kommune i Noreg From Wikipedia, the free encyclopedia
Vegårshei kommune er ein kommune i Agder fylke. Han grensar til Nissedal i Telemark fylke i nord, til Gjerstad i nordaust, Risør i søraust, Tvedestrand i sør og Åmli i nord. Vegårshei har spreidd busetnad, med éin skule og éit tettstad og administrasjonssenter, Myra. Det bur rundt 1900 menneske på Vegårshei og dei fleste av desse bur i Myra.
Vegårshei kommune | |||
kommune | |||
|
|||
Land | ![]() | ||
---|---|---|---|
Fylke | Agder | ||
Adm.senter | Myra | ||
Areal | 356 km² | ||
• land | 322 km² | ||
• vatn | 34 km² | ||
Folketal | 2 268 (1. januar 2024) | ||
Målform | nøytral | ||
Ordførar | Kjetil Torp (KrF) | ||
Kommunenr. | 4212 | ||
![]() Vegårshei 58.775555555556°N 8.8322222222222°E | |||
Wikimedia Commons: Vegårshei | |||
Nettstad: www.vegarshei.kommune.no | |||
Vegårshei kommune ligg heilt aust i Indre Agder. Det er ein typisk innlandskommune, med skogdekte åsar og fjell. Det største fjellet i Vegårshei kommune heiter Hovdefjell og ligg heit sørvest i kommunen, på grensa til Åmli. Det nest høgaste fjellet heiter Grønfjell, og ligg heilt nord, på grensa til Nissedal i Telemark.
Namnet Vegårshei kjem i fylgje professor Oluf Rygh frå det gamalnorske vegir som betyr vèd. Det skal fyrst blitt brukt ved sjøen og så innover landet. Ein tradisjon på Vegårshei er at namnet kjem frå garden Vegard (no Mo). Det skal det ha vore eit heilagt vè som vikingane ofra til. Namnet Lunden (Lonnen) finnast enno. Vegard skal ha gitt namn til fjorden Vegår og Vegårshei. Folk som kjem frå Vegårshei vert kalla vegårsheiing.
Kommunevåpenet til Vegårshei viser ein sitjande sølvrev på raud botn. Motivet vart valt fordi det har vore mykje rev på Vegårshei og fordi det har vore mange revegardar i nesten alle krinsane på Vegårshei. Kommuneblomen er den gule nykelrosa.
Vegårsvassdraget har utspring ved grensa til Telemark fylke. Det drenerer omkring 550 km2 i kommunane Vegårshei, Tvedestrand, Gjerstad, Risør, Åmli, Arendal, Froland og Nissedal. Den største av elvane er Storelva, som går frå Vegår til Songevann i Tvedestrand.
Vegårshei har ein skule, Vegårshei skule. På skulen går det elevar frå 1. til 10. klasse. Rektor ved skulen er Odd Arne Eliassen. Alt i 1890-åra fekk alle skulekrinsane i bygda nynorsk som hovudmål. Nynorsken stod veldig sterkt på Vegårshei, heilt til 1980-åra, då det kom mange tilflyttarar som ikkje hadde nynorsk på skulen. På begynninga av år 2000 er det nesten slutt med elevar på Heia som nyttar nynorsk. Skulesentraliseringa på Vegårshei skjedde i 1967, då alle skulane blei sentraliserte ned til Myra.
I Vegårshei kommune er det ei kyrkje Vegårshei kyrkje som ligg på garden Moland, litt nord for Myra. Kyrkja er bygd i 1808 og innvigd i 1810.
Dei har tre kyrkjegardar, ein på Moland, ein på Espeland og ein på Raudsandmoen. Den på Raudsandmoen høyrer eigentleg til Guds Menighet, men i dei seinare år har au folk frå kyrkja blitt gravlagt her. Guds Menighet eller "Huset" er ei evangelisk luthersk frikyrkje som blei grunnlagt på 1800-talet.
Sørlandsbanen går igjennom bygda og Vegårshei stasjon ligg nord for Myra. Vegårshei kommune har Togtaxi, for dei som tar toget. Før var Tvedestrand au med på togtaxi, men no er det berre Vegårshei. Det er Vegårshei kommune og Aust Agder fylke, som finansierer. Det einaste passasjerane treng å gjere er å betale rundt 50 kr. Det går au buss frå Vegårshei til Arendal, Tvedestrand, Risør og Gjerstad.
Myra er den einaste tettstaden i Vegårshei og ligg midt i bygda. På Myra finn ein kommunehuset «Herredshuset», skulen, Vegårshei skisenter, Spar Vegårshei, Stuten Kafé, Linnea Blomster, Rose dame- og herrefrisør, Esso Vegårshei, Vegårshei barnehagar avd: Myra og Ljøstadsaga barnehage.
Tvedestrandsposten er lokalavisa på Vegårshei.
Nøyaktigheit: Det er usemje om den faglege presisjonen på denne artikkelen. Han kan innehalde faktafeil. Sjå diskusjon for detaljar. |
Vegårsheimålet er ein norsk dialekt som liknar på nynorsk. Ivar Aasen kom aldri til Vegårshei, men han var i Gjerstad, Søndeled, Holt og Åmli. Av dei andre dialektane rundt i nabo kommunane, liknar målet mest på måla som snakkast i Øvre Gjerstad og Åmli, men au frå Vest Telemark og Setesdal. Det frå Setesdal og Vest Telemark er med orda, ikkje uttalen. Dei fleste ungane i dag, snakkar ei blanding av gamal vegårsheiing, bokmål og nynorsk.
Vegårshei mållag er eit lokallag av Noregs mållag. Mållaget har gitt ut bladet De e ogoskli og sidan 1986. Dei har au gitt ut ein kalender med historiske bilete frå bygda, saman med Vegårshei historielag.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.