Loading AI tools
schandpaal in Aartselaar, België Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Kaeke is een erkend monument dat zich bevindt op de hoek van het Laar bovenop een waterpomp en dit in de gemeente Aartselaar. De Kaeke is een vroegere schandpaal.
De Kaeke van Aartselaar heeft een voorgeschiedenis. De naam Kaeke is afkomstig van het letterlijk "aan de kaak stellen". Dit was een welbekende straf ten tijde van de middeleeuwen. "Aan de kaak stellen" deed men door de misdadiger in kwestie aan een schandpaal te hangen.
Voor de schandpaal effectief op het Laar terechtkwam, bevond hij zich vermoedelijk, ten tijde van het ancien régime, op het gerechtsveld van de heerlijkheid Van Heysselaer. Door een erfenis in 1803 kwam hij terecht bij de familie de Crane.
Het Laar is een dorpsplein te midden van Aartselaar. Het Laar werd volgens akte van 29 oktober 1519 aan de kerk van Aartselaar geschonken door koning Karel V (die later keizer Karel zal worden). Dit was echter wel tegen betaling. De Kerk van Aartselaar moest een jaarlijks 'cappuyn' betalen aan de koning en zijn nakomelingen. Volgens deze akte gebeurt deze schenking via de rentmeester van Karel V, Dierick Boisot.
In deze akte stond het volgende te lezen:
Het feit dat het dorpsplein toebehoort aan de kerk en niet aan de gemeente is zeer zeldzaam. In die tijd was het Laar ook veel groter dan het nu effectief is. Het had namelijk een oppervlakte van 3400 m².
De waterpomp met daarbovenop de Kaeke heeft niet altijd op het Laar gestaan. Naar aanleiding van het vergroten van de kerk, had men water te kort en was er een reden om een waterpomp te plaatsen. Het heeft echter jaren geduurd voor de effectieve plaatsing werd uitgevoerd. Daar er ook altijd discussie was over het Laar. De discussie ging tussen de heren van Kleidal en de Kerk. Wie had het eigendomsrecht over het Laar? Later zal blijken dat het de kerk is, die het eigendomsrecht bezit.
Gedurende verschillende jaren zijn er vele zittingen geweest in verband met de plaatsing van de waterpomp met daarbovenop de kolom (de Kaeke), alsook de kosten.
Voor deze plaatsing schreef het gemeentebestuur ook een bijhorende verklaring voor de kerk:
Hierdoor was de jarenlange discussie van tafel geveegd. Het eigendomsrecht over het Laar werd duidelijk voor de kerk. Het was echter niet het laatste wat er over de pomp gemeld werd tijdens de zittingen.
Sindsdien staat de waterpomp met daarop de schandpaal de 'Kaeke' op het Laar.
De Kaeke is een overblijfsel van de 'kaak', de zogenaamde schandpaal. Hij is geplaatst op een reeds bestaande put. Het is een rechthoekige sokkel van arduin met een bronzen waterspuwer en een halfrond waterbekken. Hierop staat een polygonale zuil van hardsteen met een sokkel, schatringen en een dekplaat.
In 1992 werd de waterpomp en bijhorende kolom gerestaureerd door de firma Interbuild uit Mortsel voor 600.000 frank. De Kaeke is een beschermd monument. Het is terug te vinden op de lijst van onroerend erfgoed in Aartselaar.
Gedurende de geschiedenis worden allerlei schrijfwijzen gebruikt:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.