów sześciobocznych, wydłużone lub spłaszczone; izomeryczne; często prążkowane lub wytrawione, zakończone płaskimi ścianami dwuścianu podstawowego lub rzadko – ścianami piramid. Jest kruchy, przezroczysty, odznacza się wyraźnym dichroizmem – odcienie żółtawozielone i niebieskozielone. Kryształy berylu mogą osiągać bardzo duże rozmiary, np. jeden z największych znanych kryształów na świecie to beryl znaleziony na Madagaskarze o wymiarach 3,5 × 18 m, 143 m³ objętości i wadze ok. 380 ton[2][3].
Beryl powstaje w fazie pegmatytowo-pneumatolicznej zastygania skał magmowych oraz podczas procesów metasomatozy kontaktowej. Spotyka się go w pegmatytach, skałach metamorficznych i okruchowych. Występuje z kwarcem, chryzoberylem, fenakitem, ortoklazem, turmalinem, topazem.
USA – Dakota, Kalifornia, Utah; Rosja – Płw. Kolski, Ural; Madagaskar, RPA, Cejlon, Włochy, Szwecja, Norwegia, Czechy.
W Polsce spotykany na Dolnym Śląsku (głównie w pegmatytach i granitach).
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.